City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

خانه تاريخي گلچين دزفول؛ گنجي آجري در دست فراموشي (1395/02/12)

خانه تاريخي «گلچين» يکي از آثار ارزشمند ملي و گنجينه اي از نقوش آجري در بافت تاريخي دزفول است که بر اثر بي توجهي متوليان به دست فراموشي سپرده شده است.
خانه تاريخي گلچين دزفول؛ گنجي آجري در دست فراموشي

به گزارش بزنيم بيرون ، بافت تاريخي دزفول که با ورود به کوچه پس کوچه هاي آن احساس ناب حضور در اعماق تاريخ به آدم دست مي دهد، مجموعه اي از آثار و بناهاي تاريخي و ثبت ملي شده را در درون خود دارد که همين امر باعث شده تا ازاين بافت ارزشمند به عنوان مجموعه اي کامل و بي نظير در حوزه ميراث فرهنگي نام برده شود. بافتي که شامل ۲۸ محله قديمي و درهم تنيده است و تزئينات معماري بي نظير آن، دزفول را به شهر آجري معروف کرده است. در محدوده بافت تاريخي دزفول بيش از ۱۴۰ اثر تاريخي ثبت ملي شده شامل مسجد، حمام، گذر و بقعه وجود دارد.

علاوه بر ساباط ها، حمام ها، گذرها و مساجد تاريخي موجود در بافت، خانه هاي تاريخي معروفي نيز به نام صاحبان بنا ازدوره هاي گذشته در اين بافت به جاي مانده که هر کدام به تنهايي داراي ارزش فرهنگي، مذهبي و تاريخي هستند. وجود چنين خانه هاي تاريخي همچون خانه تيزنو، قلمبر، مستوفي، قصاب، معزي، سهرابي، محسني، نيلساز، مهدوي، سيدصدر، کلک چي، جوکار، قلق چي و صنيعي سبب شده تا بافت تاريخي دزفول نسبت به ساير آثار و مجموعه هاي تاريخي اين شهرستان متمايز باشد.

بي توجهي متوليان ميراث فرهنگي

کم توجهي و بعضا بي توجهي متوليان ميراث فرهنگي شهرستان به برخي آثار در خطر نابودي در چندسال اخير دل دوستداران ميراث فرهنگي را به درد آورده است و متوليان امر نيز در تمام اين مدت سعي کرده اند با ادعاهايي همچون کمبود و يا نبود اعتبار اين بار سنگين هجمه ها را از دوش خود بردارند هر چند دراين ميان نبايد منکر برخي اقدامات بعضا لاک پشتي اين نهادهاي متولي در بحث بهسازي و مرمت آثار موجود دربافت تاريخي دزفول شد اما حقيقت اين است که عدم مديريت هاي درست و بعضا بي ثباتي در مديريت ها موجب شده تا ميراث فرهنگي شهرستان دزفول در سال هاي اخير همواره با انتقادهاي صاحبان نظر در اين عرصه مواجه شود، موضوعي که شايد از يک سو بتواند عزم اين متوليان را براي رفع نواقص و کاستي ها جزم کند و ازسويي گاهي با افزايش بي توجهي ها و تداوم رويه هاي نادرست احساس مي شود که انتقادات و هجمه ها آب در هاون کوبيدن است که تاثيري در روند مديريت هاي ضعيف ميراث فرهنگي شهرستان ندارد.

هرچند با وجود تمام اين کم مهري ها اما انجمن «دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول» متشکل از افراد مختلف با تحصيلات و مشاغل گوناگون  درکنار تمامي اقداماتي که از زمان تشکيل خود در راستاي تلاش براي بهبود شرايط آثار تاريخي، معرفي اين آثار و ديگر ظرفيت هاي گردشگري دزفول و ارائه راهکار هاي عملي براي بهبود مسائل فرهنگي و اجتماعي شهرستان کرده، چند صباحي است که براي نشان دادن اهميت توجه و صيانت از آثار تاريخي شهرستان از جمله نگهداري و توجه به اين خانه هاي تاريخي کمپيني را نيز با عنوان «حمايت از حفظ و احياي بناهاي تاريخي دزفول» تشکيل داده که عمده ترين تمرکز خود را در اين کمپين به معرفي و لزوم توجه به خانه هاي تاريخي موجود در بافت ازطريق رسانه هاي معتبر گذاشته تا شايد در کنار بي مهري هايي که نسبت به اين آثار صورت گرفته با انتشار اين مطالب و ايجاد حساسيت موجب بالا رفتن درک مسئولان براي توجه بيشتر به آثار تاريخي و فرهنگي باشند.

خانه تاريخي «گلچين» نيز از جمله بناهاي با ارزش و ثبت ملي بافت قديم دزفول است که به شدت نيازمند احيا و توجه ازسوي مسئولان متولي است تا شايد با بهره گيري از ظرفيت هاي آن بتوان خلاءهاي زيادي در حوزه ميراث فرهنگي شهرستان پر کرد.

نبود برنامه اي هدفمند

در همين رابطه عضو انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار مي کند: در هجوم شهرسازي بي هويت مدرن، خانه هاي تاريخي و بافت آجري آن يکي پس از ديگري در نبود برنامه اي هدفمند براي احياي آنها فرو مي ريزند و يا در تعريض کوچه ها و معابر، منظر تاريخي خود را از دست مي دهند.

نجمه مورث نوري مي افزايد: با اين همه بيش از ۱۰۰ اثر در اين محدوده به ثبت رسيده که برنامه ريزي جهت استفاده صحيح از آنها موجب حفظ بخش زيادي از فرهنگ و هويت اين سرزمين مي شود.

عضو انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول عنوان مي کند: در مرکز شهر دزفول، خانه گلچين با معماري زيبا و اصيل خود يکي از بناهاي تاريخي محسوب مي شود که با وجود اينکه به شماره ۱۴۷۱۹ در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده اما تا کنون هيچ بهره برداري صحيحي از آن نشده و مرمت آن نيز سال هاست نيمه کاره رها شده است.

مورث نوري با بيان اينکه خانه تاريخي «گلچين» از نظر موقعيت قرارگيري در محله تاريخي مسجد در مرکز شهر و درخيابان طالقاني غربي کوچه فيروزه قرار گرفته، تصريح مي کند: اين خانه که يکي از زيباترين خانه هاي بافت تاريخي و ارزشمند دزفول محسوب مي شود از نظر مشخصه هاي معماري بي نظير است.

وي با اشاره به اينکه بناي خانه قديمي گلچين به صورت يک حياط کوچک در مرکز خانه همراه با نقوش زيباي خوون چيني است، مي گويد: نقوشي که با خلاقيت وصف ناشدني معماران خوش ذوق سنتي دزفول کنار هم خلق شده اند زيبايي غيرقابل وصفي به اين مکان تاريخي داده اند.

عضو انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول درادامه با بيان اينکه فضاهاي بيروني و اندروني خانه گلچين در طبقات ساخته شده اند، مي افزايد: قدمت اوليه بنا با توجه به نوع تقارن‌هاي موجود در پلان و نما و تزئينات آجري پيرامون حياط که از زيبايي‌هاي معماري اين بناي تاريخي به شمار مي‌آيند به بيش از ۱۰۰ سال و به دوره  قاجاريه مي رسد که تا اوايل دوره  پهلوي تغييراتي در آن اعمال شده است.

مورث نوري، کاربري خانه گلچين در گذشته را مسکوني عنوان مي کند که بخشي از آن به عنوان عصار خانه يا کارگاه ارده کشي مورد استفاده قرار گرفته و در حال حاضر در مالکيت اداره ميراث فرهنگي شهرستان است.

عدم اختصاص اعتبار لازم

وي عنوان مي کند: با وجود اينکه به دليل موقعيت مناسب مکاني خانه تاريخي گلچين امکان دسترسي به تاسيسات و خدماتي چون خطوط تاکسي و اتوبوس در مسافت‌هاي شهري با سهولت انجام گرفته و از اين حيث براي ارائه خدمات به گردشگران نيز بسيار مناسب است و طي سالهاي ۸۸-۸۹ مرمت شده، ولي متاسفانه به علت عدم تخصيص اعتبار لازم نيمه تمام مانده و در حال حاضر به صورت متروکه رها شده است در صورتي که مي توان با مشارکت موسسه ها و شرکت هاي مختلف موارد متعددي درراستاي کاربري آن در نظر گرفته و جاني دوباره در کالبد تاريخي خانه گلچين دميد.

عضو انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول همچنين يادآور مي شود: موقعيت قرارگيري خاص خانه گلچين در ميان مجموعه اي عظيم و منحصر به فردي از بناهاي تاريخي دزفول نظير مجموعه شاهرکن الدين يعني حمام، مسجد، مدرسه و بقعه شاهرکن الدين،  بازار قديم دزفول و مسجد جامع شهر، نزديکي به شريان‌هاي اصلي همچون خيابان امام و خيابان طالقاني که به محور رود دز منتهي مي شوند شرايط بسيار مناسبي را براي تبديل اين مجموعه به يکي از قطب‌هاي مهم گردشگري فراهم کرده است.

مورث نوري اظهار مي کند: از جمله موارد استثنايي ديگر مي‌توان به همجواري اين خانه با خانه‌ تاريخي نيل ساز اشاره کرد که اين دو خانه تاريخي در کنار هم مجموعه تاريخي منحصر به فردي را تشکيل داده و قابليت سرمايه‌گذاري براي ايجاد يک مجموعه رفاهي ، تفريحي سنتي را دارند.

وي گفت: اداره کل ميراث فرهنگي استان خوزستان با برنامه ريزي هدفمند و فرهنگ سازي در خصوص استفاده بهينه از بناهاي تاريخي استان خوزستان مي تواند زمينه حفظ اين آثار و رونق هر چه بيشتر صنعت گردشگري به ويژه در بافت تاريخي دزفول را فراهم آورد.

به گزارش مهر، وضعيت تأثر برانگيز ميراث تاريخي و فرهنگي شهرستان دزفول قطعا نشان دهنده بي مهري و کم مهري هاي ميراث فرهنگي استان به بافت تاريخي دزفول است درصورتي که اگر هر شهر ديگري همانند دزفول ازاين همه آثار تاريخي ثبت ملي شده برخوردار بود براي حفاظت از بافت آن يک بودجه اختصاصي در نظر گرفته مي شد اما متاسفانه بافت تاريخي دزفول ازچنين شانسي بهره نبرده است هرچند بايد گفت که شايد مهمترين علت بي توجهي به بافت ها و آثار تاريخي عدم شناخت کافي از آنها است. اميد است در آينده نزديک شاهد توجهات بيشتر به ظرفيت هاي تاريخي و گردشگري دزفول از سوي متوليان امر باشيم موضوعي که قطعا فوايد زياد آن نه تنها در دزفول بلکه عايد تمام استان خواهد شد.


منبع : خبرگزاري ايسنا

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

  • خانه تاريخي گلچين دزفول

     خانه تاريخي «گلچين» يکي از آثار ارزشمند ملي و گنجينه اي از نقوش آجري در بافت تاريخي دزفول است که بر اثر بي توجهي متوليان به دست فراموشي سپرده شده است. 

    0 دیدگاه 2027 بازدید


تگ ها