City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

ناگفته‌هاي نگارستان ايران در دل موزه‌هاي تاريخي گلستان (1394/12/28)

موزه‌هاي گلستان ايران زمين آماده‌اند تا با زبان بي زباني تاريخ فرهنگ و هنر اين مرز و بوم را به گردشگران نوروزي معرفي کنند.
ناگفته‌هاي نگارستان ايران در دل موزه‌هاي تاريخي گلستان

به گزارش بزنيم بيرون ، موزه‌ها از معدود مراکز حافظ يادگاران نسل گذشته و در حقيقت فرزندان تاريخ و هنر هستند. هر يک از اشيا درون موزه‌ها در عين بي زباني با هزاران زبان با بيننده سخن مي گويند و اسناد معتبري از هنر فرهنگ و تاريخ ارائه مي‌دهند.

امروزه وجود «موزه»، به‌ويژه موزه‌هاي باستان شناسي و هنري در هر شهر، نماد و مظهر رشد و کمال فرهنگي مردم آن شهر محسوب مي‌شود.

استان گلستان که از لحاظ گردشگري و مناطق بکر طبيعي، جاذبه‌هاي گردشگري مذهبي و آثار باستاني جزو استان‌هاي غني به شمار مي‌رود، افتخارات فرهنگ و هنر خود را در ۹ موزه در سطح استان گلستان به نمايش گذاشته است که به توضيح هر کدام مي‌پردازيم.

کاخ موزه گرگان

کاخ موزه گرگان، يکي از ۱۲ کاخ پهلوي در کشور است  که محل اقامت اين خانواده در منطقه بوده و پس از مرمت به کاخ موزه گرگان تبديل شد.

کاخ موزه گرگان در دو طبقه به سبک اروپايي ساخته شده و در سال ۱۳۱۷ به دستور رضاخان در کنار مجموعه‌اي از ساختمان‌هاي اداري ساخته شده در آن سال‌ها از جمله شهرداري، ثبت احوال، مدرسه ايرانشهر و اداره پست گرگان بنا شد.

 

 

کاخ شهر گرگان با قدمتي بيش از ۷۰ سال در سال ۱۳۴۳ به عنوان بيست و چهارمين موزه کشور و نخستين موزه شمال کشور مطرح بوده که بعدها به ثبت ملي رسيد.

اکنون اين کاخ در طبقه همکف به عنوان موزه تاريخ شهر و با تنديس۳۰ شخصيت از مشاهير استان گلستان و آثار تاريخي کشف شده از شهر گرگان از جمله تورنگ‌تپه، شهر باستاني جرجان، ديوار دفاعي گرگان، عکس‌هاي قديمي شهر و شماري از اسناد و مدارک و در طبقه بالا با اشياي مربوط به کاخ شاه پهلوي تجهيز شده است. اين کاخ در پارک شهر گرگان واقع شده است.

موزه گرگان

موزه گرگان در ارديبهشت ماه ۱۳۴۳ در کاخ سلطنتي پارک شهر (کاخ موزه) که به شماره ۱۵۳۸ ثبت آثار ملي مي باشد ، افتتاح و تا سال ۱۳۶۱ داير بوده است. ساختمان فعلي موزه گرگان که در شمال شهر گرگان در خيابان شهداء جنب امامزاده عبدالله شهر گرگان قراردارد که در سال ۱۳۵۵ به عنوان موزه سنگ قبر افتتاح شد و در بهمن ماه ۱۳۶۷ با افزودن اشياء باستان شناسي و مردم شناسي که از نقاط مختلف استان بدست آمده بود به صورت موزه منطقه اي در آمد ودر آن زمان به عنوان تنها موزه گرگان وموزه منطقه اي شمال کشور بود.

 بخش سنگ

در دورتادور حياط سرسبز وباصفاي موزه سنگ قبرهايي از قرن هشتم تا چهاردهم هجري قمري تماشاگران را به ديدار مي طلبد. عمده ترين سنگ قبرها ازنوع ريشه اي، گهواره اي و رودخانه اي هستند و روي سنگ ها عموما آياتي از کلام الله مجيد، صلوات کبير، احاديث، اشعار، نام متوفي و تاريخ فوت نقد وحک شده است.

سنگ ها به شيوه هاي گوناگون تزيين شده اند که از جمله مهمترين آنها که درنوعشان بي نظير هستند مي توان به نقوش محرابي، تزئينات مقنس و طرح هاي زيباي اسليمي اشاره کرد. نقوش پاره اي از سنگها در عين خاموشي حاکي از نوعي تلاش و پويايي دستان توانمند متوفي در رهگذر زندگي و مبين شغل و پيشه اوست.

 

موزه گرگان به ۳ بخش که شامل بخش‌هاي باستان‌شناسي، مردم‌شناسي و بخش سنگ‌مزارهايي که به دست آمده از گورستان‌هاي قديمي منطقه است، تقسيم مي‌شود.

موزه صنايع دستي

خانه اميرلطيفي يا موزه صنايع دستي گرگان در بافت قديم گرگان، خيابان امام خميني جنب مسجد جامع و بازارچه سنتي نعل بندان قرار گرفته است.

اين موزه در سال ۱۳۸۹ تأسيس شده و در آن آثاري مانند صنايع دستي اقوام گوناگون ساکن در استان گلستان و برخي از مشاغل تخصصي اين بخش به نمايش درآمده است.

اين بنا به مساحت ۹۵۶ مترمربع بنايي است دو طبقه که در اواخر دوره قاجار توسط مرحوم مهدي خان ملک به عنوان منزل مسکوني ساخته شده بود و داراي دو بخش هسته اصلي بنا و بخش‌هاي خدماتي است.

 

 

موزه صنايع‌دستي گرگان به‌عنوان اولين موزه صنايع دستي استان گلستان در خانه اميرلطيفي واقع شده است. اين موزه تلاش مي‌کند تا علاوه بر آشنا کردن مردم با صنايع‌دستي منطقه پيام‌هاي آموزشي و فرهنگي تأثيرگذاري را در جامعه گسترش دهد و سبب رونق و احياي مجدد آن‌ها در ميان علاقه‌مندان شود.

موزه‌هاي مردم‌شناسي و تاريخ طبيعي علي‌آباد

کار ساخت موزه مردم‌شناسي در شهرستان علي‌آباد که شامل بخش‌هاي معرفي موسيقي کتولي، مراسم عروس بران و صنايع‌دستي کتولي است، در اجراي مصوبات سفر نخست دولت نهم به استان گلستان آغاز شد.

موزه تاريخ طبيعي اين شهرستان نيز در سال ۸۸ تأسيس و به معرفي زيستگاه‌هاي آبي، خشکي، تالابي، کوهستاني و استپي، پستانداران تاکسيدرمي شده، حشرات، صدف‌ها، کاني‌ها و فسيل‌ها مي‌پردازد.

 

 

شهرستان علي‌آباد با افزون بر ۱۳۲ هزار نفر جمعيت داراي چهار شهر فاضل‌آباد، علي آبادکتول، مزرعه و سنگدوين و ۷۶ روستا بوده و داراي جاذبه‌هاي مختلف طبيعي و گردشگري است.

موزه شهرستان آزادشهر

اين موزه به معرفي اقوام ساکن در منطقه، معرفي مشاغل بومي و سنتي، معرفي جاذبه‌هاي فرهنگي و آداب‌ورسوم مي‌پردازد.

 

 

شهرستان آزادشهر در حاشيه جاده تهران – گرگان – مشهد واقع‌شده و با مرکز استان گلستان حدود ۷۵ کيلومتر فاصله دارد.

موزه ميراث جهاني برج قابوس

يکي از بي‌نظيرترين يادمان‌هاي معماري ايراني در دوره اسلامي برج قابوس بن وشمگير در شرق استان گلستان است.

اين اثر که در شمال شهر گنبدکاووس و در سه کيلومتري بازمانده شهر قديم جرجان مرکز حکومت آل زيار قرار دارد، ازنظر هنر معماري و تاريخي، يادگاري بس ارزنده از دوران آبادي و شوکت سرزمين جرجان و دودمان آل زيار است.

اين بناي باشکوه که بلندترين برج آجري جهان است به دستور شمس‌المعالي قابوس بن وشمگير مشهورترين پادشاه آل زيار ساخته شد.

 

 

برج قابوس به‌عنوان پانزدهمين اثر ايران در فهرست ميراث جهاني يونسکو ثبت‌شده و بر فراز تپه‌اي بزرگ قرار دارد.

اين بناي تاريخي در سده چهارم هجري قمري به دستور شمس‌المعالي قابوس بن وشمگير از پادشاهان آل زيار و در سال ۳۹۷ هجري (۱۰۰۷ – ۱۰۰۶ ميلادي) ساخته‌شده است.

ارتفاع برج قابوس ۵۵ متر و با احتساب بلندي تپه ۱۵ متري پاي‌بست آن به ۷۰ متر مي‌رسد، اين بنا با نقشه ستاره‌اي شکل و گنبد مخروطي به ارتفاع ۱۸ متر است و بر روي بدنه آن ۱۰ ترک وجود دارد که رأس هر ترک ۶۰/۱ متر و قاعده آن نيز ۴/۱ متر از هم فاصله دارد و محيط اصلي گنبد نيز ۳۰ متر است.

اين بنا در تابستان سال ۹۱ به‌عنوان بلندترين برج آجري دنيا در يونسکو به ثبت رسيد.

موزه فرش گنبدکاووس

در موزه فرش شهرستان گنبدکاووس مراحل توليد فرش ترکمن، معرفي ابزار و مواد اوليه، نمايش انواع فرش‌ها و نقوش اصيل آن پرداخته‌شده و سال ۹۳ تأسيس‌شده است.

گلستان از ديرباز مهد توليد فرش‌هاي دستباف ازجمله قالي ترکمن بوده، اما در سال‌هاي اخير به دلايل مختلف اين هنر صنعت ارزشمند در معرض تهديد قرارگرفته است.

در خصوص مراحل تهيه مواد اوليه و بافت فرش نيز گفتني است که ترکمن‌ها پشم موردنياز قالي‌بافي را پس از مراحل ريسندگي و رنگ‌آميزي، روي دستگاه قوراما( نوعي دستگاه افقي ساده که مخصوص ايلات و عشاير است) چلّه کشي مي‌کنند.

بيشتر قاليچه‌هاي ترکمن رنگ قرمز دارند و دليل آن استفاده از قرمز دانه و روناس است.

 

 

طرح‌هايي که ترکمن‌ها در بافت فرش به کار مي‌برند، بيشتر شکسته و هندسي و شبيه طرح‌هاي بخارايي است که اصطلاحاً به آن ˈآخالˈ مي‌گويند.

زمينه اين نوع قالي‌ها مزين به کتيبه‌ها و يا قاب‌هاي لوزي شکل است که به کمک خطوط متقاطع به هم ارتباط يافته‌اند.

نقوش اصلي دست بافته‌هاي ترکمن‌ها «گل يا تمغا» يعني برکه آب است و به گل‌هاي لوزي شکل يا هشت‌ضلعي اطلاق مي‌شود.

بيشتر بافندگان فرش استان گلستان در گنبدکاووس، کلاله، مراوه‌تپه، مينودشت، علي‌آباد کتول، آق‌قلا، بندر ترکمن و آزادشهر ساکن هستند.

موزه مردم‌شناسي شهرستان گميشان

اين موزه به معرفي مشاغل بومي و سنتي قوم ترکمن، آداب‌ورسوم محلي و صنايع‌دستي آنان مي‌پردازد و در سال ۱۳۸۹ راه‌اندازي شده است.

موزه مردم‌شناسي گميشان در ساختماني تاريخي معروف به گو کلاني و در ميان بافت سنتي و زيباي شهر گميشان نگاه هر بيننده‌اي را به خود جلب مي‌کند.

 

 

اغلب مردم ساکن در شهرستان گميشان ترکمن بوده و داراي هنرهاي سنتي و صنايع‌دستي و آداب‌ورسوم، آيين‌ها و مشاغل بومي ويژه‌اي هستند که حفظ و معرفي آن‌ها علاوه بر توسعه فرهنگي منطقه و حفظ اصالت آن سبب جذب بيشتر گردشگر خواهد بود.

موزه مردم‌شناسي شهرستان مينودشت

اين موزه داراي دو قسمت مردم شناسي (شامل صنايع دستي و لباس‌هاي محلي قوم قزلباش و مراحل کار ابريشم بافي) و قسمت باستان شناسي (شامل اشيا به دست آمد از تپه باستاني روستاي بازگير) است.

اين موزه در شهرستان مينودشت و خيابان پاسداران واقع شده است.


نویسنده : مونا محمد قاسمی
منبع : خبرگزاري مهر

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها