City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

بلندترين برج آجري دنياميزبان گردشگران (1394/12/28)

برج قابوس، بلندترين برج آجري جهان در طول سال از جمله نوروز رکوردار جذب گردشگر بوده و شمار زيادي از علاقمندان به ميراث تاريخي و فرهنگي گلستان را به خود جذب کرده است.
بلندترين برج آجري دنياميزبان گردشگران

به گزارش بزنيم بيرون ، ميل گنبد بيش از هزار سال، سرفرازانه سر به آسمان کشيده و تمدن کهن مردم اين ديار را به رخ جهانيان مي کشد، اين بنا از چهار بخش تشکيل شده است که شامل پي و صفه بنا، سردابه، بدنه و گنبد مخروطي مي شود.

اين برج بر روي تپه‌اي به بلندي ۱۵ متر قرار گرفته و در سال ۳۹۷ هـ.ق به‌عنوان يادمان شمس‌المعالي قابوس بن و شمگير ساخته شده است. ارتفاع اين برج ۵۵ متر و با احتساب بلندي تپه در مجموع ۷۰ متر از سطح زمين است.

 

 

اين بناي باشکوه به دستور قابوس بن وشمگير، مشهورترين پادشاه آل زيار که به گفته «ياقوت حموي» هم جنگجويي بي همتا و هم اديبي فاضل بود، ساخته شد و لازم است در حال حاضر پس از گذشت قرنها، اين بنا با همکاري مردم و همت مسئولان به آيندگان منتقل شود.

برج قابوس تنها اثر ثبت جهاني گلستان

پرونده اين برج براي ثبت جهاني به ارسال شد و آثاري که براي ثبت در يونسکو ارسال مي شوند بايد داراي ويژگيهايي بوده و فاخرترين آثاري به حساب آيند که بتوانند هويت ايراني را اثبات کنند. برج قابوس در رقابت شديد با ساير پرونده هايي بوده است که از سراسر کشور براي ثبت در يونسکو انتخاب شدند برج قابوس توانست از سد رقبايي که براي ثبت در فهرست ميراث جهاني پيشنهاد شده اند، عبور کند و در يک رقابت سخت در شوراي عالي ثبت به رياست رئيس سازمان ميراث فرهنگي کشور راي به برج قابوس داده شد.

ويژگيهاي معماري و فني از جمله موارد و ملزومات براي ثبت يک اثر تاريخي در فهرست جهاني است و برج قابوس اين شرايط را داراست. يکپارچگي بصري، شاهکارهاي فني، اصالت طرح، مصالح بکارگرفته شده و جايگاه اثر و فنون ساخت پرونده انتخاب شد و هفتم بهمن ماه براي ثبت به يونسکو فرستاده شد.

 

 

پروفسور «آرتور پوپ» در مورد اين بنا نوشته‌است: در زير سمت شرق کوه‌هاي البرز و در برابر صحراهاي پهناور آسيا يکي از بزرگ‌ترين شاهکارهاي معماري ايران با تمام شکوه و عظمت خود قد بر افراشته‌است. اين بنا گنبد قابوس بقعه آرامگاه قابوس بن وشمگير است و برج آرامگاه از هرگونه آرايش مبراست.

نظرات گوناگوني در هدف از ساخت اين بنا داده شده است که به احتمال زياد هدف از ساخت چنين بناي با شکوه و بزرگي نمايش قدرت و هنر و ايجاد بناي يادبودي است که يادآور شکوه وجلال دوره سلطنت باني آن باشد. درباره‌ي اينکه هدف اوليه بنا ساخت بنا چه بوده است.

برج طي عمر خود سه بار تعمير و مرمت شد آخرين بار نيز در سال ۱۳۴۹ تعمير اساسي آن انجام گرفت بطوري که اين شاهکار معماري اسلامي که با شکوه کمترين ابنيه قرن چهارم هجري است حفظ و مصون گشت. مصالح بکار رفته در اين بنا ملات ساروج و آجر است اين بنا تماماً از آجرهاي پخته قرمز ساخته شده است.

برج قابوس طي هزار سال عمر خود را همواره در معرض گزند حوادث و خطرات گوناگون قرارداشته است. عوامل طبيعي همچون باد، باران و آفتاب و … نتوانسته صدمه‌اي آنچناني به ظاهر بنا وارد آورد. تابش آفتاب سوزان صحرا رنگ سرخ آجرهاي بنا را به رنگ برتري (طلاي خاکي) تبديل کرده و باران موجب فرسايش در برخي نقاط آن گشته است.

 

 

ليکن بيش از همه دست مخرب کاوشگران گنج به حفر و تخريب در بنا دست زده‌اند موجب خرابي بنا شده‌اند حتي اقدامات امراء و سلاطين مستبد که سعي در تخريب کامل بنا داشته‌اند مزيد بر علت بوده است.

اخيراً زيبا سازي و چمن‌کاري تپه مصنوعي، درختکاري و سنگفرش محوطه و اقدامات ديگر به منظور هر چه بهتر و زيبا تر کردن اين مکان ديدني انجام شده است.

نظرات گوناگوني در هدف از ساخت اين بنا داده شده است که به احتمال زياد هدف از ساخت چنين بناي با شکوه و بزرگي نمايش قدرت و هنر و ايجاد بناي يادبودي است که يادآور شکوه وجلال دوره سلطنت باني آن باشد. درباره‌ي اينکه هدف اوليه بنا ساخت بنا چه بوده است.

 

 

محتمل‌ترين انگيزه‌ ساخت چنين بنايي مي‌توانسته مکاني براي آرامگاه باني آن قابوس ابن‌وشمگير باشد که البته طي کاوش‌هاي متعدد کالبد قابوس بن وشمگير هرگز پيدا نشد و نظرياتي وجود دارد که جسم قابوس ابن وشمگير در يک تابوت شيشه‌اي از سقف برج آويزان بوده و روزنه برج نيز در شرق به خاطر اين بوده که کالبد قابوس ابن وشمگير بتواند اولين پرتوهاي نورخورشيد را دريافت کند.

همچنين بعيد نيست که تنها هدف از ساخت چنين بناي با شکوه و معظمي نمايش قدرت و هنر ايجاد بناي يادبودي باشد که يادآور شکوه و جلال دوره سلطنت باني آن باشد. چون همواره پادشاهان بزرگ در پي باقي گذاشتن نامي جاودانه از خود بوده اند.

 

 

با توجه به ارتفاع زياد برج اين توجيه که ساختمان مذکور به منظور نشانه و نمود شهر «جرجان» و راهنماي مسافران در دشت گرگان بنا شده باشد در ذهن قوت مي‌يابد. حتي اگر در ابتدا اين برج با چنين هدفي ساخته نشده باشد ولي ارتفاع زياد برج که ۷۰ متر مي‌باشد در دشت «جرجان» براي مسافران نشانه و علامتي نمايان بوده است.

شيوه معماري بنا:

اين بنا يكي از اولين ساختمان‌هايي است كه مرز بين شيوة معماري خراساني و رازي محسوب مي‌شوند و در واقع مربوط به اوائل دوره‌ي شيوه‌ي معماري رازي است ساختمان اين بنا تماماً از آجر و ملات ساروج ساخته شده است. يكي از بارزترين ويژگي‌هاي شيوة معماري رازي استفاده از آجر با بهترين كيفيت ممكن است.

ويژگي اثر:

اين برج يكي از آثار باستاني كشورمان كه در اعداد بزرگترين مفاخر معماري قرن چهارم هجري است در شمال شرقي ايران در شهر گنبد كاووس قرار دارد. اين بناي معروف كه يكي از بلندترين آثار تاريخي جهان بشمار مي‌آيد بر فراز تپه خاكي كه قريب ۱۵ متر از سطح زمين بلندتر است، قرار دارد.

 

 

محيط داخلي بنا ۳۰ متر و محيط خارجي آن ۶۰ متر و قطر داخلي آن ۹.۶ متر است. اين بناي عظيم که تماماً از آجر پخته‌ي قرمز معمولي ساخته شده را مي‌توان نمونه‌اي ارزنده در فن آجرکاري دانست.

از تزئينات خاص معماري بنا دو رشته مقرنس کاري ساده است که طاق هلالي سردر بنا را آراسته است. دو رديف کتيبه‌ي کمربندوار بدنه را زينت داده است.

پي و بدنه:

پي‌سازي بنا از زمين سفت شروع و تا ارتفاع حدود ۱۵ متري با آجر و مصالح مشابه خود بنا انجام شده است. درون پاي بست سردابي وجود داشته كه پا كار طاق آن هنوز بر جاي است ولي بر اثر كاوش‌هاي پياپي كاوشگران كه در پي گنج بوده‌اند آثاري از كف آن بر جاي نمانده است.

بدنه مدور خارجي گنبد قابوس داراي ۱۵ ترك (دندانه نود درجه) است (همانند ستاره ده پر) اين تَرَك‌ها كه در اطراف آن و به فواصل مساوي از يكديگر قرار دارند، از پاي‌بست بنا شروع و تا زير سقف گنبدي ادامه مي‌يابد و ميان اين تَرَك‌ها با كوهه‌اي آجري پر شده است (به جز درب ورودي.) رأس اين تَرَك‌ها به اندازه يك مترو سي‌چهار سانتي متر از يكديگر فاصله دارند.

 

 

قطر داخلي گنبد به‌طول نه متر و هفتاد سانتي متر و قطر آن از قاعده تَرَك‌ها به‌طول ۱۴ متر و شصت و شش سانتي متر و طول قطر آن از رأس تَرَك‌ها يا به عبارتي قطر ارباب يا پاي بست آن هفده متر و شش سانتي متر مي‌باشد. ضخامت ميل از پايين به بالا كرنش كمي دارد و در ارتفاع ۳۷ متري گنبد مخروطي بناي برج را تكميل مي‌كند.

گنبد مخروطي:

از ارتفاع سي‌وهفت به بعد گنبد مخروطي قرار دارد.‌ اين گنبد كه با آجرهاي مخصوص دنباله‌دار كفشكي ساخته شده است، دو پوسته است. گنبد دروني مانند گنبدهاي خاكي به شكل نيم تخم‌مرغي و از آجر معمولي است و پوسته‌ي بيروني با آجر دنباله دار، و ارتفاع اين گنبد مخروطي ۱۸ متر است. در بدنه‌ي شرقي روزنه‌اي تعبيه شده كه ارتفاع آن يك متر و نود سانتيمتر است. عرض روزنه در قسمت بالا ۷۳ و در وسط ۷۵ و در پايين ۸۰ است.


منبع : خبرگزاري مهر

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها