City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

طولاني ترين بازار ايران در انتظار گردشگران (1395/01/14)

بازار تاريخي زنجان، به عنوان طولاني ترين بازار سرپوشيده و به هم پيوسته ايران با سراها و راسته هاي تاريخي اش ميزبان گردشگران است.
طولاني ترين بازار ايران در انتظار گردشگران

به گزارش بزنيم بيرون ، بناي بازار تاريخي شهر زنجان در سال ۱۲۱۳ هجري قمري، در دوران آقا محمد خان قاجار، شروع و در زمان فتحعلي شاه خاتمه يافت. اين بازار در قسمت جنوبي شهر و در بافت قديم شهر واقع شده است و از دو قسمت بازار بالا و بازار پايين تشکيل شده است.

اين بازار از نظر توليد و عرضه کالا و خدمات جنبي و وابسته بسيار غني و مهم ترين مرکز اقتصادي و تجاري شهر محسوب مي شود.

کاروانسراي حاج علي قلي، سراي حاجي کربلايي، سراي گلشن، سراي ملک، مسجد آقا سيد فتح الله، مسجد جامع حجت الاسلام، مسجد چهل ستون و مسجد ملا در مجموعه تاريخي بازار واقع مي باشند و نقش موثري را در همه زمينه ها ايفا مي کنند.

بازار زنجان را طولاني‌ ترين بازار ايران مي‌ نامند. اين بازار که بر اساس اسناد تاريخي ساخت آن در سال ۱۲۰۵ قمري و در دوران آقا محمد خان قاجار آغاز شده، در سال ۱۲۱۳ قمري در زمان حکومت فتحعلي شاه قاجار به بهره برداري رسيد و بعدها چندين سرا، مسجد، گرمابه و … به مجموعه بازار بالا که مشتمل بر بازار قيصريه، بازار بزازها، حجت الاسلام، امامزاده و عبدالعلي بيک است، افزوده شد.

بازار زنجان از نظر توليد و نوع فعاليت به ۸ راسته تقسيم مي‌ شود که عبارتند از: راسته زرگرها، کفاش‌ ها، بزاز ها، سراج‌ ها و … اين بازار داراي راسته‌ ها، سرا ها، ميادين، تيمچه‌ ها، بازار ها، دالان‌ ها، مساجد، حمام‌ ها و تکيه‌ ها است و در خود ۱۰۰۰ باب مغازه جاي داده است.

راسته‌ هاي اصلي

راسته اصلي بازار زنجان از خيابان سعدي شروع شده و پس از قطع آن توسط خيابان فردوسي، در خيابان اصغريه به پايان مي‌ رسد و در حدود يک کيلومتر درازا دارد. در بدو شروع بازار از سمت شرق، دو راسته به موازات يکديگر شکل مي‌ گيرند که هر يک به سراهاي مختلفي مرتبط مي گردند اين دو راسته، راسته امامزاده و راسته عبدالعلي بيک نام دارند.

راسته‌ هاي فرعي

تنوع مشاغل و گردش در جهت استقرار صنوف همسان باعث تشکيل راسته‌ هاي تخصصي و فرعي در اطراف راسته اصلي مي شود که در بيشتر موارد به عرضه نوع خاصي از اجناس يا خدمات اشتغال مي‌ يابند. راسته‌ هاي حاج حسن، ترابي، حاج حيدر، انگوراني، صباغ‌ ها، رستمخاني و آقا از جمله راسته هاي فرعي بازار زنجان محسوب مي‌ شوند. مهم ترين شاخه فرعي بازار، راسته حجه الاسلام است که به موازات راسته اصلي به وجود آمده و به قيصريه متصل مي‌ شود.

ويژگي‌ هاي معماري بازار تاريخي زنجان

گستردگي جغرافيايي بازار از يک سو و تنوع راسته‌ ها، تعدد سراها و کاوانسراهاي درون شهري در راسته هاي فرعي که هرکدام به نامي و به فعاليتي خاص اختصاص يافته از سوي ديگر، همچنين وجود مساجد فراوان گوياي پويايي اين مجموعه فرهنگي، اقتصادي، تاريخي و هنري در طول زمان و به فراخور اوضاع و شرايط حاکم بوده است.

هر سمت بازار و هر سرا و رسته‌ اي حال و هواي خاص خود را دارد. با توجه به دوره تاريخي بازار زنجان که متعلق به دوره قاجار است شرايط معماري حاکم بر زمان در آن کاملا نمود دارد. راسته ها، حجره ها، چهار سوق‌ ها، مساجد، سراها و کاروانسراهاي درون شهري و گرمابه‌ ها به شکل زيبا اجرا شده است.

فنون زيبايي که در شکل‌ گيري بازار نقش بي بديلي بازي مي کنند کاربرد انواع طاق و قوسهاي هلالي، جناغي و ضربي و گهواره‌ اي است.

سراي ملک

سراي ملک در بازار پايين زنجان قرار دارد. سراي ملک به مساحت ۲۸۱۱ متر مربع با داشتن يک حياط و سه دالان ورودي و يک دالان عمود بر دالان ورودي جنوبي که از سمت شرق داراي يک ورودي ديگر مي باشد که در يک طبقه بنا شده است.

اين بنا از الگوي سراهاي رواق دار تبعيت کرده که امروزه رواق هاي آن مسدود شده و به حجره ها اضافه گرديده است. حياط داراي معماري چهار ايوانه با پلان مربع مي باشد که دور تا دور آن داراي ۲۰ حجره چهار راهروي دسترسي بين حجره هاي شرقي – غربي مي باشد. به نظر مي رسد ستون هاي رواق ها به صورت مستطيل با نيم ستوني گرد اجرا شده است. ايوان شمالي اين سرا از همه مرتفع تر است.

اين سرا در جبهه شمالي راسته بازار پايين قرار گرفته است در ضلع غربي آن حمام حاجي داداش و در روبروي آن سراي گلشن قرار گرفته است اين سرا داراي ۵ ورودي مي باشد که ورودي اصلي آن در راسته بازار پايين قرار دارد و ۲ ورودي به کوچه شرقي بنا و ۲ ورودي ديگر به فضاي باز و متروک در سمت غرب بنا (پشت حمام حاجي داداش) باز مي شود.

مجموعه بازار قديمي زنجان در سال ۱۳۷۴ از سوي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري با شماره ۱۴۴۰ در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيد.


منبع : خبرگزاري مهر

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها