City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

خانه شيشه‌ اي سياست (1396/07/18)

«حالا صد و چند ساله شده است و ميان شکستن‌هاي قولنج درهاي چوبي منحصر به ‌فردش، خاطرات روزهاي تاريخ معاصر را به ياد دارد؛ خانه‌اي تاريخي در خيابان سي‌تير که کاشي‌ روي آن عدد ۱۲ را داشته است. اين سرگذشت تاريخي يک خانه‌است؛ خانه «احمد قوام» نخست‌وزيري که به مرد سياست معروف شده است.»
خانه شيشه‌ اي سياست

به گزارش بزنيم بيرون ، فرزانه ابراهيم‌زاده در شماره 95 ماهنامه ايران‌شناسي سرزمين من درباره عمارت احمد قوام‌السلطنه در خيابان سي‌تير که حالا موزه آبگينه است، نوشت: «کارهاي نخست‌وزيري با وجود شاه جوان و بازيگوش همه وقت «قوام‌السلطنه» را گرفته بود و برايش سخت بود که بخواهد براي رتق و فتق امور مملکت از مجلس و ارگ سلطنتي دور شود. پس با همان خطي که فرمان مشروطه را در زمان مظفرالدين ‌شاه قاجار نوشته بود، نامه‌اي به پيشکارش نوشت و از او خواست در يکي از مناطق خوش‌آب‌وهواي پايتخت، جايي ‌که به مجلس و ارگ نزديک است، زميني برايش پيدا کند. پيشکار هم باغي هفت هزار متري پشت علاءالدوله و کمي آن طرف‌تر از باغ سفارت انگليس پيدا کرد و بناي خانه‌ و دفتر او را در آن‌ جا گذاشتند. خياباني که اين باغ در آن قرار داشت، از يک سو به پارک اتابک (سفارت روسيه) و از سوي ديگر به خيابان سپه (خيابان امام ‌خميني(ره)) و باغ ملي منتهي مي‌شد و بيمارستان دولتي (بيمارستان سينا) هم در سر آن قرار داشت؛ خياباني که با ساخته شدن خانه قوام به اسم او نام‌گذاري شد و بعدها سي‌تير نام گرفت.

 
به دستور قوام در اين باغ بناي چند عمارت را گذاشتند که عمارت اصلي با زيربناي هزار و 40 متر دفتر کار قوام به شيوه بسياري از خانه‌هاي قاجاري آن روزگار با تلفيق معماري ايراني و معماري اروپايي طراحي شد. اين ساختمان، هشت گوشه‌اي بود که با ستون‌هاي کاذب و حوضي سنگي در برابرش، در دو طبقه و يک زيرزمين ساخته شده بود. طبقه دوم اين بنا به سبک معماري روسي به وسيله پلکان چوبي به طبقه اول وصل مي‌شد. پنجره‌هاي ارسي که در ساختمان قرار داشت، همه رو به آفتاب بود و در روز، فضايي مطبوع را به ساختمان مي‌داد.
 
در همين خانه بود که او استعفاي خود را از نخست‌وزيري داد و همين‌جا بود که در زمان پهلوي دوم لقب «اشرف» را همراه حکم نخست‌وزيري در دوران پرآشوب بعد از دولت «علي سهيلي» دريافت کرد. همين ‌جا بود که او نطق معروفش را با جمله «کشتي‌بان را سياست ديگري آمد» براي ۲۵ تير ۱۳۳۰ نوشت؛ نطقي که باعث شد کشتي اين کشتي‌بان پنج روز بعدش به گل بنشيند و او تا دو سال بعد يعني ۲۸ تير ۱۳۳۴ در همين خانه با تنها پسرش «حسين» که در سن ۶۰ سالگي او به دنيا آمده بود، روزگار بگذراند.
 
با مرگ احمد قوام، نگهداري اين خانه براي بازماندگان او سخت شد. براي همين هم خانه را به سفارت مصر فروختند تا به کنسولگري اين کشور تبديل شود. سفير مصر در نخستين روزهاي حضورش در خانه قوام دستور داد بخشي از گچبر‌ي‌هاي طبقه اول و زيرزمين آن را تغيير دهند و اُرسي‌هايش را با پنجره‌هاي روسي دوجداره عوض کنند. با تيره شدن روابط بين ايران و مصر در دوره «عبدالناصر»، اين سفارتخانه تعطيل و مدت کوتاهي به سفارت افغانستان تحويل داده شد اما سفارت افغانستان هم مدت زمان کوتاهي توانست در اين ساختمان باقي بماند و درنهايت اين بنا توسط بانک بازرگاني خريداري شد. درسال ۱۳۵۵ قرار شد موزه‌اي براي آبگينه‌ها و سفالينه‌هاي تاريخي ساخته شود و اين خانه که کم‌کم به متروکه تبديل مي‌شد، با توجه به آينه‌کاري‌ها و معماريش، فضاي خوبي براي راه‌اندازي چنين موزه‌اي قلمداد شد.
 
درسال‌هاي ۵۶  و ۵۷ سه گروه از مهندسان اتريشي، ايراني و آلماني به سرپرستي «هانس هولاين»، معمار سرشناس موزه، طراحي اين موزه را بر عهده گرفتند. هولاين علاوه بر معماري، ويترين‌هاي منحصربه‌فرد و متناسب با اشياي اين موزه را طراحي کرد؛ ويترين‌هايي که هنوز هم بعد از سي و چند سال از افتتاح موزه، منحصر به ‌فرد باقي‌ مانده است. موزه درست دو سال بعد از پيروزي انقلاب اسلامي در بهمن ۱۳۵۹ با عنوان موزه سفالينه و آبگينه افتتاح شد اما ماجراي خانه قوام با اين موزه و پنج تالار زيبايش به پايان نرسيد.
 
در اواخر بهار ۱۳۶۲ بود که يک گروه مشاور شامل «سيدمحمد بهشتي»، «محمدمهدي دادگو»، «مهدي مسعودشاهي» و چند نفر ديگر، با هدف ساماندهي سينماي ايران نهادي را تشکيل دادند که بعدها به اسم «بنياد سينمايي فارابي» شناخته شد. محل برگزاري جلسات بنياد را که به رياست سيدمحمد بهشتي يکي از دانش‌آموختگان معماري بود، بعد از چندماه از باغ فردوس به عمارت‌هاي جنوبي باغ قوام منتقل کردند و همسايه موزه آبگينه شدند؛ همسايه‌اي که هنوز بعد از 34 سال همچنان در بخشي از باغ قوام قرار دارد.»

نویسنده : فرزانه ابراهیم‌زاده
منبع : سرزمين من

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

  • خانه قوام السلطنه

    با قدم زدن در خیابان 30 تر و گذر ادیان یک بنای شاخص بیش از هر چیز توجه شما را به خود جلب می کند؛ خانه زیبای قوام السلطنه با معماری دوست داشتنی و نورپردازی زیبایش؛ اینجا ما بیش از نام قوام السلطنه به نام موزه آبگینه شناخته می شود. 

    0 دیدگاه 0 بازدید
  • موزه آبگينه و سفالينه

    موزهٔ آبگينه با بنايي زيبا و تاريخي يکي از موزه‌هاي مرکزي شهر تهران است که  موزه تخصصي شيشه و سفال به شمار مي رود.

    0 دیدگاه 5827 بازدید


تگ ها