City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

گنجي پنهان در تهران (1395/02/25)

40 سال است کساني که از کنار پارک لاله در خيابان کارگر شمالي عبور مي‌کنند، ساختماني را با معماري خاص مي‌بينند؛ اما شايد همه‌ي آن‌ها ندانند که درون اين ساختمان، گنجي بزرگ و غيرقابل قيمت‌گذاري پنهان است و صاحبان اصلي‌اش از ديدن آن محروم هستند.
گنجي پنهان در تهران

به گزارش بزنيم بيرون ، نزديک 40 سال از ساخته شدن يکي از مهم‌ترين موزه‌هاي هنري دنيا در مرکز تهران مي‌گذرد. اين موزه به‌دليل داشتن گنجينه‌اي ارزشمند از آثار هنرمندان مطرح و تأثيرگذار معاصر، يکي از قابل توجه‌ترين موزه‌هاي هنري در دنياست. گنجينه‌اي که ارزش مادي آن را نمي‌توان تخمين زد و يک سرمايه‌ي عظيم براي ملت ما محسوب مي‌شود.

با اين حال، به‌نمايش در نيامدن بخش‌هايي از اين گنجينه در طول سال‌هاي گذشته و نبودن مرجعي کامل و دربرگيرنده اطلاعات تمام آثار، ابهام‌ها و شبهه‌هايي را در جامعه‌ي هنري ايجاد کرده است. در اين راستا، شايعاتي درباره‌ي وضعيت نامناسب نگهداري از آثار و خارج شدن آن‌ها از گنجينه به‌وجود آمده که همچنان نيز بر قوت خود باقي است.

واگذاري دردسرساز

موزه هنرهاي معاصر در دوماه نخست امسال، يکي از پرحاشيه‌ترين دوران خود را تجربه کرد؛ پس از تعطيلات نوروز بود که اخباري مبني بر واگذاري اين موزه به بخش خصوصي و بنياد رودکي منتشر و سبب اعتراض بسياري از اعضاي انجمن‌هاي هنري و هنرمندان شد. معترضان نسبت به اين تصميم 21 فروردين‌ماه مقابل موزه تجمع کردند و سرانجام، همان روز، مسؤولان موزه هنرهاي معاصر اعلام کردند که واگذاري موزه از دستور کار خارج شده است.

يکي از مواردي که در اين تجمع از سوي معترضان مطرح شد، ابهام‌هايي بود که در زمينه‌ي گنجينه‌ي موزه طي سال‌هاي گذشته مطرح شده است.

تجمع اعتراضي به خصوصي موزه

مجيد ملانوروزي - مديرکل دفتر هنرهاي تجسمي وزارت ارشاد و سرپرست موزه هنرهاي معاصر - در پاسخ به اين اعتراض‌ها، اظهار کرد: بخشي از آثار به‌دليل مغاير بودن با مقررات کشور، اجازه ديده شدن ندارند؛ اما از تمام آثار گنجينه عکس‌برداري شده و قرار است در پنج جلد براي نمايشگاه ملي به چاپ برسد. همه انجمن‌ها و رسانه‌هايي که درباره وضعيت آثار گنجينه دچار نگراني و شبهه شده‌اند، مي‌توانند نمايندگان‌شان را به موزه معرفي کنند تا اين نگراني‌ها از طرف موزه براي آن‌ها رفع شود.

با وجود مطرح شدن اين سخنان، هنوز فراخوان يا دعوتي از سوي موزه هنرهاي معاصر براي نشان دادن گنجينه به نمايندگان «رسانه‌ها» و «انجمن‌هاي هنري» داده نشده است. پيش از اين نيز خبرگزاري دانشجويان ايران طي مکاتبه‌اي رسمي که سال گذشته با مسوولان موزه انجام داد، درخواست بازديد نمايندگان اين رسانه را از گنجينه موزه مطرح کرد که با وجود بارها پيگيري، هنوز مسؤولان هيچ پاسخي به اين درخواست نداده‌اند.

وزير ارشاد وارد مي‌شود

باقي ماندن شبهه‌ها و ابهام‌ها درباره‌ي آثار گنجينه‌ي موزه و وضعيت آن‌ها سرانجام پاي وزير ارشاد را هم به ماجرا کشاند. علي جنتي 19 ارديبهشت‌ماه در نشست خود با اعضاي شوراي عالي خانه هنرمندان در پاسخ به اظهار نگراني يکي از اعضاي شورا در اين زمينه، با تأکيد بر اين‌که «همه بايد همه‌چيز را درباره‌ي گنجينه‌ي موزه هنرهاي معاصر بدانند» گفت: آمار و اطلاعات اين تابلوها بايد با عکس و مشخصات کامل به‌صورت يک آلبوم بزرگ تدوين شود تا در اختيار عموم مردم قرار گيرد. اين کاري است که امسال بايد همت کنيم تا انجام شود. امسال که رئيس موزه لوور به ايران آمده بود، آلبومي از تابلوهاي اسلامي موجود در گنجينه لوور را در اختيار موزه قرار داد و ما براساس آن مي‌توانيم بفهميم که در موزه لوور چه آثاري و با چه مشخصاتي وجود دارد.»

سرقت پرماجرا

اتفاق ديگري که سال گذشته رخ داد و توجه به آن باعث مي‌شود حساسيت و دستور وزير ارشاد مبني بر لزوم مستند کردن تمام آثار موجود و در اختيار موزه هنرهاي معاصر بيش از پيش قابل درک شود، خروج 27 اثر از آثار هنرمندان شاخص از دفتر هنرهاي تجسمي و همچنين فروش تعدادي از آن‌هاست. هرچند در اوايل شهريورماه 1394 که اين اتفاق رسانه‌اي شد دليل آن، خيانت در امانت «امين‌اموال» اين دفتر اعلام شد، اما يکي از تبعات آن، ايجاد شبهه‌هايي در رابطه با شرايط نگهداري و حفظ آثار هنري شاخص توسط متوليان امر بود.

اين 27 اثر شامل دو اثر از بهمن محصص، دو اثر از رضا مافي، سه اثر از فريده لاشايي، دو اثر از حسين زنده‌رودي، 10 اثر از اردشير محصص، دو اثر از پروانه اعتمادي، يک اثر از مهدي ويشکايي و عليرضا اسپهبد و چهار اثر از ميرعبدالرضا دريابيگي بودند.

مديرکل دفتر هنرهاي تجسمي وزارت ارشاد همان زمان (شهريورماه 1394) اعلام کرد: همه‌ي آثاري که توسط امين‌اموال به فروش رفته بودند، بازگردانده شده‌اند و فرد خاطي به‌عنوان متخلف معرفي و از مجموعه اخراج شده است. شخص خاطي به دادگاه و سيستم تخلفات اداري معرفي شد، چند روز زندان بود و بعد وثيقه گذاشت.

نکته ديگري که ملانوروزي به آن اشاره کرد و بار ديگر نشان داد که چرا ضروري است آمار و اطلاعات مربوط به آثار به قول وزير ارشاد، در يک «آلبوم بزرگ» تدوين شود، روايت او از سرگذشت حدود 500 اثري است که سال‌هاي قبل از گنجينه موزه هنرهاي معاصر خارج شدند.

ملانوروزي در اين‌باره توضيح داد: سال قبل من به انبار رفتم و ديدم تابلوهاي زيادي آنجاست. چشمم به يکي از آثار «مافي» افتاد و گفتم اين‌ها آثار ارزشمندي است. متوجه شدم اين آثار در ميان بيش از 500 اثر که ارزش‌هاي هنري بالايي نداشتند، در زمان آقاي سميع‌آذر (يکي از مديران سابق) از موزه هنرهاي معاصر خارج شده‌اند و به‌عنوان اموال وزارت ارشاد و نه آثار هنري، در معاونت هنري نگهداري مي‌شوند. من نامه‌اي به آقاي مرادخاني (معاون هنري وزارت ارشاد) نوشتم و گفتم بين اين آثار حدود 40 تا 50 تابلوي ارزشمند وجود دارد. اولين‌بار خودم گفتم از اين آثار عکس بگيرند.

او در همين زمينه افزود: اين تابلوها زماني جزو «گنجينه موزه هنرهاي معاصر» بودند و تعجب مي‌کنم از کارشناساني که اين‌ها را فاقد ارزش هنري تشخيص داده‌اند. کارهاي محصص، مافي و زنده‌رودي از بهترين آثار گنجينه بودند که در آن زمان، خارج شدند. اين آثار پس از خروج از موزه، در اتاقي زير ساختمان معاونت هنري در يک انبار نگهداري مي‌شدند و پس از برگردانده شدن دوباره جزو اموال موزه‌اي محسوب مي‌شوند.

«طبيعت بيجان و باسمه ژاپني» اثر گوگن

او درباره‌ي لزوم بالا بردن امنيت در فضاهاي هنري توسط وزارت ارشاد نيز تأکيد کرد: فضاي تجسمي، فضاي آسيب‌پذيري است. آثار هنري گران شده‌اند، بنياد و سازمان خاصي نيست که بر کارها نظارت خاصي کند. وزارت ارشاد بايد در راستاي شناسنامه‌دار کردن آثار گام بردارد.

گنج پنهان

از زمان ساخته شدن موزه هنرهاي معاصر تا امروز، مهم‌ترين گنجينه‌ي هنر مدرن پس از جنگ جهاني دوم تا دهه‌ي 1980 در خارج از اروپا و آمريکا در اين موزه گردآوري شده است. گنجينه‌ي موزه هنرهاي معاصر يکي از کامل‌ترين مجموعه‌هاي هنر اکسپرسيونيسم انتزاعي در جهان است که همه‌ي جنبش‌هاي هنري قرن ۱۹ و ۲۰ ميلادي را يک‌جا پوشش مي‌دهد.

در اين گنجينه، آثار ارزشمندي از جنبش‌هاي مختلف هنري از جمله هيجان‌نمايي انتزاعي، پاپ‌آرت، ميني‌ماليسم، مفهومي و فوتورئاليسم وجود دارد. افتتاح اين موزه و جمع شدن آثار مهمي از هنرمندان تأثيرگذار هنر مدرن در اين مرکز، نام ايران را که پيش از آن در زمينه‌ي هنر مدرن در دنيا کم‌رنگ بود بر سر زبان‌ها انداخت.

ارزش برخي از آثار گنجينه موزه هنرهاي معاصر به‌قدري بالاست که هريک از اين تابلوها به‌تنهايي مي‌توانند يک پشتوانه و اعتبار محکم براي يک موزه يا مجموعه‌ي هنري باشند. آثاري از گوگَن، رُنوار، پيکاسو، ماگريت، ارنست، پولاک، وارهول، لُويت و جاکومتي در اين موزه وجود دارند که از نظر ارزش هنري بي‌نظير هستند.

اثر جکسون پولاک

«نقاشي ديواري روي زمينه قرمز هندي» اثر جکسون پولاک، «نقاش و مدلش» اثر پابلو پيکاسو، «ترينيداد فرناندز» اثر کيس فان دنگن و «طبيعت بي‌جان و باسمه ژاپني» اثر پل گوگن از معروف‌ترين آثار موزه هنرهاي معاصر هستند.

تا قبل از سال 1384 تعدادي از آثار گنجينه طي پنج سال به‌نمايش گذاشته شدند. سال 1384 بود که نمايشگاهي از آثار گنجينه‌ي موزه برپا شد و بسياري از علاقه‌مندان آثار هنري معاصر توانستند از اين مجموعه‌ي ارزشمند ديدن کنند. اين نخستين‌بار بود که شماري از کارهاي اندي وارهول، ونسان ون گوگ، تولوز لوترک و سالوادور دالي پس از انقلاب به‌نمايش گذاشته مي‌شد.

نمايش ندادن آثار گنجينه موزه، تغيير مديران در دوره‌هاي مختلف با روي کار آمدن دولت‌ها و خارج شدن موزه از حالت موزه‌اي و تبديل شدن به يک گالري، از جمله مواردي است که در سال‌هاي گذشته مورد انتقاد هنرمندان و کارشناسان هنري قرار گرفته است. آن‌ها معتقدند اين روند باعث مي‌شود تعداد بازديدکنندگان موزه به مرور کاهش يابد و موزه نتواند از ظرفيت عظيمي که در اختيار دارد به‌نحو مطلوب استفاده کند.

تابلوي «نقاشي ديواري روي زمينه قرمز هندي» اثر جکسون پولاک با قيمت 250 ميليون دلار يکي از ارزشمندترين آثار گنجينه‌ي موزه است که علاقه‌مندان به هنر مدرن و آثار پولاک موفق شدند در نمايشگاه «ذهنيت ملموس» که شهريورماه 1394 برگزار شد، يک‌بار ديگر اين نقاشي گران‌قيمت را روي ديوار گالري موزه هنرهاي معاصر ببينند. در اين نمايشگاه 26 اثر هنري از هنرمندان چهار جريان تأثيرگذار هنري جهان يعني اکسپرسيونيسم انتزاعي، تاشيسم، انتزاع پسانقاشانه و انتزاع تغزلي براي نمايش از گنجينه موزه هنرهاي معاصر خارج شدند.

با توجه به اين‌که سال‌ها امکان نمايش عمومي بخش عمده‌اي از آثار گنجينه موزه، البته با رعايت موازين و شئونات اسلامي، به‌مدت طولاني فراهم نشده بود، علاقه‌مندان به جريان‌هاي هنري مدرن دنيا از فرصت‌هايي مانند برپايي نمايشگاه «ذهنيت ملموس» استقبال کردند. به همين دليل، افتتاحيه و روزهاي برپايي اين نمايشگاه جزو شلوغ‌ترين روزهاي موزه هنرهاي معاصر بود.

رويکرد موزه هنرهاي معاصر در سال‌هاي گذشته، ميزباني از نمايشگاه برخي هنرمندان بوده است. نمايشگاه‌هايي با مدت زمان محدود که مجموعه‌اي از آثار يک هنرمند معاصر در آن‌ها به‌نمايش گذاشته مي‌شود. اين مکان يکي از ارزشمندترين گنجينه‌هاي هنري را در اختيار دارد. به علاوه، در ميان آثار اين گنجينه، تابلوهايي هستند که ميليون‌ها دلار ارزش دارند و جزو آثار مهم هنري دنيا به‌شمار مي‌روند.

نمايش بخشي از آثار گنجينه

رسالت چنين موزه‌هايي که آثار ارزشمندي در آن‌ها نگهداري مي‌شود، نمايش دائمي آن‌ها براي علاقه‌مندان و گردشگران است. يکي از مقاصد گردشگران در سفر به کشورهاي مختلف، ديدن موزه‌ها و آثار هنري جريان‌ساز و مهم هنري دنياست. بر همين اساس شايد بتوان گفت که موزه هنرهاي معاصر تهران با وجود گنجينه‌ي پرباري که دارد، تا کنون نتوانسته آن‌گونه که بايد و شايد به رسالت خود در اين زمينه بپردازد و آثارش را براي نمايش دائمي در معرض ديد علاقه‌مندان قرار دهد. به همين دليل است که خارج کردن هرچند وقت يک‌بار اين آثار از گنجينه و نمايش آن‌ها در مقاطع زماني مختلف، يک اتفاق هنري محسوب مي‌شود و چند روزي، حال‌وهواي موزه را تغيير مي‌دهد.


منبع : ايسنا

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها