City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

شکوه بي نظير تاريخ در دژهاي استوار قزوين (1394/12/25)

استان قزوين با ويژگي هاي کوهستاني و صعب العبور بودن معابر آن از ديرباز يکي از مناسب ترين محيط هاي طبيعي براي برپا داشتن قلعه هايي بوده که امروزه از جذاب ترين جاذبه هاي گردشگري است.
شکوه بي نظير تاريخ در دژهاي استوار قزوين

به گزارش بزنيم بيرون ، شرايط سياسي و فکري چندين قرني حاکم بر دنياي اسلام به ويژه در سده هاي نخستين اسلامي به اضافه شرايط جغرافيايي قزوين و موقعيت آن نسبت به بغداد به عنوان مرکز خلافت، مراکز حساسي چون ري و طبرستان و پايتخت هاي سياسي عصر اين را ناحيه به منطقه اي استراتژيک براي همه فرقه ها و جريان هاي سياسي و فکري تبديل کرده بود.

بر همين اساس کوه هاي قزوين مي توانستند پناهگاه دست نايافتني مناسبي براي گروه هايي باشد که با تمرد از حکومت مرکزي و يا به قصد توطئه عليه آن، در فکر دوري از آسيب و جنگ با حکومت بودند بنابراين با ساخت قلعه هاي متعدد که برخي از آنها فراتر از قلعه و دژ مانند يک شهر داراي کارکرد بوده امروز استان قزوين را صاحب ميراثي کرده که دربردارنده يکي از کهن ترين و زيباترين آثار تاريخي ايران زمين است که در اين گزارش شاخص ترين قلعه هاي استان معرفي مي شود.

قلعه حسن صباح

قلعه- شهر حسن صباح با ۲۰ هزار متر مربع وسعت، معروف ترين قلعه قزوين، ايران و يکي از شاخص ترين قلاع باستاني در دنياي اسلام  جهان و محسوب مي شود.

اين دژ باستاني که قدمت آن را به دوره ساسانيان نسبت مي دهند از هر چهار سو داراي پرتگاه و تنها راه ورود به قلعه در انتهاي ضلع شمال شرقي است.

حسن صباح رهبري فرقه اسماعيليان به مدت سي و پنج سال در اين دژ نفوذ ناپذير ايمن از حکومت مرکزي، پيروان خود را رهبري کرد و در نهايت اين قلعه در شوال ۶۵۴ هجري قمري به‌دستور هلاکو به آتش کشيده و ويران شد و از آن پس به‌عنوان تبعيدگاه و زندان مورد استفاده قرار گرفت.

همچنين از سال ۹۳۰ هجري قمري و ابتداي حکومت شاه طهماسب صفوي تا سال ۱۰۰۶ هجري قمري قلعه کالبدي سالم داشته است.

نکته حائز اهميت در رابطه با اين قلعه مرموزي آن است چنانکه با وجود بيش از ۳ دهه کاوش هاي باستان شناسانه در اين قلعه هنوز هم اسرار نهفته و کشف نشده بسياري در اين بناي باستاني وجود دارد.

بر همين اساس در جنوب غربي قلعه، در ميان شيب بسيار تندي که به پرتگاه‌هاي عميق مي‌رسد حوضي در دل سنگ به ابعاد تقريبي ۵×۸ متر وجود دارد که با وجود گذشت بيش از هزار و دويست سال از احداث  آن هيچ گاه از آب خالي نشده است.

اين قلعه در شمال شرقي روستاي گازرخان در   کيلومتري  شرق شهر قزوين قرار دارد.

قيز (قز) قلعه

بناي قيزقلعه (قلعه دختر) با احتساب ساير قلعه ها و دژهاي استان قزوين به همراه قلعه شميران، کهن ترين قلعه استان محسوب مي شود و بر همين اساس عصر ساسانيان را دوره ساخت اين قلعه ذکر کرده اند.

قيزقلعه در جنگ با کشور روم و اعراب مسلمان مورد استفاده حکومت ساساني قرار مي گرفته و پس از انقراض ساسانيان نيز کماکان توسط مسلمانان مرکزي براي اسکان سپاهيان محسوب مي شده است.

اين بناي ارزشمند تاريخي برعکس ساير قلعه هاي قزوين به ويژه قلعه حسن صباح با وجود شرايط اقليمي منطقه، همچنان پابرجا مانده‌ و يکي از علل آن اين بوده که قيزقلعه از معدود دژهايي است که مورد هجوم و غارت اقوام و حکومت ها به قصد تسخير قرار نگرفته با اين حال اين بنا طي ساليان اخير بارها توسط قاچاقچيان اشياء باستاني مورد تعرض و تخريب هاي گسترده قرار گرفته است.

اين بناي باستاني در ۱۵ كيلومتري جاده تاكستان به زنجان، در نزديكي روستاي آبك‌لو، بر بالاي كوهي واقع شده و دسترسي به اين قلعه از راهي است كه از گرده جنوبي به بالاي قله و پاي بناي قلعه منتهي مي‌شود.

دژ لمبسر

دژ لمبسر يا لمسر که در شمال شهر قزوين و در منطقه الموت در شمال شرقي شهر رازميان واقع شده و قدمت آن به دوران ساسانيان باز مي گردد و در دوره سلجوقيان مورد استفاده گسترده قرار مي گرفته است.

اين قلعه از مهم ترين پايگاه هاي اسماعيليان پس از دژ حسن صباح است و در بخش الموت غربي در شهرستان قزوين قرار دارد.

اين قلعه ابعادي در حدود ۴۸۰ متر در جهت شمالي جنوبي و ۱۹۰ متر در جهت شرقي غربي دارد و دره‌هاي عميق نينه رود و لمه دسترسي به آن را از شرق و غرب غيرممکن ساخته‌اند و تنها از دو دروازه شمالي و جنوبي مي‌توان به دژ وارد شد. شيب کوه که از شمال به جنوب کشيده شده و اختلاف دو سطح آن به ۱۵۰ متر مي‌رسد حدود ۴۸۰ متر طول دارد و پهناي قلعه بيش از ۱۹۰ متر است.

اين موارد شرايط استثنايي براي دژ به وجود آورده که موجب تسخير ناپذير خواندن اين قلعه شده است.

سال ساخت بناي دژ در متون تاريخي نيامده اما نوع ساخت و مصالح بکار رفته در آن بيانگر آن است که از استحکامات دوره ساساني و قرون اوليه اسلامي است.

اين قلعه به واسطه موقعيت و اهميت خاص خود در دوره تسلط اسماعيليه شهرت بسيار يافت و پس از قلعه الموت واقع در روستاي گازرخان، از مهمترين دژهاي اسماعيليه بشمار مي رفته است.

لمبسر قلعه مستحکم اسماعيليان در ۳ کيلومتري شمال شرقي شهر رازميان - مرکز بخش الموت غربي قرار دارد.

قلعه شميران

قلعه يا دژ شميران درکنار درياچه سپيدرود و بالاي تپه‌اي مرتفع و سنگي که رود قزل اوزن از جنوب آن مي‌گذرد، قرار دارد.

اين قلعه، از قلعه‌هاي پر اهميت و معتبر ايران و در بين اهالي منطقه به نام هاي شيمران و سميران معروف است، ولي در متون تاريخي به نام هاي سميران، شميران، سميرم، شمع ايران، کنگريان، سميويروم و سالاريه نام برده شده است.

پيشينه اين قلعه را به دوران قبل از اسلام نسبت مي‌دهند و در طول سال‌هاي سده چهارم هجري تختگاه کنگريان بوده است.

طرح کلي بناي قلعه به شکل مستطيل و ارتفاع برج‌ها و ديوار نزديک به ۱۵ متر است که تمامي آن را با کمک سنگ‌ و ملاط گچ به ضخامت ۸ پا ساخته‌اند و در فاصله‌هاي ۱ متري کلافي چوبي در دل ديوار به کار برده اند که علاوه بر استحکام و همبستگي اجزا، نظمي منطقي به بنا بخشيده و از دور به صورت يک رج سنگ خودنمايي مي‌کند.

در ديوار شمالي قلعه ۲ برج وجود دارد که در قسمت بالا داراي پنجره‌هاي بلند مستطيلي شکل با قوس نيزه‌دار هستند که بيشتر براي نگهباني پايين قلعه از آنها استفاده مي‌شده است.

اين قلعه در نزديکي روستاي بهرام آباد از توابع طارم قرار دارد و براي رفتن به سوي قلعه مي بايد از روي سد سفيد رود عبور کرد.

طول جاده ماشين رو از سد تا بهرام آباد ۱۸ کيلومتر است که بايد مسافتي در حدود ۳ کيلومتر را به سمت جنوب با پاي پياده طي کرد تا به قلعه رسيد.

ايوان نياق

ايوان نياق در قسمت شمالي روستاي نياق قرار دارد. ايوان نياق در اصل در اثر يک پديده طبيعي در دوره دوم زمين شناسي به شکل قلعه اي درآمده که بعدها توسط حاکميت هاي مختلف و دسته هاي ياغيان و راهزنان با اعمال تغييراتي مورد استفاده قرار مي گرفته است.

در قسمت بالايي قلعه حوضچه اي قرار دارد که در نگاه نخست چندان عمق ندارد ولي در حقيقت حوضچه عميقي براي ذخيره آب در فصول کم باران سال بوده است.

ساکنان محلي بر اين باورند که محمد حنفيه در بالاي اين ايوان قصري ساخته بوده که امروزه از اين قصر به جز تکه هايي سفالي چيزي باقي نمانده است.

راه صعود به بالاي قلعه از قسمت دامنه جنوبي دشوار است اما از قسمت دامنه شمالي و پشت قلعه که داراي شيب ملايم تري است صعود به قسمت هاي بالايي و داخلي قلعه با سهولت بيشتري صورت مي گيرد.

روستاى نياق در ۱۶ کيلومترى شمال قزوين واقع شده است و مي توان از مسير اتوبان قزوين- زنجان به آن دسترسي داشت.

ميمون قلعه

اين قلعه در دو طبقه با دهليزهاي عمود بر هم و اتاق‌هاي جانبي ساخته شده که گنبد مياني آن فرو ريخته و بقايايي از ۸ برج آن باقي است.

ويژگي اختصاصي اين قلعه در اين است که در داخل بافت شهر در قسمت جنوبي قزوين قرار دارد و به همراه چهارانبياء، مسجد جامع از قديمي ترين بناهاي تاريخي شهر قزوين محسوب مي شود.

اين قلعه بنايي است مربع شکل به ابعاد تقريبي ۷۰ در ۷۰ متر که از خشت‌هاي ۳۰ در ۳۰ سانتيمتر با ملاط شفته ساخته شده و طبقه زيرين ميمون قلعه از تپه شرقي با سه تونل به تپه غربي منتهي مي‌شود و يک تونل شمالي - جنوبي نيز اين تونل‌ها را به هم متصل مي‌ کند.

برخي از سفالينه‌هاي به دست آمده در قلعه نشان از کاربرد آن تا دوره آل بويه دارد. برخي، اين قلعه را از بقاياي مدينه موسي كه به امر موسي الهادي خليفه عباسي در سال ۱۶۸ هجري قمري بنا شد و برخي ديگر آن را منسوب به ميمون بن عون كاتب مي دانند.

ميمون قلعه در قسمت شرقي حرم شاهزاده حسين(ع) شهر قزوين واقع شده است.

استان قزوين در کنار قلعه ها و دژهايي که معرفي شد داراي قلعه هاي متعدد ديگري نيز است که هر کدام از آن ها نيز مانند آثار ياد شده در بردارنده يک دوره کهن از تاريخ ريشه دار قزوين و کشور ايران است.

تمامي اين بناها وآثار تاريخي در ايام نوروز ميزبان گردشگران و علاقمندان تاريخ و فرهنگ ايران زمين است که ما را به ديدن آنها دعوت مي کنيم تا ساعات خوي را با مرور تاريخ سپري کنيد.


منبع : خبرگزاري مهر

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها