City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

روستاي خوئين روايتگر تاريخ يک زبان (1395/01/14)

خوئين روستايي است با پيشينه غني تاريخي، روستايي که در دالان هاي زير زمينيش گذر تاريخ وجود دارد و روايت گذر تاريخي تکامل يک زبان در اين روستا خود را به عينه نشان مي دهد.
روستاي خوئين روايتگر تاريخ يک زبان

به گزارش بزنيم بيرون ، روستاي خويين از توابع استان زنجان مراکز گردشگري بسياري دارد که دستكند «دژمنده» و حمامي باستاني، آسياب هايي كه غلات را پودر مي كرد و مساجدي كه مويد پرورش علماي باكرامت بود از آن جمله است.

روستاي خويين واقع در شهرستان ايجرود از توابع استان زنجان، از جمله روستاهايي است كه به دليل برخورداري از جاذبه هاي تاريخي طبيعي به عنوان روستاي نمونه گردشگري شناخته شده است.

روستاي خوئين، محصور در بين کوههاست و در خود آثار ارزشمند تاريخي را جاي داده است آثاري که هريک به تنهايي روايتگر گوشه اي از تاريخ کهن و ارزشمند گذشته هستند، در اين ميان دژمنده شهري در دل کوه و در زير روستاي خوئين امروزي است که حکايت از استعداد و نبوغ و ايستادگي گذشتگان اين مرز و بوم دارد.

دارالمومنين نام ديگر خوئين بود زيرا مردمان آن اهل علم وفضيلت بوده وعلما را تکريم مي كردند در يک زمان ۳۵۰ روحاني داشته، حوزه علميه خوئين درآن زمان شهرت بسزائي داشته ودرآن موقع هفت مجتهد مسلم در خوئين زندگي مي كرده اند.

خوئيني ها ادب دوست و شاعرپرور بوده اند از آن جمله مي توان ملا آقا وفائي مولف کتاب قيام حسيني و ملايوسف آل اسحق صاحب ديوان شعر و شيخ محمد علي متخلص به سرباز در شعرهايش است همچنين مشهدي حسن حسين لوئي و آقاي شمس الدين آذري را نام برد.

مساجد خوئين

اين روستا در يک زمان هشت  مسجد فعال داشته که اولين مسجد خوئين در ارگي دره بنا شده و درحال حاضر نيز بخاطر قداست آن از رونق خاصي برخورداراست.

 ميل باستاني ياکنبز «يا همان گنبد»

اين بناي تاريخي متعلق به قرن ششم هجري است و از سنگ وآجر وساروج وخاک ساخته شده وبه عنوان دکل ديدباني مورد استفاده قرار مي گرفته است. گويند ازاين کنبز چهار عدد در چهار جهت جغرافيايي روستا قرار داشته که فقط همين يک عدد باقي مانده است.

دژمنده «شهر زيرزميني»

به گفته باستان شناسان يکي از بزرگترين ساخته هاي دستي انسان در زيرزمين است، عمق تقريبي آن ۴۰ متر ووسعت آن نيز تقريبا ۴۰۰۰ مترمربع است. گويند در اين شهر زميني بزرگ که اطراف آن را مغازه ها احاطه کرده بود، در وسط ميدان حوض آب به شکل لوزي وجود داشته و اطراف حوض تخت هائي از چوب بوده که روي آن ها گليم انداخته  بودند.

در اين دژ زيرزميني اتاق هاي مجزا، تاقچه، تنور و استبل و طويله براي نگهداري حيوانات و انبار و چهارراه هاي تو در تو در طبقات مختلف رويت شده است. گويند درب سنگي بزرگي در ابعاد ۳*۲ متر  درآنجا موجود مي باشد که روي آن نوشته هائي است.

رييس اداره ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري شهرستان ايجرود گفت: منطقه گردشگري گلابر از موقعيتي بي نظير براي سرمايه گذاري برخوردار است.

لاله عبدي كيا در گفتگو با خبرنگار مهر افزود: مهم ترين اقدامي كه مي توان در شهرستان ايجرود انجام داد و منجر به تحول گردشگري آن مي شود جذب سرمايه گذار براي منطقه گردشگري گلابر است. 

وي با بيان اينكه طرح جامع گردشگري  گلابر آماده است خاطر نشان كرد: با توجه به اينكه سد گلابر داراي ظرفيت بالايي براي جذب گردشگر است و استقبال خوبي از اين منطقه شده است و از سوي ديگر در مسير ترانزيتي و پرتردد قرار گرفته، ظرفيت بالايي براي جذب گردشگر دارد.

رييس اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري  شهرستان ايجرود اظهار كرد: آمارهاي گردشگري سال جاري مبين آن بود كه مسير گردشگري گلابر جزو پرتردد ترين مسيرهاي گردشگري در استان بوده است.

عبدي كيا يكي از دلايل عدم جذب سرمايه گذار در اين منطقه را عدم اعتماد سرمايه گذاران نسبت به بازگشت سرمايه برشمرد و گفت: گلابر از موقعيت بي نظيري براي سرمايه گذاري برخوردار است و درصورت سرمايه گذاري بسيار سود ده خواهد بود چرا كه  صنايعي همچون سيمان خمسه، فولاد سهند، روي و پتروشمي كه هزاران كارمند و كارگر را مقيم شهرستان ايجرود كرده نياز به مناطق تفرحي گردشگري را دو چندان كرده است.

وي با تاكبد بر لزوم جذب سرمايه گذار در شهرستان ايجرود يادآور شد: تكميل كمپ گردشگري سعيد آباد از ديگر برنامه هاي در دست اجرا در اين شهرستان  است.

عبدي كيا كمپ خويين، حاشيه سد گلابر و سعيد آباد را از كمپ ها و تاسيسات گردشگري اين شهرستان برشمرد و گفت: «خويين»، «گلابر» و «سفيد كمر» سه روستاي هدف گردشگري شهرستان ايجرود هستند.

بازارخوئين

درزمانهاي قديم از شهرهاي اطراف وبزرگ مانند تبريز وقزوين جهت مبادله کالا به اين روستارفت وآمد مي شده است. گويند خوئين داراي پنج راسته بازار مجزا بوده که در مجموع ۲۰۰ باب مغازه در خود جاي مي داده است.

راسته بازارصباغ ها که در آن اغلب رنگرزها بوده اند، راسته بازارآهنگرها، راسته بازار زرگرها، راسته بازار مسگرها، راسته بازار نجارها، گويند درميان اين بازارها مغازه هاي ديگري مانند خياطي –آرايشگري-کفاشي-قصابي-تعميرات چراغ و ...وجودداشته اند.  

اين دژ زيرزميني از طريق تونل هائي با اطراف ارتباط داشته که يکي از اين تونل ها باعبور اززير رودخانه (چاي) به روستاي قمچي قاي متصل مي شده است.

رييس اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري  شهرستان ايجرود با اشاره به آثار مرمت شده در اين شهرستان بيان داشت: حمام تاريخي روستاي جوقين، مسجد جوقين، مسجد گلابر، چهل پله گلابر، حمام خويين، ميل خويين و  غار دستكند دژمنده  از جمله آثار مرمت شده هستند.

آسياب هاي خوئين

در روستاي خوئين ۱۱ آسياب فعال وجود داشته که همگي دريک زمان فعال بوده  امانمي توانستند آرد مورد نياز مردم را برسانند. آسياب هاي خوئين از قسمت شمال روستا معروف به کلبر شروع ودردره سرخه رزان خاتمه مي يابد.

ارتفاع بعضي از آسيابها به ۱۴ متر مي رسيده است. در آسيابها از هر پنج کيلوگندم که آرد مي کردند يک کيلو بعنوان حق الزحمه برمي داشتند.

دره هاي خوئين

روستاي خوئين قديم دردره هائي واقع شده بوده که از جنگل هاي انبوه پوشيده شده بوده اند و حيوانات وحشي بسياري دراين دره هازندگي مي كردند. ارگي دره يعني دره آسياب ها، پلنگي دره زيستگاه پلنگان درزمان هاي بسيار قديم، دره سرخه رزان، آسيه دره، خولي دره، ياموذي دره، چشمه بار خوئين که در شعر شعراي خوش ذوق آمده در کوه هاي شمال شرقي روستا واقع گرديده وازطريق غازان ارخي به ارگي دره به صورت آبشار سرازير بود. غازان ارخي وچشمه بار از آثارغازان خان جانشين کيخاتون ازنوادگان هولاکوخان مغول بوده که از خوئيني هاي فعلي بعضي به آن ها منصوب هستند.

خوئين داراي آثار تاريخي و طبيعي منحصر به فردي است، ميل (كمبز) خوئين در کشور بي نظير است، شايد در کل ايران مشابه شهر زيرزميني دژمنده چهار يا پنج نمونه وجود داشته باشد.

از سال ۱۳۸۵ به طور جدي خوئين را در رديف روستاهاي هدف گردشگري قرار دادند گرچه پيش از آن نيز مطالعات متعددي در آنجا صورت گرفته بود.

آثار سفالي پراکنده يافته شده در دژمنده حکايت از تاريخي حداقل هزار ساله دارد، نظر محققان اين است که اين آثار متعلق به دوره سلجوقيان است، البته  به نظر مي رسد قدمت تاريخي خوئين بيش از اين هاست، برخي كارشناسان باستان شناسي معتقدند  ميل خوئين حداقل داراي تاريخي ۲۳۰۰ ساله است. اطراف ميل آثار سفالي يافته شده است که به قبل از اسلام و مشخصا به دوره اشكانيان تعلق دارد.

روستاي خويين با چنين جاذبه هايي بر تارك خود، حالا منتظررونق گردشگري است.

روستاي نمونه گردشگري منتظر رونق گردشگري

دهيار روستاي خويين گفت: اين روستا از سه سال پيش به عنوان روستاي نمونه گردشگري انتخاب شده است اما تاكنون اقدام قابل توجهي براي رونق آن صورت نگرفته است.

قاسم آزاد پور در گفت و گو با خبرنگار مهر  با بيان اينكه روستاي خويين به دوره قبل از اسلام باز مي گردد و بقاياي آتشكده ها مويد اين موضوع است افزود: بافت تاريخي طبيعي اين روستا جاذب گردشگراست مشروط بر اينكه برنامه ريزي صحيحي براي بهره مندي از ظرفيت هاي موجود وجود داشته باشد.

وي خاطر نشان كرد: با ثبت روستاي خويين به عنوان روستاي نمونه گردشگري دو اثر تاريخي از جمله حمام باستاني متعلق به چهار قرن پيش و غار دستكند دژمنه متعلق به هشت قرن پيش تلا حدودي مرمت شده اند.

دهيار خويين ادامه داد: ۱۱ آسياب آبي قديمي در اين روستا وجود دارد كه بلا استفاده است البته يك باب از آن ها فعال خواهد شد.

آزاد پور اظهار كرد: گنبد «ميل خويين» با ارتفاع ۱۴ متر در دوطبقه، هشت مسجد قديمي كه اولين آن ها«ارگ دره»نام دارد و جنگل گردو از ديگر جاذبه هاي اين روستاي نمونه گردشگري است.

به گفته وي زير زمين  اين روستاي ۱۲۸ خانواري را غار دستكند «دژمنه» تشكيل مي دهد و تنها خانه گردشگر آن اكنون فقط ۶۰ درصد پيشرفت فيزيكي دارد و به بهره برداري نرسيده است.

دهيار روستاي خويين زبان «خويين ديلي» را از ميراث هاي معنوي اين روستا مي داند و مي افزايد: اين زبان تلفيقي از زبان هاي تركي، كردي، بلوچ و لري است كه افراد مسن به آن تسلط دارند و در بين جوانان كمرنگ تر است.

آزاد پور گفت: شمس الدين آذري خوييني، شاعر خوييني دو كتاب به زبان «خويين ديلي» نوشته  و ترجمه كرده است.

وي با اشاره به جمعيت روستاي خويين اظهار كرد: در گذشته چهار هزار خانواده در اين روستا زندگي مي كردند اما با مهاجرت هايي كه اغلب در راستاي يافتن كار، صورت گرفته فقط ۱۲۸ خانوار در اين روستا زندگي مي كنند  و شغل اغلب آن ها دامداري و كشاورزي است.

به  گفته دهيار خويين، اين روستا صنايع دستي خاصي ندارد اما نوروز پارسال ۷۰۰ نفر مسافر از ساير استان هاي كشور براي بازديد جاذبه هاي تاريخي، روانه اين روستا شده بودند.

آزاد پور معتقد است: مردم خويين براي جذب گردشگر آماده اند اما بايد مسئولان دولتي حمايت و برنامه بهتري داشته باشند.


نویسنده : سولماز شهبازی
منبع : خبرگزاري مهر

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها