City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

مردي که تاريخ را مرمت مي‌کند (1394/10/05)

با آنکه رشته تحصيلي‌اش حقوق بوده، همزمان با دوره دانشجويي کار هنري را هم انجام مي‌داده و بيشتر به هنر گرايش پيدا کرده است. حالا نسخ خطي قديمي و نقاشي لاکي را مرمت مي‌کند و از طريق اين هنر روزگار مي‌گذراند. به عبارتي او تاريخ را مرمت مي‌کند...
مردي که تاريخ را مرمت مي‌کند

به گزارش بزنيم بيرون ، «مسعود خسروي» مدت 18 سال نقاشي لاکي و 22 سال نگارگري انجام مي‌دهد. او که نسخ قديمي‌ بسياري را مرمت مي‌کند، مي‌گويد: قديمي‌ترين نسخي که مرمت کرده‌ام متعلق به قرن چهارم و قديمي‌ترين نقاشي لاکي هم مربوط به دوره صفويه بوده است. در کنار آنها قرآن خط کوفي متعلق به قرن چهارم را هم مرمت کرده‌ام. کارهاي لاکي مربوط به دوره صفوي به بعد را هم از هر شکل و قالبي (قلمدان، قاب آينه، جلد و ...) که به دستم رسيده باشد مرمت کرده‌ام. بيشتر از هر کاري جلد‌ مرمت کرده‌ام، زيرا 90 درصد جلدهاي قديمي به شکل لاکي بوده است.

اين هنرمند ادامه مي‌دهد: کارم را نزد استادان تاکستاني و عليجان‌پور شروع کرده‌ام و بعدها با هنر لاکي آشنا شدم. ابتدا با خوش‌نويسي و نگارگري شروع به کار کردم و بعدها به نقاشي لاکي روي آورده‌ام و به صورت تجربي و عملي آن را پياده کردم و حالا حدود 18 سال است که نقاشي لاکي را انجام مي‌دهم و حدود 22 سالي مي‌شود که نگارگري مي‌کنم. در نمايشگاه‌هاي داخلي و خارجي زيادي از جمله کشورهاي لهستان و ابوظبي شرکت کرده‌ام و آنها هم از اين هنر استقبال خوبي کرده‌اند. حتي آثاري هم خريده‌اند اما چيزي سفارش نداده‌اند.

هنر هند برجسته‌تر از هنر ماست

او درباره تاريخچه نقاشي لاکي اظهار مي‌کند: اين هنر از اوايل صفويه شکل گرفت. قبلا کارهايي که انجام مي‌داد‌ه‌اند با سوخت چرم بوده است. بعد از آشنايي با خمير کاغذ و مقوا، روي جلد را نقاشي مي‌کشيدند و براي حفظ و نگهداري آن از لاک يا روغن کمان که براي صيقلي کردن سطح تير و کمان بوده استفاده مي‌کرده‌اند تا آسيب نبيند. اين هنر پيشرفت مي‌کند و در دوره زنديه و قاجار به اوج خودش مي‌رسد و به صورت‌هاي مختلف و به شکل قلمدان، جعبه، قاب آيينه و غيره استفاده مي‌شده است و همچنان هم مي‌شود.

نقاشي لاکي

خسروي درباره خاستگاه نقاشي لاکي مي‌گويد: اين رشته در روسيه، هند و چين هم انجام مي‌شده و مي‌شود. در حال حاضر درباره اينکه اين رشته از هندوستان، ايران يا چين شروع شده، اختلاف نظر وجود دارد. شايد هزار سال پيش هم از لاک در کارهايمان استفاده مي‌کرديم اما هنر هند برجسته‌تر از هنر ماست و نمي‌توان به طور تخصصي گفت اين رشته متعلق به کجاست، همانطور که نمي‌توان درباره خاستگاه مينياتور اظهار نظر کرد.

اين هنرمند اضافه مي‌کند: من از سال 72 نگارگري را شروع کردم. تعداد هنرمنداني که در اين رشته کار مي‌کنند کم است و اين هنر مثل سابق نيست. نقاشي لاکي طوري عنوان شده که فکر مي‌کنند هرکاري که روي آن لاک روغني بخورد نقاشي لاکي است اما اين طور نيست و براي اين هنر بايد مراحلي طي شود. نقاشي لاکي به لحاظ طراحي و ساخت و ساز با نگارگري متفاوت است و اين طور نيست که تنها با لاک شکل بگيرد. اين رشته در همه جاي ايران کار مي‌شده اما در گذشته بيشتر در اصفهان، شيراز و تهران انجام مي‌شده است.

هنري که اشتباه تدريس مي‌شود

او درباره آموزش نقاشي لاکي بيان مي‌کند: کساني بايد سراغ اين هنر بروند که قبلا دوره نگارگري را گذرانده باشند. من نيز اين رشته را به کساني که نگارگري را گذرانده باشند، آموزش مي‌دهم . متاسفانه اين هنر در دانشگاه‌هاي علمي کاربردي به شکل کاملا اشتباه تدريس داده مي‌شود. کساني که درباره اين رشته اطلاعات سطحي دارند و تجربه‌اي در زمينه نقاشي لاکي نداشته‌اند، آن را تدريس مي‌کنند. متاسفانه واحدهاي عملي اين رشته جدي گرفته نمي‌شود. بعد از شروع کار و آموزش به دانشجوياني که در اين رشته در دانشگاه تحصيل کرده‌اند متوجه شدم برخي که تمايل به يادگيري داشتند و مدعي بودند هيچ تخصصي ندارند و هر کاري که در دوران دانشجويي ارائه مي‌دادند مورد تاييد استاد مربوطه شان واقع مي‌شده است چون استاد چيزي نمي‌دانسته که بخواهد به دانشجو منتقل کند. متاسفانه اين مشکل تنها محدود به رشته نقاشي لاکي نيست و به هنرهاي ديگر از جمله نگارگري هم سرايت کرده است.

خسروي اضافه مي‌کند: به دانشجوهايي که مي‌خواهند کاغذسازي را ياد بگيرند، آموزش مي‌دهند که مقوا را خيس کنند و به کاغذ تبديل کنند! متاسفانه اين رشته به شکل صحيح آموزش داده نمي‌شود و برخي ديگر هم اطلاعات خوبي در اين رشته دارند، آن را به راحتي در اختيار نسل جديد نمي‌گذارند به همين دليل تدريس مدوني در اين باره نداريم. من هم تنها به افرادي که نگارگري را آموزش ديده باشند و بخواهند نقاشي لاکي را ياد بگيرند، آموزش مي‌دهم و به کساني که بدون پيش زمينه‌اي مي‌خواهند اين رشته را ياد بگيرند آموزش نمي‌دهم.

نقاشي لاکي

اين هنرمند ادامه مي‌دهد: قيمت نقاشي لاکي متناسب با زحمت و کارهايي انجام شده تعيين مي‌شود. يعني قيمت هر کار هنري بنا بر اقداماتي که روي آن صورت مي‌گيرد سنجيده مي‌شود. بعد از آنکه نقاشي تمام مي‌شود بايد مراحل بسياري طي شود تا نقاشي لاکي شکل بگيرد و اين کار کمي زمان مي‌برد. ساخت جعبه در نقاشي لاکي بسيار زمان بر است. ساخت يک جعبه پرکار درجه يک 6 ماه تا يک سال زمان مي‌برد تا تمام شود و جعبه‌اي که هنرمند براي ساختش آنقدر زمان مي‌گذارد حداقل حدود 80 ميليون تومان قيمت گذاري مي‌شود. مردم بعد از ديدن قيمت کارهاي نگارگري گُل و مرغي که حداقل يک ماه براي ساخت آن زمان گذاشته‌ايم و حدود سه ميليون براي آن قيمت تعيين کرده‌ايم، جا مي‌خورند اما در واقع اين قيمت براي درآمد يک هنرمند چيزي نيست، ما چنين مشکل‌هايي هم داريم. متاسفانه مردم براي هنر ارزش قائل نيستند و براي آن هزينه نمي‌کنند. به نحوي نقاشي لاکي مخاطب خاص خودش را دارد.

او مي‌افزايد: من در کنار نقاشي لاکي کار مرمت نسخ هم انجام مي‌دهم. اگر بخواهيم تنها با هنر لاکي روزگار را بگذرانيم به مشکل برمي‌خوريم بنابراين در کنار مرمت، نگارگري و نقاشي لاکي را هم انجام مي‌دهم.

کاري که تمامي ندارد

خسروي در پاسخ به خبرنگار ايسنا مبني بر اينکه مگر چقدر کار لاکي براي مرمت به شما ارائه مي‌شود که تبديل به شغل اصلي‌تان شده است؟ مي‌گويد: اتفاقا اين موضوع براي خودم هم جاي سوال است. خوشبختانه حدود 18 سال است که نقاشي لاکي مرمت مي‌کنم اما اين کار هيچ وقت تمام نمي‌شود. شايد يکي از دلايلش اين است که مرمت کار خوب نداريم.

اين هنرمند بيان مي‌کند: معمولا 90 درصد کارهايي که براي مرمت آورده شده‌اند به سرانجام خوب رسيدند مگر آنکه کاري از نظر هنري ارزش نداشته باشد، زيرا هر کاري که در دوره خودش ساخته شده باشد لزوما ارزش هنري نداشته است. همه کارها در دوره صفويه و قاجار هم با کيفيت و درجه يک نبوده‌اند حالا فکر کنيد آن کار بعد از گذشت 200 سال آسيب هم ديده باشد، آن کار ديگر ارزشي ندارد که بخواهيم مرمتش کنيم. البته اين نوع کارها هم قابل مرمت هستند اما ارزش آن را ندارند.

خسروي مي‌گويد: در تهيه مواد اوليه مشکل ندارم اما فروش بزرگترين دغدغه هر هنرمند است. من فکر مي‌کنم برگزاري نمايشگاه‌هاي تخصصي مي‌تواند به معرفي و فروش اين هنر کمک کند. از طرفي تا توريست وارد کشوري نشود هنر آن کشور هم مهجور مي‌ماند. اينکه تنها اين کار توليد و به هموطنان کشور خودمان عرضه شود، کافي نيست چون تا حدي مي‌توان اين هنر را در ايران فروخت اما اگر اين هنر وارد کشورهاي ديگر شود خيلي از مسائل فرق مي‌کند.

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها