City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

مروري بر چهره‌‌هاي عاشورايي تلويزيون (1393/08/10)

توليد و پخش برنامه‌هاي مذهبي از رويکردهاي اصلي رسانه ملي در همه ايام سال به‌شمار مي‌رود، اما پخش اين‌گونه آثار در مناسبت‌هاي مذهبي رنگ و
مروري بر چهره‌‌هاي عاشورايي تلويزيون

قيام عاشورا به عنوان مهم‌ترين انقلاب تاريخ بشريت، زنده‌ترين و پوياترين منبع براي خلق آثار دراماتيک، حماسي و تراژيک است و از اين روي يکي از رسالت‌هاي اصلي رسانه‌ها ـ بخصوص تلويزيون به عنوان فراگيرترين رسانه ـ‌ پرداختن به حماسه و قيام بزرگ امام حسين(ع) و يارانش است. بر اين اساس تلويزيون در دهه عاشورا فرصتي براي خود فراهم کرده تا توانايي‌هايش را در معرض نمايش قرار دهد.

هر چند در سال‌هاي اوليه انقلاب، توليد و ساخت اين برنامه‌ها تنها به برنامه‌هاي ترکيبي و پخش بخش‌هايي از عزاداري‌هاي هيأت‌هاي مختلف اختصاص داشت، اما پس از گذشت چند سال و توجه به نيازهاي جديد مخاطبان و تشنگي‌شان براي دريافت معارف اين قيام خونين، سازندگان برنامه‌ها را به مسير جديدي هدايت کرد. اين‌گونه بود که سريال‌هاي مناسبتي هم در جدول پخش تلويزيون جا خوش کرد و در کنار برنامه‌هاي ترکيبي و پخش مداحي‌ها قرار گرفت.

اين آثار را چهره‌هاي‌ تاثيرگذار و پر‌کار تلويزيون توليد کرده‌ يا در آنها بازي کرده‌اند؛ چهره‌هايي که هر‌کدام به‌نوبه خود نقش پررنگي در به تصوير کشيدن و روايت فرهنگ عاشورايي و حسيني براي مخاطبان امروز جامعه به عهده داشته‌اند.

 

شب به‌يادماندني حسن فتحي

هر چند حسن فتحي ساخت بيش از ده سريال تلويزيوني را در کارنامه هنري و حرفه‌اي خود دارد، اما هنوز هم بسياري اين کارگردان توانمند و مطرح سينما و تلويزيون را با سريال «شب دهم»‌ مي‌شناسند؛ سريالي که نام فتحي را براي هميشه در تاريخ سريال‌هاي مناسبتي تلويزيون ماندگار و جايگاهش را تثبيت کرد. سريال خوش‌ساخت و تاثيرگذاري که در زمان پخش به قدري به دل مخاطبان نشست که پس از گذشت يک دهه، همچنان از تلويزيون پخش مي‌شود و هنوز هم مخاطبان پر‌وپا قرصي دارد. نمي‌توان از سريال‌هاي ماندگار تلويزيون در ايام محرم گفت و نامي از سريال موفق و خاطره‌انگيز شب دهم به ميان نياورد، چرا که به نوعي جريان پخش سريال‌هاي مناسبتي در ماه‌ محرم، جرياني بود که به صورت جدي در سال 80 و با اين سريال آغاز و دنبال شد.

نوروز سال 80 با ماه محرم مقارن شده بود و برنامه‌سازان درصدد آمدند تا دست به توليد سريالي بزنند که هم از جذابيت نوروزي برخوردار باشد و هم متناسب با حال و هواي محرم باشد. شايد حسن فتحي خودش هم فکر نمي‌کرد که تقارن محرم و نوروز چنين توفيقي را براي سريال او که يک سال قبل فيلمبرداري‌اش را شروع کرده بود، به وجود بياورد. اما سواي اين هم‌زماني و توفيق مناسبتي، مهارت فتحي در نگارش فيلمنامه‌اي که تبحر او را به رخ مي‌کشيد و قصه پر و پيمان و دقيق شاهزاده قجري و شرط ازدواجش با حيدر خوش‌مرام، لوطي بنام آن دوره و بهانه برپايي تعزيه در دوران رضاخان، اثري جاودانه را در ميان سريال‌هاي مذهبي به‌وجود آورد.

شب دهم با حضور بازيگران سرشناسي نظير حسين ياري، کتايون رياحي، ‌رويا تيموريان، محمود پاک‌نيت، ثريا قاسمي، اکرم محمدي، پرويز فلاحي‌پور، آتش تقي‌پور و پرويز پورحسيني توانست بسياري را تحت تأثير قرار دهد.

فتحي در اين مجموعه با نمايش عشق زميني و در نهايت عشق به معشوق الهي و از همه مهم‌تر نمايش تعزيه در قالبي جذاب که از نشانه‌هاي عاشورايي در فرهنگ نمايشي ايران است، نشان داد پيوندي که ميان فرهنگ ايراني و قيام عاشورا وجود دارد، پيوندي ناگسستني است.

 

اداي دين داوود ميرباقري به سالار شهيدان

نام داوود ميرباقري بيش از هر چيز با سريال‌هاي تاريخي و مذهبي گره خورده است. مرور آثار اين کارگردان صاحب‌سبک گواه اين مدعاست؛ آثار درخشاني چون گرگ‌ها، امام علي(ع)، معصوميت از دست رفته و مختارنامه که هر‌کدام جزو پربيننده‌ترين مجموعه‌هاي تلويزيوني هستند. ميرباقري همچنين از حيث به تصوير کشيدن مفاهيم و مضامين معنوي‌ فرهنگ شيعه و بخصوص قيام عاشورا نيز در ميان کارگردانان تلويزيون يک رکورددار محسوب شده و آثار فاخري را با اين مضامين خلق کرده است.

سال 82 بود که ميرباقري با ساخت سريال «معصوميت از دست رفته» بسياري از مخاطبان را در ماه محرم پاي گيرنده‌هاي تلويزيون نشاند. سريالي با بازي‌هاي درخشان امين تارخ، فريبا کوثري، سارا خوئيني‌ها، داريوش فرهنگ، داوود رشيدي و اکبر عبدي که مضامين عاشورايي را در دل داستاني جذاب با موضوعي عاشقانه مطرح مي‌کرد.

ميرباقري با هوشمندي، شخصيت‌هاي خيالي و حوادث غيرواقعي سريالش را در ارتباط غيرمستقيم با قيام عاشورا قرار داده و فضايي را خلق کرده بود که محدود به زمان و مکان خاصي نبوده و در دنياي امروز هم کاملا مصداق داشت. ديالوگ‌نويسي فاخر و منحصر به فرد ميرباقري نيز به کمک سريال آمده تا در نهايت به اثري ديدني تبديل شود و مخاطب امروزي نيز با آن ارتباط برقرار کند.

اما بي‌ترديد «مختارنامه» اوج خلاقيت و توانمندي ميرباقري در عرصه کارگرداني است؛ سريالي که به عقيده بسياري حتي باشکوه‌ترين و بهترين اثر تاريخي، مذهبي تلويزيون محسوب مي‌شود. اثري که ميرباقري هشت سال از عمر خود را پاي آن گذاشت تا در نهايت واقعه جانسوز عاشورا را به‌گونه‌اي زيبا و هنرمندانه در تلويزيون ماندگار کند. اثري که واقعه کربلا را حتي در ميان سينماگران کشورمان هم رونق بيشتري داد.

ميرباقري با فيلمنامه‌اي پرکشش، پرداختي دقيق و خلق شخصيت‌هاي ماندگار نشان داد، يد طولايي در خلق مجموعه‌هاي تاريخي، مذهبي دارد و تصويري بي‌بديل از قيام عاشورا را در قاب تلويزيون ثبت کرد.

 

وفاداري محمدحسين لطيفي به محرم

مرور آثار محمدحسين لطيفي، کارگردان شناخته شده و باتجربه سينما و تلويزيون، بيش از هر چيز از تنوع ژانر و مضمون حکايت دارد. لطيفي نشان داده که هراسي از آزمون تجربه‌هاي جديد نداشته و همان‌گونه که با سريال‌هاي کمدي و فانتزي چون «دودکش» و «کت جادويي» بسياري را پاي مانيتور تلويزيون مي‌نشاند، در عين حال مي‌تواند اثر مناسبتي و معناگرايي چون «صاحبدلان» را به يکي از پربيننده‌ترين و موفق‌ترين مجموعه‌هاي مناسبتي ماه رمضان تبديل کند.

اين کارگردان پنجاه و يک ساله همچنين با ساخت سريال‌هاي «وفا» و «سفر سبز» سريال‌سازي با مضامين مذهبي در ماه محرم را نيز تجربه کرده است.

محرم سال 81 بود که مجموعه تلويزيوني سفر سبز به کارگرداني لطيفي پخش شد. برگ برنده سريال، بازيگران و داستان بديع‌ آن بود. هرچند در نگاه اول قصه اصلي سريال ارتباط چنداني به واقعه عاشورا نداشت و به شکل مستقيم به آن نمي‌پرداخت؛ قصه سفر جواني به نام دانيل به ايران که تلاش مي‌کند راز گذشته‌اش را فاش کند، اما اين سفر که در ماه محرم رخ داده است به قصه، رنگ و بوي مذهبي و ديني مي‌داد. سريال با ايجاد همدلي و وحدت ميان اديان مختلف به نوعي امام حسين(ع) را متعلق به همه موحدان تاريخ دانسته و از اين منظر يکي از مذهبي‌ترين سريال‌هاي تلويزيون به حساب آمده و در رديف آثار قابل توجه قرار مي‌گيرد. لطيفي در اينجا هم همچون آثار قبلي‌اش، با ريختن مايه‌هاي آشنا در ظرف قصه سعي مي‌کند تماشاگر را جذب کند که در کارش موفق هم بود.

لطيفي چهار سال بعد و زماني که هنوز ايام محرم و صفر با نوروز همراه بود، با مجموعه «وفا» بار ديگر ساخت اثري مناسبتي ويژه محرم را تجربه کرد. هرچند اين مجموعه هم به صورت مستقيم به واقعه محرم نمي‌پرداخت، اما اين سريال خوش‌ساخت، توانست تا مدت‌ها در ذهن مخاطب باقي بماند و به نقطه‌عطفي در کارنامه لطيفي در تلويزيون تبديل شود.

 

حسين ياري، لوطي با مرام

حسين ياري را بايد جزو آن گروه از بازيگراني دانست که به اصطلاح خيلي دير کشف شد. حضور در سينما و بازي در فيلم هاي نسبتا مطرحي چون پرواز خاموش، آتش در خرمن و حمله به اچ 3، زمينه‌اي براي بروز توانايي‌هاي وي فراهم نياوردند. ياري در آن سال‌ها بيشتر بازيگر نقش‌هاي مکمل بود، نقش‌هايي که جاي کار چنداني نداشتند و صرفا براساس تيپ‌سازي نوشته شده بودند. او حتي پس از بهترين حضور سينمايي‌اش در فيلم بلوغ مسعود جعفري جوزاني، باز هم چندان به مردم معرفي نشد.

شايد اين بازيگر سينما فکرش را هم نمي‌کرد که سرانجام از طريق تلويزيون و با حضور در مجموعه پربيننده شب دهم آن هم در نقش جواني لمپن، جاهل و کلاه مخملي چهره شده و نزد عموم تماشاگران سينما و بينندگان تلويزيون به محبوبيتي باورنکردني دست يابد.

اين گونه است که هرچند حاصل حضور پانزده ساله حسين ياري در تلويزيون، نقش‌آفريني‌هاي متفاوت و درخشان در چيزي حدود 16 سريال بوده، اما به نظر مي‌رسد که بسياري از بينندگان تلويزيون هنوز هم اين بازيگر را بيشتر با نام حيدر خوش‌مرام جوان شرور، لوطي مسلک اما عاشق‌پيشه سريال شب دهم به ياد دارند. جواني که در بستر قصه‌اي پرکشش و جذاب، تحول شگرف شخصيتي را تجربه کرده و در نهايت با اجراي تعزيه در روزگاري که حتي امکان عزاداري در ماه محرم نيز ممنوع است، از عشقي زميني به معبود الهي مي‌رسد. قهرماني که ياري با بازي دقيق و درخشانش آن را براي مخاطب باورپذير کرده و بي‌ترديد اين سريال بدون حضور او هيچ‌گاه به جايگاه کنوني دست نمي‌يافت. موفقيت سريال شب دهم، به همان اندازه که سبب شد چهره ياري براي مخاطبان عام شناخته شود، سينمايي‌ها را نيز متوجه توانمندي‌هاي وي کرد و پس از بازي در اين سريال بود که وي، پيشنهادهاي سينمايي متنوع و متفاوتي دريافت کرد.

 

قلم پرهيزگار علي‌اکبر محلوجيان

نگاهي اجمالي به آثار و نوشته‌هاي علي‌اکبر محلوجيان نويسنده چيره دست تلويزيون، حکايت از علاقه ويژه او به واگويي و روايت دوران گذشته دارد. هرچند زندگي سنتي از نگاه اين نويسنده معايب کوچکي هم دارد، اما حتما آن‌قدر برايش ارزش دارد که بارها آن را در قالب آثارش براي مردم روايت و بازگو کند؛ اما به نظر مي‌رسد که در ميان رويدادهاي گذشته که همواره براي اين نويسنده جالب توجه بوده، واقعه عاشورا جايگاه ويژه و منحصر‌به‌فردي دارد.

مجموعه مناسبتي «فرات» به نويسندگي محلوجيان و به کارگرداني مازيار ميري در محرم سال 90 پخش شد. فيلمنامه اين سريال از حماسه عاشورا الگوگيري شده بود و او در اين مجموعه واقعه فرات را دستمايه قرار داده تا از اين طريق پندهاي اخلاقي را به مخاطبان معاصرش منتقل کند. محلوجيان در اين سريال به دنبال يک انديشه معاصر بوده که الگويش عاشورايي باشد و به همين دليل محرم در قصه تنيده شده و صرفا يک شعار اضافه شده به داستان نبود.

محلوجيان يک سال بعد از فرات مجموعه يه تيکه زمين را نوشت، سريالي که به کارگرداني مهدي کرم‌پور در محرم 91 پخش شد. او در اين مجموعه هم، نگاهي امروزي به پيام هاي امام حسين(ع) در صحراي کربلا دارد و سعي کرده اهميت آزادگي، جوانمردي و درستکاري را در زندگي امروزي به تصوير بکشد. يه تيکه زمين هم همانند شب دهم از فضاي آييني و نمايشي همچون تعزيه در روند دراماتيک کار استفاده بجايي کرده و از سويي از ادبيات و فرهنگ روستايي بخوبي بهره گرفته است.

اين نويسنده چيره‌دست، امسال هم با نگارش فيلمنامه «زماني براي عاشقي» که به کارگرداني محمدحسين لطيفي ساخته شده، سومين تجربه‌اش در حوزه آثار مناسبتي ويژه محرم را پشت سر مي‌گذارد.

محلوجيان در کارنامه خود نگارش فيلمنامه‌‌ سريال‌هاي پدر سالار، زير تيغ و روزگار جواني را هم دارد.

 

پهلواني داريوش ارجمند

داريوش ارجمند را مي‌توان به گواه کارنامه‌اش و به دليل نقش‌آفريني‌ در مجموعه‌هايي چون «پريدخت»، «بانو» و «يه تيکه زمين» يکي از بازيگران پرکار سريال‌هاي مناسبتي ويژه محرم دانست.

اين بازيگر مطرح و شناخته شده سينما و تلويزيون، در سال 86 بود که با حضور در مجموعه پريدخت به کارگرداني سامان مقدم، براي نخستين‌بار کار مناسبتي را تجربه کرد. مقدم در اين مجموعه، شخصيت‌هايش را به دوران حکومت رضاشاه برده و مبارزه مردم با ظلم و ستم شاهنشاهي را قرينه قيام سالار شهيدان قرار داده بود و در اين ميان داريوش ارجمند هم به سياق ساير آثارش، با بازي گرم و تاثيرگذارش، به نقش «پهلوون» عمق بخشيده و آن را براي بينندگان باورپذير کرد؛ قهرماني که در پايان قصه، مرگ تراژيکي هم برايش به دست ماموران شاهنشاهي رقم ‌خورد. بازي کم‌نقص ارجمند در کنار ديگر بازيگران و چهره‌هاي مشهور اين سريال، پريدخت را به يکي از مجموعه‌هاي به‌يادماندني ماه محرم تبديل کرد.

ارجمند دو سال بعد و در سال 88 با حضور در سريال بانو به کارگرداني فريد سجادي حسيني بار ديگر مهمان خانه‌ها در ماه محرم شد. بانو با حال و هواي ايام محرم، به ماجراي کشف حجاب و جريان ممنوعيت مجالس مذهبي در دوران اول پهلوي مي‌پرداخت. مجموعه‌اي که البته به دليل ضعف‌هاي محتوايي و ساختاري اثري جذاب از کار درنيامده و چندان ديده نشد. اين موضوع، اما مانع از حضور ارجمند در اين‌گونه آثار نشد و او سه سال بعد در سريال يه تيکه زمين به ايفاي نقش پرداخت. کاري مناسبتي که داستان‌ آن از عيد قربان آغاز و در روز عاشورا به پايان مي‌رسيد. کارگردان در اين مجموعه سعي کرده بخشي از شعائر ملي و مذهبي ايرانيان همچون تعزيه، گلريزان زورخانه‌اي و عزاداري سيدالشهدا را به تصوير بکشد. داريوش ارجمند در اين سريال به زيبايي، چهره‌اي از مردي سنتي و پرهيزگار را به تصوير مي‌کشيد.

شکي نيست که اين فهرست تنها گوشه‌اي از هنرنمايي و خلاقيت هنرمندان تلويزيون در بازنمايي واقعه عظيم و حماسي عاشورا بوده و نام‌هاي بسياري را مي‌توان به آن افزود. نام‌هايي که در تمام اين سال‌ها با هنرنمايي خود در قاب تلويزيون آثار ماندگار و فاخري را توليد کرده تا شايد براي انتقال اين حماسه به نسل امروز قدمي برداشته باشد که از ميان آنها مي‌توان به محمود پاک‌نيت، سياوش طهمورث، رويا تيموريان، اکبر زنجان‌پور، رامين راستاد، عنايت بخشي و پرويز پورحسيني اشاره کرد.

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها

برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي صدا و سيما معرفي برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما برنامه هاي تلويزيوني معرفي عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما عاشورايي معرفي صدا و سيما برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما عاشورايي صدا و سيما معرفي معرفي برنامه هاي تلويزيوني معرفي عاشورايي معرفي صدا و سيما برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي صدا و سيما برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي معرفي برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما معرفي برنامه هاي تلويزيوني معرفي عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني معرفي صدا و سيما عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني معرفي عاشورايي صدا و سيما معرفي عاشورايي صدا و سيما برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي معرفي برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي معرفي صدا و سيما صدا و سيما برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي صدا و سيما برنامه هاي تلويزيوني معرفي صدا و سيما عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما عاشورايي معرفي صدا و سيما معرفي برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما معرفي عاشورايي معرفي برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي معرفي برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما معرفي عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني معرفي عاشورايي صدا و سيما معرفي صدا و سيما برنامه هاي تلويزيوني معرفي صدا و سيما عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي صدا و سيما معرفي برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما معرفي عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني معرفي عاشورايي صدا و سيما برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما عاشورايي معرفي برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما معرفي عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي معرفي صدا و سيما عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما معرفي عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني معرفي صدا و سيما عاشورايي صدا و سيما معرفي برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي صدا و سيما برنامه هاي تلويزيوني معرفي صدا و سيما برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي معرفي صدا و سيما عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني معرفي صدا و سيما معرفي برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي صدا و سيما معرفي عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني معرفي برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي صدا و سيما معرفي عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما معرفي صدا و سيما برنامه هاي تلويزيوني عاشورايي معرفي عاشورايي صدا و سيما برنامه هاي تلويزيوني معرفي صدا و سيما عاشورايي برنامه هاي تلويزيوني