City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

نيشابور؛ نگين فيروزه اي گردشگري خراسان رضوي (1395/01/15)

شهر نيشابور پايتخت فرهنگ و مشاهير است به دليل دربرگيري عرفا و شعراي بزرگ ايران و همچنين طبيعت بکر و معادن فيرزوه به عنوان نگين فيروزه اي گردشگري ايران مي درخشد.
نيشابور؛ نگين فيروزه اي گردشگري خراسان رضوي

به گزارش بزنيم بيرون ، نيشابور بi عنوان منطقه اي کهن در استان خراسان رضوي واقع در دشت نسبتاً وسيع از شمال به شهرستان هاي چناران و قوچان از شرق به مشهد و از جنوب به تربت حيدريه و کاشمر و از غرب به سبزوار محدود مي شود.

قلمدان ها و حديث سلسله الذهب

به نقل از اقوال شفاهي و برخي مکتوبات مشهور است که حضرت رضا (ع) در هجرت تاريخي خويش از مدينه به مرو در مسير خود به شهر نيشابور وارد شده است و حديث بلند مرتبه سلسله الذهب که چکيده تاريخ شيعه را در خود جاي داده در جمع نيشابوريان بر زبان مبارک حضرت جاري گشته است.

معروف است که نيشابوريان براي کتابت حديث قلمدان ها را باز کرده و فرمايشات حضرت را نگاشته اند.

مي گويند تعداد قلمدان ها متجاوز ار ۳۰ هزار عدد بوده و در قولي ديگر ۱۲ هزار عدد ذکر گشته است که اين خود حکايت از رواج هنر قلمدان سازي و ميزان اديبان، دانايان و باسوادان اين شهر فرهنگي مي کند.

پيشينه تاريخي

تاريخ دقيق پيدايش نيشابور و نام اوليه آن در دست نيست اما به گواهي متون کهن اين شهر در هزاره سوم پيش از ميلاد به لحاظ وجهي فرهنگي- هنري و تجاري از جايگاه ويژه اي برخوردار بوده است.

به روايات اساطيري اولين شخصي که بناي کهن دژ نيشابور نهاد «انوش بن شيث بن آدم» بود و «ايرج بن افريدون» بر آن عمارت بيشتر کرد و منوچهر بر احوالي اش خندقي حفر کرد.

 نيشابور در سال ۳۱ هجري به دست مسلمانان فتح گرديد و در اوايل قرن سوم هجري مرکز حکومت طاهريان شد. اين شهر در سال ۵۴۸ ق و پس از آن در سال ۶۱۸ ق آماج توسط حملات ويرانگر شد.

در دوره ايلخانان شهر جديدي احداث گرديد اما اين منطقه نيز در سال ۸۰۸ هـ . ق در زلزله اي مهيب با خاک يکسان گرديد.

قدمگاه رضوي

بناي قدمگاه واقع در ۲۴ کيلومتري شرق نيشابور در گذشته منزلگاهي به نام الحمراء پساز نيشابور در شاهراه اعظم (راه ابريشم) بوده است.

اهميت اين بنا به سبب توقف حضرت امام رضا (ع) در زمان هجرت تاريخي ايشان از مدينه به مرو مي باشد و به همين سبب تسهيلاتي براي کاروانيان در اين ناحيه ايجاد شده است.

نام اين بنا بر گرفته از قطعه سنگ سياهي است که مشهور است جاي قدوم مبارک حضرت رضا (ع) بر آن نقش بسته است.

احتمالاً اين بقعه بر روي عمارتي مخروبه در زمان شاه عباس صفوي بازسازي شده و در زمان شاه سليمان به سال ۱۹۰۱ ق تکميل گرديده است.  در جوار اين بنا چشمه اي موسوم به حضرت قرار دارد که زائران آب آن را نوشيده و به عنوان تيمم و تبرک با خودمي برند.

آرامگاه عطار

شيخ فريدالدين عطار ، عارف، شاعر و اديب ايراني در سال ۵۴۰ هـ . ق متولد شد و درطول عمرش خدمات علمي و تأليفات ارزشمندي مانند : تذکره الاولياء ، منطق الطير، الهينامه و غيره را از خود به يادگار گذاشت.

وي مقارن با حمله مغولان به خراسان در سال ۶۱۸ ق جانش را از دست داد.

بنابر شواهد نخستين بناي آرامگاه او توسط يحيي اينصاعد قاضي القضاه نيشابور در سده هفتم هجري بر پا گرديد . سپس امير عليشير نوائيوزير آخرين حکمران تيموري بناي ديگر بر آرامگاه عطار ساخت که اکنون تنها سنگ افراشته سياه رنگ کتيبه داري از آن باقي مانده است.

سرانجام در سال ۱۳۴۱ ش انجمن آثار ملي بناي ويران شده را مرمت و بازپيرائي نمود و با کاشي هاي الوان آن را به شکلي زيبا آراست. مقبره عطار همواره مورد توجه گردشگران و ادب دوستان سراسر دنيا مي باشد.

آرامگاه خيام

حکيم «ابوالفتح عمر بن ابراهيم» مشهور به خيام نيشابوري، رياضيدان، منجم، شاعر و انديشمند والاي ايراني است که در سطح بين المللي از شهرت به سزائي برخوردار است در سال ۴۳۹ هـ . ق پس از وفات در گورستان «حيره» که امروزه در پنج  کيلومتري شرق نيشابور واقع شده روي در نقاب خاک در کشيد.

بناي يادبود مزار اين دانشمند بزرگ به سال ۱۳۴۱ ش با طرح و نقشه مهندس هوشنگ سيحون ساخته شد.

اثر مزبور با ترکيبي ازمصالح آهن ، بتون و تزئينات کاشيکاري به شکل لوزي هاي به هم پيوسته بر گرفته ازانديشه هاي رياضي عمر خيام بنيان گرديده است.

 مسجد جامع نيشابور

مسجد جامع نيشابور در دوره تيموري و به سال ۸۸۹ هجري توسط پهلوان علي کرخي بنيان گرديده است.

اين بنا در شهر نيشابور واقع شده و از انواع مساجد چهار ايواني به شمار مي رود. جامع نيشابور با وسعت نزديک به ۷۲۷۶ متر مربع مشتمل بر ايوان هاي ضلع شمالي ، جنوبي ، رواق و شبستان است.

نماي ايوان ها و طاق نماهاي اين مسجد با تزئينات آجري آراسته شده و کهن ترين بناي بر جاي مانده در شهر نيشابور است.

بقاياي شهر كهن نيشابور

در جنوب شهر فعلي، ناحيه اي به وسعت ۳۵۰۰ هکتار قرار دارد که به استناد متون و شواهد زيستگاهي از صدر اسلام تا اوايل دوره ايلخاني بوده است.

قسمت اعظم نيشابور کهن امروزه در دل خاک نهفته است و آثار آن محدود به چند تپه اصلي از جمله آلپ ارسلان، تپه مدرسه، آهنگران، سبزپوشان، بازار، طرب آباد، کهن دژ، تپه قنات و شادياخ است.

از اين ميان تپه هاي طرب آباد ، سبزپوشان و قنات در سالهاي ۱۳۱۵ و ۱۳۱۸ شمسي توسط هيئت باستان شناسي موزه متروپولتين و شهر کهنه نيشابور در سال ۱۳۸۴ به دست هيئتي ايراني – فرانسوي مورد کاوش قرار گرفت.

گنبدهاي شه مير

در حدود ۱۰ کيلومتري جنوب نيشابور بر کنار راه اين شهر به کاشمر در ميان قبرستان قديمي دو بناي آجري به فاصله کمي از يکديگر با ساختار و اندازه ي متفاوت قرار دارند که به مهروا، مهرآباد و شادمهر معروفند. ويژگي هاي معماري موئد انتاسب گنبد بزرگ به دوران سلجوقي است و گنبد کوچک به عصر ايلخاني است.

احتمالاً اين دو بنا بر فراز مقابر اشخاصي صاحب نام يا عرفاني مشهور ساخته شده اند که هويتشان مشخص نيست.

محوطه تاريخي شادياخ

نيشابور در سال ۲۰۵ هجري مرکز حکومت طاهريان شد و در همان ايام در شادياخ عمارتي اميرنشين و منازلي براي سپاهيان بنا گرديد.

از آن پس اين منطقه دارالحکومه خراسان و محل اقامت امرا و پادشاهان گشت و سرانجام با حمله مغول از ميان رفت.

شادياخ در جنوب شرقي آرامگاه عطار با وسعت بيش از دويست هزار متر مربع واقع شده و از سال ۱۳۷۸ مورد کاوش هاي باستان شناسي قرار گرفته است اين مکان يکي از سايت موزه هاي باستان شناسي در استان خراسان رضوي است.

باغ و امارت امين الاسلامي

اين خانه و باغ زيبا در گذشته متعلق به مرحوم ابوالحسن امين الاسلامي بوده و امروزه در خيابان امام خميني (ره) در مجاورت باغ ملي شهر واقع گرديده است.

بناي واقع درميان باغ با زيربناي تقريبي به ۱۳۰۰ مترمربع در دو طبقه ساخته شده و فضاهائي نظيرسالن مرکزي، اتاق ها، پيشخوان ستوان دار، سردابه و غيره بوده است

.عمارت امين الاسلامي و باغ پيرامون آن با درختان بلند، مستمر و غير مستمر از جمله چنار، کاج، شمشاد، توت، گردو و غيره در زمان پهلوي ساخته شده و الگويي از هنر باغ سازي اصيل ايراني است.

 

بناي امام زاده محمد محروق و امام زاده ابراهيم (ع)

در سوي ديگر باغي که بناي يادبود مزار حکيم عمر خيام قرار دارد، بناي مذهبي بامنظره اي زيبا از کاشي کاري معرق جلب نظر مي کند.

اين مکان مدفن امام زادگان محمدمحروق از نوادگان حضرت امام سجاد (ع) و ابراهيم از اعقاب امام موسي کاظم (ع( است اين مجموع بر يک ايوان، دو بناي مرکزي ، مسجد، تالار و شبستان بوده و در دوره صفويه بنيان شده است.

موزه خيام

موزه تخصصي نجوم در ۲۸ ارديبهشت ۱۳۷۹ شمسي مقارن با بزرگداشت حکيم عمر خيام و در جوار آرامگاه وي با موضوع هيئت و علم الافلاک افتتاح گرديد.

اين مکان با وسعتي نزديک به ۱۲۰ متر مربع داراي اشياء با نفيسي از جمله اسطرلاب، قطب نما و تصاويري از صور فلکي، ظروف فلزي سده۵ تا ۷ هجري، ظروف سفالين سده ۳ تا ۷ هجري و نسخ خطي علم نجوم مي باشد.

موزه هاي رباط شاه عباسي

موزه باستان شناسي و مردم شناسي اين موزه در ضلع شرقي رباط شاه عباسي به وسعت تقريبي ۵۵۰ متر مربع در سال ۱۳۷۴ ش با موضوعات باستان شناسي، مردم شناسي و بخش ويژه افتتاح گرديد و اکنون پذيراي گردشگران داخلي و خارجي است.

از ميان اشياء اين موزه مي توان به سکه ها، ظروف سفالين دوران تاريخي و اسلامي، ظروف شيشه اي، سنگ قبور، اشياء سنگي، اسکلت انساني ۵۵۰۰ ساله مکشوفه از تپه برج، جلوه هايي از آداب و رسوم مردم ، وسايل روشنايي ، ماکت شهر قديم نيشابور و ... اشاره کرد.

موزه حيات وحش نيز اين موزه با مديريت بخش خصوصي در قسمتي از رباط تاريخي شهر واقع شده و مشتمل بر تصاوير حيوانات بومي و غيربومي منطقه نيشابور و گونه هاي مختلف جانوري بوده که صورت تاکسيدر به نمايش در آمده است.

روستاي خرو عليا

اين روستادر ۲۰ کيلومتري شرق نيشابور و در مسير جاده مشهد قرار گرفته است.

اين روستا داراي دره اي خرم و مصفا مي باشد و پوشيده از درختان گوناگون ميوه و درختان غيرمثمر است.

آبشاري نيز از ارتفاعات اين منطقه ي کوهستاني به پايين مي غلتد که بر جذابيت هاي طبيعي ناحيه افزوده است.روستاي خرو در تابستان جايگاهي مطبوع به عنوان استراحتگاه مردم نيشابور مورد استفاده قرار مي گيرد.

روستاي ييلاقي ديزباد

روستاي ديزباد در ۳۰ کيلومتري شرق نيشابور و در مسير جاده ي مشهد واقع گرديده است.

اين روستاي کوهستاني داراي پوشش گياهي متنوع و آب و هوايي مطبوع و خنک مي باشد. اکثر مردمان اين روستا اسماعيلي مذهب هستند و هر ساله در فصل تابستان مراسم مذهبي خاصي را که باورها و اعتقادات آنان ريشه دارد برگزار مي کنند.

بسياري از گردشگران نيز هر سال براي تماشاي اين مراسم به ديزباد سفر مي کنند.

 بازارهاي سنتي و مشاغل بومي

نيشابور يکي از معدود شهرهاي استان خراسان رضوي است که امروزه داراي بازار سنتي است که در عصر صفويه بنا شده است.

اين بازار سرپوشيده که معروف به بازار سرپوش است در خيابان امام واقع شده است و داراي راسته بازار، سراها چاروق و حجره هاي متعددي است.

در بازار سرپوش حجره هاي مشاغل سنتي و بومي از قبيل فرش فروشي، رويگري، مسگري، رنگرزي، آهنگري، پارچه فروشي و غيره مشاهده مي گردد.

از ساير بازارهاي شهرستان نيشابور مي توان به چهارشنبه بازار ميدان فردوسي، بازار رباط شاه عباسي و پاساژهاي ناصراني، قريشي، مرواريد، ولي عصر، فردوسي، سيد، تنباکوچي و بکاييان اشاره کرد.

سوغات و صنايع دستي نيشابور

نام نيشابور به سبب وجود معادن غني با فيروزه قرين بوده و تراشيدن و شکل دادن به اين سنگ قيمتي از امروزه نيز حرفه هاي قديمي و سودمند آن ديار به شمار مي رود.

در حال حاضر معادن فيروزه در شمال غرب نيشابور و دامنه هاي بينالود قرار دارند.

فيروزه انواع گوناگوني دارد که از جمله مي توان به فيروزه عربي، شجري، شروام، عجمي (بهترين نوع فيروزه) تو خال و چاغوله اشاره کرد.

فيروزه بيشتر به عنوان نگين و ترصيع در انگشتر، گردن بند و ظروف نقره استفاده مي گردد.

فيروزه مشهورترين سوغات شهرستان نيشابور است که شهرتي جهاني دارد.

از ساير صنايع دستي مي توان به قالي بافي، سفال گري و لعاب کاري و از ديگر سوغات اين شهر مي توان به ساقه هاي ترد گياه اساطيري ريواس و گلهاي در فصل بهار اشاره کرد.


منبع : خبرگزاري مهر

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها