City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

رود قزل اوزن

(79 رای)


رود قزل اوزن از مهم‌ترين رودخانه‌هاي زنجان است که از کردستان سرچشمه گرفته و از قشلاقات افشار در حومه خدابنده وارد شهرستان زنجان مي‌شود.


این مکان را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

  • رود قزل اوزن
  • رود قزل اوزن
  • رود قزل اوزن
  • رود قزل اوزن
رود قزل اوزن رود قزل اوزن رود قزل اوزن رود قزل اوزن مشاهده گالری

پس از دریافت شعباتی از سجاس رود و ایجرود و پیشروی در منطقه ماه‌نشان شعباتی از بیانلو و با پیوستن به زنجان‌رود در حوالی رجئین، پرآب‌تر شده و با عبور از دامنه‌های قافلانکوه در نزدیکی میانه (آذربایجان شرقی) و پیوستن به قرانقو چای، منطقه را دور زده و در حدّفاصل کوه‌های طالش و رشته کوه‌های زنجان شمالی به طرف مشرق ادامه یافته در حوالی منجیل با دریافت هزار رود شاهرود پرآب‌تر شده و از این منطقه به طرف شمال به نام سفیدرود جریان یافته و نهایتاً به دریای خزر سرازیر می‌شود.

  • تاریخچه

    قزل اوزن واژه‌ای ترکی است و از دو جزء قزل به معنای سرخ و اوزن به معنای شناور تشکیل شده است. نام تاریخی این رود در منابع یونان باستان آماردوس (برگرفته از نام قوم آمارد) بوده است. در منابع اسلامی آن را نهر الابیض (به معنای رود سفید) خوانده‌اند و در سده‌های میانه تمام این رود به نام سپیدرود یا سفیدرود معروف بود ولی بعدها فقط به بخشی از آن که از منجیل تا دریای خزر قرار دارد، سفیدرود می‌گفتند. اکنون از سرچشمه این رود تا منجیل به نام قزل اوزن خوانده می‌شود.
    این رود از کوههای چهل چشمه کردستان سرچشمه می‌گیرد ودرطی مسیر خود زمین‌ها را شسته وخاک رس قرمز رنگ را با خود حمل می‌نماید که به نظرهر بیننده، این رودخانه سرخرنگ بوده وبه همین جهت به قزل اوزن معرف شده است.
    حمداله مستوفی در كتاب پر ارزش خود نزهه القلوب درباره قزل اوزن می گوید : « مغولان آن را هولان مولان » می نامند ، از جبال پنج انگشت كه تركان بش پرماق خوانند به ولایت كردستان بر می خیزد و به آبهای زنجانزود ، هشترود ، میانج رود و آبهای كوههای طالش و طارمین جمع شود .»
    قبل از سلجوقیان نام آن را ماردی ، ماردوس و آماری ثبت كرده اند .
    تركان این رودخانه را برای نشان دادن بزرگی و عظمت آن قزل ازون نامیده اند . قزل اوزن از دو واژه تركی قزل به معنی سرخ و اوزن به معنی آب و رود تركیب شده است كه ظاهراً باید معنی رود سرخ و یا آب سرخ داشته باشد ولی بسیاری از لغات تركی و خصوصاً نامهای چهار واژه ای آق (سفید ) قرا (سیاه) گوی یا گگ (كبود ) و قزل (سرخ )را پیشوند خود دارند مانند آق قویونلر ، آق كند ، قراملك ، قزالبوطه ، گوی آلپ ، گوی مسجد ، قزل بلاغ و قزل اوزن و بسیاری دیگر . تحقیقات و بررسیها نشان می دهد منظور از بكار بردن این اسم رنگها ، نشان دادن و بازگو كردن مفهوم عام و صفت مطلق رنگها بوده است بلكه تركان به پیروی از باورهای مذهبی ـ شمنی خود این رنگها را برای نشان دادن بزرگی ، عظمت ، شكوه ، كثرت شمار قدرت و قداست اشخاص ، اماكن ، اشیاء ، شهرها، رودها ، موجــودات و دیگر مظاهــر زندگی به كار می برده و به صورت پیشوند در اول لغات و نامها می آورده اند. بدین معنی که ترکان تشکیلات قومی و دولتی و مظاهر زندگی را از روی نظامات طبیعت تعیین می کرده اند و همان گونه که شمال ، جنوب ، شرق و غرب چهار سوی عالم و بهار ، تابستان ، پاییز و زمستان چهار موسم ایام سال هستند ، آقا ، قرا ، گوی و قزل نیز چهار رنگ انتخابی ترکان برای تعیین و تشخیص مظاهر زندگی بوده است ترکان علاوه بر این تقسمیات اربعه ، اعداد شش ، دوازده و بیست و چهار را نیز برای تعیین و تشخیص مظاهر زندگی مورد توجه و استفاده قرار می داده اند ، که در همه ی این تقسیمات و تعیین اعداد از ادوار فلکی الهام می گرفته اند .
    فیروز منصوری با بر شمردن لغات و نامهای بسیار که واژه های آق ، قرا ، گوی و قزل پیشوند آنها شده و بازگو کردن معنی و مفهوم آنها و نیز با اشاره به نوشته ها و اظهارات محققانی همچون زکی ولیدی طوغانی ، مینور سکی ، بارتولد ، مکرمین ، ضیاء گوی آلپ ، قووالسکی درباره استعمال کلمات مذکور چنین اظهار نظر می کند : « هر گاه استعمال این کلمات (آق ـ قرا ـ گوی ـ قزل ) چگونگی اسم های عام را تغییر داده و آنها را صورت خاص و اعلام ارایه نمایند ، در این صورت پیشوندهای مزبور به معنی بزرگ ، عظیم ، شکوهمند ، نیرومند ، شریف و مقدس ، نامها را توصیف نموده و یا کثرت شمار و مقدار آنها را می رساند و با یک صفت عالی آنها را از اقران و امثال مشخص و متمادی می نمایند .
    بنابر این ترکان کلمه ی قزل را برای نشان دادن رنگ رودخانه مورد بحث (قزل اوزن) و یا آب و خاک آن به کار نبرده اند ، بلکه برای توصیف و بازگو کردن بزرگی و عظمت این رودخانه لغت قزل را در اول لغت اوزن ( اوزن به معنی آب ، آب فراوان و رودخانه است ) آورده اند ، تا صفت بزرگی و شکوه به آن نسبت دهند .درباره ی لغت اوزن منصوری می نویسد : « کلمه اوز us به معنی و مفهوم آب رودخانه را اویغورها اوکوز ، قیرقیزها و مغولان اوسون و قزاق ها اوزن می نامیده اند » در آناتولی سرشاخه های قزل ایرماق ، با پسوند اوز مسما شده اند مثل : بوراق اوزی ، اوران اوزری ، قلیچ اوزی و در همان نواحی رودخانه هایی به نام اگری اوز ، قامیشلی اوز وجود دارد و نیز کوههای شمال شرقی دریاچه وان که از بیشترین میزان بارندگی سالانه برخوردار است اوز آلپ نامیده می شود ، و اوزکند در ترکستان پرآب ترین شهر آن سرزمین بوده است به نقل از قووالسکی آمده که کلمه ی اوز در ترکی قدیم به معنی آب فراوان یا رود به کار رفته است . در فرهنگ مصاحب می نویسد « اوز usنام چند رود معروف در انگلستان است .»
    به عقیده برخی از محققان کلمه اوز us در مقابل کلمه « قراج kirag ترکی یعنی : « شوره زار و بایر » استعمال شده است . در دایره المعارف اسلامی و حواشی و اضافات تاریخ جهانگشای جوینی اوزن رودخانه معنی شده است . با این توصیف می توان گفت قزل اوزن به معنی رودخانه ی بزرگ است .
  • ویژگی ها

    این رودخانه درطول سال پرآب بوده واز کل طول آن 300 کیلومتردراستان زنجان جریان دارد. همچنین آب هوای معتدل زنجان درفصل تابستان وزمستان معتدل درطارم علیا موجب ایجاد پارکهای مصفا شده وبرزیبائیهای طبیعی استان افزوده است.
  • سیمای عمومی

    این رود در مسیرخود یک اکوسیستم پراهمیتی بوجود آورده وبه دریای خزرمی ریزد علاوه بر این رودخانه‌های زیادی دراستان وجود دارند که از پیوستن دهها رود فرعی، جویبار و نهرهای متعددی بوجود می‌آیند که ازکوهستانهای منطقه سرچشمه می‌گیرند ودر مسیر خود جاذبه‌های طبیعی فراوانی پدید می‌آورند.
  • سایر اطلاعات

    این رودخانه در نزدیکی قافلانکوه با زنجانرود بهم پیوسته ورود بزرگ قزل اوزن را بوجود می‌آورد.این رود با دریافت آب از رودخانه ای فرعی درسطح استان سرازیر شده ودر دره‌های طارم علیا ودر نزدیکی منجیل به رودخانه شاهرود می‌پیوندد به نام سفید رود به سد سفید رود واز آن پس در استان گیلان با دریافت شاخه‌های فرعی دیگر به دریای خزر می‌ریزد.
  • نقاط مثبت

    این رود در مسیر طولانی خود در شهرستان زنجان، موجب ازدیاد رطوبت و کاسته شدن برودت هوا گردیده و نقش مؤثری را در رونق کشاورزی ایفا می‌کند.
Map Data
Map data ©2016 Google
Map DataMap data ©2016 Google
Map data ©2016 Google

اماکن مرتبط



تگ ها