City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

اوشيدا گردشگران را فرا مي‌خواند/زيارتگاهي که ورود مردان ممنوع است (1394/12/24)

شکوه تمدن مذهبي در سيستان گشاده رويي سبز خود را در فصل بهار به روي همگان گشوده است تا خاطره اي شگرف را در ذهن آنان ايجاد کند.
اوشيدا گردشگران را فرا مي‌خواند/زيارتگاهي که ورود مردان ممنوع است

به گزارش بزنيم بيرون ، برخي مکان هاي مذهبي اين سرزمين کهن و تاريخي که گاه گرد و غبار بادهاي ۱۲۰ روزه چهره آنان را از ديدگان پنهان کرده، گواهي از شکوه تاريخ در دياري است که اگر ظرفيت هاي آن نمايان شود، آينده اي سرشار از توسعه گردشگري در انتظارش خواهد بود.

سيستان اين سرزمين همدلي و همراهي، در کنار داشته هاي تاريخي بي شمارش، نامش را با عنوان تمدني کهن از جمله شهر سوخته پتج هزار و ۵۰۰ ساله در تاريخ ثبت کرده است که همواره علاقه مندان بي شماري را براي سفر به سوي اي ديار مي کشاند.

از سوئي اين ديار مي تواند مکان گردشگري مذهبي مورد هدف نيز باشد چرا که به واسطه داشته هاي بي شماري که نه تنها در ميان پيروان دين اسلام، بلکه در ميان مسيحيت و زرتشت نيز داراي ارزشي بس والا، ترسيم کننده سفري زيبا خواهد بود.

نزديکي بهار بهانه اي بود تا به مرور اهميت برخي مکان هاي تاريخي به ويژه کوه اوشيدا اين کيانسه عاشق بپردازيم که چگونه در طي سه هزار و ۳۰۰ سال قدمتش؛ براي عاشقان طنازي مي کند.

در جلد سوم کتاب تاريخ کيش زرتشت نوشته مري بويس و فرانتز گرنر ترجمه همايون صنعتي زاده (صفحه ۱۹۰) آمده است: کوه خواجه در سيستان کوهي است از مرمر سياه که با شکوه و ابهتي يکتا در کنار امواج درياچه هامون قد برافراشته و درياچه اي که در پاي اين کوه قرار دارد، در اوستا "کيانسه" ياد مي شود و زرتشتيان معتقدند که از دل کيانسه روزي سوشيانت (نجات دهنده) ظهور پيدا مي کند و به همين منظور تنها برآمدگي دشت سيستان (کوه خواجه) را به کوه اوشيدا معني مي کنند.

حکايت اوشيدا در گذر تاريخ

محقق و پژوهشگر تاريخ سيستان در اين باره به مهر مي گويد: همگان در اوستا از اين کوه به نام «اوشيدام» به معناي مکان بلند ياد مي کنند و در دوره هخامنشي اين عنوان و وجود درياچه مقدس پاي اين کوه، زرتشتيان را به سوي خود جلب و جذب مي کرد.

محمد جهان تاب گفت: نسل هاي گذشته ايرانيان زرتشتي براي خواندن دعا، راز و نياز از بلنداي کوه خواجه بالا مي رفته اند و درياچه مقدس را نظاره مي کردند که اين تکرار باورها آتشکده اي بزرگ (کاخ گاسپار) را بر دل کوه اوشيدا رقم زد که همچنان پابرجاست.

اين محقق بيان کرد: در سراشيبي زير اين کاخ و پرستشگاه به تدريج شهري بزرگ بنا شد که در فصول مناسب سال زرتشتيان از «رخج»، «گندهارا»، «کرمان» و «هرات» براي زيارت به کوه خواجه و هامون مي آمدند؛ ترديدي نيست که وجود اين مکان باعث نيرومندي و تقويت سنت هاي زرتشتي سيستان مي شده است به طوري که سيستانيها در طول تاريخ از اين بابت به خود باليده و مقام شامخي براي خود در تاريخ کيش زرتشت قائل بودند.

وي افزود: بنا به متني زرتشتي «در اوايل آمدن اسلام، زرتشتيان سيستاني باز هم رسم خود را فراموش نکرده و هر ساله در روزهاي مقدس نو (عيد نوروز) و مهرگان بر بلنداي کوه خواجه مي رفتند و آيين هاي ديني خود را بجا مي آوردند و در درياچه کيانسه آب تني مي کردند تا شايد اميدي از ظهور براي آنان نمايان شود.»

کوه موعود، کوهي که باور را در سه دين زنده نگه داشته است

کوه خواجه قلعه اي عظيم و دژ شهري منحصر به فرد از دوره اشکانيان و ساسانيان است، اين کوه از سنگ هاي بازالت سياه رنگ تشکيل شده؛ با ارتفاع ۶۰۹ متر از سطح دريا، مثل جزيره اي در ميان درياچه هامون قرار گرفته و داراي اهميت بالائي در ميان سه دين زرتشت، مسيحيت و به ويژه اسلام به سبب مزار خواجه مهدي يکي از دوستداران علوي است.

به گفته کارشناسان کوه خواجه بزرگ ترين معماري خشتي بر جاي مانده از دوره پارتيان، در منطقه سيستان قرار داره و يکي از مهم ترين آثار تاريخي و مذهبي را در دل خود جاي داده است.

آرامگاه خواجه مهدي، جاذبه اسلام در کوه اوشيدا

آرامگاه خواجه غلطان، مهمترين زيارتگاه شهرستان زابل محسوب مي‌شود كه همواره پذيراي تعداد زيادي از زائران، گردشگران و علاقه‌مندان به آثار تاريخي بوده و اين بنا در بالاترين ارتفاع قله كوه خواجه و در جبهه شمال شرقي به شكل مستطيل ساخته شده و شامل سردر ورودي با طاق نيزه‌دار و يك اطاق گنبددار است.

درون اين اتاق، قبري بزرگ به طول سه ‪ متر ديده مي‌شود كه در كتاب «احياالملوك» شاه حسين سيستاني، آرامگاه مذكور را متعلق به سه برادر دانيال نبي نسبت مي دهند

كوه خواجه داراي بسياري از مجموعه‌هاي تاريخي از جمله كاخ و معبد كوه خواجه، قلعه‌هاي رستم، كافران، سام، كوك كهزاد، چهل دختر، سرسنگ و زيارتگاه خواجه غلتان، ساختمان‌هاي پيرگندم بريان، خانه شيطان، آرامگاهاي قديمي و قبور دوران اسلامي است.

كوه خواجه در دوره ميترايي و در دوره‌هاي زرتشتي، به‌سبب وجود آتشكده، مركزي عبادي بوده و در دوره‌هاي بعدي نيز همچنان احترام خود را حفظ كرده، اين كوه نزد سه دين زرتشت، مسيحيت و اسلام همواره مقدس بوده و به‌همين علت در ميان ايرانيان از جايگاه و ارزش والايي برخوردار بوده که همچنان رخ نمائي مي کند.

آتشکده کرکويه شکوه تاريخ ساساني در سيستان

آتشکده کرکوي که در ۲۵ کيلومتري راه زابل به هيرمند از مسير بلوار فرودگاه و روستاي شندل واقع شده است يکي از آثار باستاني برجاي مانده از روزگار ساساني است که توجه زيادي را به خود جلب نموده است.

هر چند طي سال ۹۰ تا ۹۱ اين محل به حال خود رها شده بود و بسياري از مردم منطقه و روستائيان از خشت هاي آن براي خود خانه مي ساختند به طوري که بخشي از آن تخريب شده است.

کرکويه سيستان را به هرات متصل مي کرده است

پژوهشگر منطقه سيستان درباره اين آتشکده گفت: در ميانكنگي و نزديكي مرزهاي ايران و افغانستان باقي مانده هاي آثار كركوشاه و تخته پل ديده مي شوند.

عليرضا خسروي افزود: تخته پل، پلي آجري بوده كه بيشتر آن به کلي از بين رفته و به نظر مي آيد همان پلي باشد كه استخري در توصيف راه زرنگ به هرات از آن نام برده است.

وي اظهار داشت: آنچه كه از اين اثر باستاني باقي مانده آثاري است كه در روي سراشيبي هاي شمال غربي تپه قرار دارد و عبارتست از بقاياي يك ديواره آجري بسيار فرسوده اي  كه باقي مانده هاي يك برج دفاعي آن نيز قابل تشخيص است.

خسروي گفت: محل امروزي كركوشاه بدون شك همان كركويه معروف است كه توسط نويسندگان دوران اسلامي تشريح شده است، استخري كركويه را نخستين مرحله راهي مي داند كه سيستان(زرنج) را به هرات متصل مي كرده و بنا به گفته همين جغرافي نويس در سه فرسنگي زرنج واقع شده بوده است.

آتشکده کرکويه نزد زردتشيان بسيار مقدس بود

 وي افزود: ياقوت حموي نيز ذكري از آتشكده كركويه كرده و نوشته  شهري از سيستان بوده و آتشكده اي كه نزد زردتشتيان محترم شمرده مي شده در آنجا قرار داشته است، همچنين آتش كركويه كه بناي آن به كيخسرو نسبت داده شده ظاهرا  تا سده هفتم هجري آبادان بوده است.

خسروي عنوان کرد: براساس توصيفات مورخان دوران اسلامي اين آتشكده داراي دو قبه بزرگ بوده  و تيزي هر قبه شاخي چون شاخ گاو ساخته بودند و آتشگاه در زير آن دو قبه قرار داشته است.

وي گفت: آتش اين آتشگاه پيوسته روشن بوده و زردتشتيان معتقد بودند كه اين آتش  هوش گرشاسپ  است.

بي بي دوست زيارتگاهي که ورود مردان به آن ممنوع است

اين مزار در خاور شهر زابل و در دشتي گرم و خشک و روي تپه هاي باستاني قرار گرفته و بنا به عقيده برخي افراد و سوابق موجود متعلق به عصر اشکانيان است.

گفته مي شود اين مزار متعلق به خواهر سيد اقبال است که مزارش در سيستان قديم و افغانستان کنوني واقع شده است و به گفته مولف رساله چهل مجلس، سيداقبال از شاگردان شيخ احمد جامي شاعر معروف ايراني است.

عده اي نيز او را از نوادگان دختر امام حسن عليه السلام مي دانند و عامه مردم نيز چنين اعتقاد دارند که در روزگاران گذشته سيده اي با برادر خود سرگرم شباني بوده که مردي قصد آزار او را مي کند، دختر مي گريزد تا به جايگاه کنوني زيارتگاه مي رسد و از فرط خستگي از رفتن باز مي ماند و در اين هنگام دعا مي کند که اي زمين مرا درياب و زمين نيز به خاطر پاکي و صداقت او، دهان مي گشايد و او درون خاک ناپديد مي شود.

اين اتفاق در حالي رخ مي دهد که گوشه اي از چادر او بيرون مي ماند، از آن زمان به بعد جايگاه فرورفتن او در زمين، به زيارتگاه تبديل مي شود و پاکي و نجابت آن دختر سيده، زبانزد همگان مي گردد.

هم اکنون روي مقبره اين دوشيزه سيده با پارچه سبز رنگي پوشيده شده است و زنان و دختران نيز به قصد نذر و تبرک قطعه اي از اين پارچه را بريده و با خود مي برند و در صورت اجابت درخواستشان، به جاي آن شال سبز رنگ ديگري پهن مي کنند.

يک درخت کهنسال 'گز' در کنار مقبره چنان ريشه دارد که گويي مقبره را در بر گرفته است و مردم براي اين درخت نيز احترام بسيار زيادي قائل هستند و کسي اجازه ندارد به اين درخت آسيب رساند و يا شاخه اي از آن را جدا کند زيرا معتقدند اگر فردي چنين کاري انجام دهد، حتما به او ضرر و زيان خواهد رسيد و سزاي بي احترامي خود را خواهد ديد.

بنا به اعتقادات موجود، مردان حق ورود به محوطه مقبره را ندارند و اين در حالي است که مردان نيز به اين زيارتگاه اعتقاد بسياري دارند و نه تنها حرمت آن را حفظ مي کنند بلکه حاجت هاي خود را بوسيله زنان و دختران به بي بي مي رسانند.

عروس و دامادها نيز به رسم محلي، روز سوم پس از ازدواج، براي دعا و درخواست خوشبختي در زندگي به زيارت اين مکان مي روند و چنانچه نذري داشته باشند ادا مي کنند و براي تداوم خوشبختي در زندگي، در مکاني در نزديکي مقبره، شمع روشن مي کنند که تقريبا هميشه شمع هاي بسياري در زيارتگاه بي بي دوست در حال سوختن است.

آرامگاه بي بي دوست در بين مردم سيستان و استان خراسان و نيز عده اي از مردم افغانستان، داراي اهميت خاصي است و معتقدان زيادي دارد.

۷۰ بقعه مذهبي در سيستان و بلوچستان پذيراي مردم است

استان سيستان و بلوچستان گرچه از لحاظ وجود امام زادگان بلافصل با معصومين بي بهره است اما به واسطه ارادت قلبي و علاقه شديد مردم اين خطه اعم از بلوچ و سيستاني به نبي مکرم اسلام (ص) و ائمه اطهار (ع)، بقعه ها و اماکن متبرکه بي شماري را در خود جاي داده است که يا به واسطه مدفون بودن سادات جليل القدري مانند سيد باقر (ره) در زابل و يا اشخاص مهم و محترمي مانند سيد غلامرسول در چابهار از اهميت و احترام بالايي برخوردار شده است.

در منطقه سيستان نظر گاهها و اماکن ديگري نيز به لحاظ محبت فراوان مردم اين ديار به حضرت علي (ع) و حضرت ابوالفضل العباس (ع) به عنوان نظرگاه و قدمگاه وجود دارد.

به گفته مدير کل اوقاف و امور خيريه سيستان و بلوچستان در مجموع افزون بر ۷۰ بقعه، نظرگاه و قدمگاه و آرامگاه در اين استان وجود دارد که مردم از شهرها و روستاهاي مختلف به اين مکانها مراجعه مي کنند.

حجت الاسلام اسماعيل تديني اظهار داشت: از مهمترين اين اماکن بقعه سيد مهدي ايرانشهر، بقعه مسجد حضرت ابوالفضل (ع) بزمان، بقعه سيد غلامرسول چابهار، بقعه سيد باقر (ره) زابل، بقعه بي بي دوست زابل، بقعه حضرت ابوالفضل (ع) شيب آب زابل، بقعه حضرت ابوالفضل (ع) روستاي واصلان زابل، بقعه متبرکه خواجه مهدي کوه خواجه و بقعه حضرت ابوالفضل (ع) روستاي ملک حيدري زابل است.


نویسنده : مرتضی برزگر مقدم
منبع : خبرگزاري مهر

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها