City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

موزه‌هاي متعدد در ايران مخاطب دارند؟/ جاي خالي تحرک در موزه‌داري (1395/02/29)

حدود ۵۰۰ موزه در کشور وجود دارد که فعاليتشان محدود به نمايش اشياي قديمي است در اين ميان تنها موزه‌هايي بازديدکننده دارند که پويا بوده و تنها به نمايش اشيا بسنده نمي‌کنند.
موزه‌هاي متعدد در ايران مخاطب دارند؟/ جاي خالي تحرک در موزه‌داري

به گزارش بزنيم بيرون ، در سراسر کشور ۲۵۰ موزه تنها در اختيار سازمان ميراث فرهنگي است. اين موزه‌ها را اگرچه سازمان متولي حفاظت از ميراث کشور اداره مي‌کند، اما در حقيقت هر يک از دستگاه‌هاي دولتي ديگر و يا حتي بخش خصوصي نيز داراي موزه‌هايي هستند که بنابر رويه کاري و موضوع مورد نظر خود اقدام به ايجاد موزه در حد وسيع و يا کوچک کرده‌اند.

تعداد اين موزه‌ها به ۵۰۰ مورد مي‌رسد. يکي از اين موزه‌ها که از پويايي وسيعي نيز برخوردار است، موزه علوم و فناوري وابسته به وزارت علوم است که در بخشي از ساختمان کتابخانه و اسناد سابق موزه ملي و در يک ساختمان تاريخي واقع شده و طوري فضاي موزه را طراحي کرده‌اند که از کودکان دبستاني تا بزرگسالان بتوانند با پرداخت مبلغ اندکي بليط، وارد آن شده و به هوش علمي خود اضافه کنند.

برخي ديگر از دستگاه‌هاي دولتي نيز موزه‌هايي ايجاد کرده‌اند که شايد آن تکاپو را نداشته باشند اما هميشه داير بوده‌اند، حتي اگر گردشگر کمي از آنها بازديد مي‌کرده است مانند موزه پست، يا موزه مخابرات. به تازگي نيز شرکت نفت  مي‌خواهد پمپ بنزين خيابان سعدي را به عنوان قديمي‌ترين پمپ بنزين تهران به موزه تبديل کند. در کنار اين‌ها، سازمان هلال‌احمر ايران هم با توجه به فشار رسانه‌ها قصد کرده که موزه استاد صنعتي که مدت‌ها مخروبه بود و موجب آسيب رساندن به مجسمه‌هاي آن شده بود را در ميدان امام خميني(ره) بالاخره مرمت و در معرض بازديدکنندگان قرار دهد به همين دليل است که گاهي مردم وقتي که از ميدان عبور مي‌کنند متوجه حضور کارگران در اين ساختمان تاريخي مي‌شوند.

جان گرفتن موزه‌هاي خصوصي

حالا بعد از اطلاع‌رساني‌هاي متعدد سازمان‌هاي دولتي به فکر افتاده‌اند که براي خود يک موزه داشته باشند تا روند فعاليت‌هايشان را به مخاطبان خود معرفي کنند. اما غير از بخش دولتي موزه‌هاي بخش خصوصي جان گرفته‌اند حتي در بسياري از موارد اين موزه ها بيشتر از موزه‌هاي دولتي فعال شده اند از موزه‌هاي شخصي داخل خانه‌ها گرفته تا مجموعه‌داران که مي‌توان آنها را در فهرست موزه‌داران نيز به حساب آورد چرا که حتي بسيار دلسوزانه‌تر از مديران دولتي به فکر حفظ موزه کوچک و قديمي خود هستند.

اين افراد معمولاً اشياء و وسايل قديمي خانه خود را جمع‌آوري کرده و با وسايل و اشيايي که ديگران به آنها هديه داده و يا از فاميل، دوست و آشنا جمع کرده‌اند در يک فضاي موزه‌اي قرار داده و يا در خانه خود نگهداري مي‌کنند همانند بهره‌بردار سفره‌خانه سنتي مستوفي که در زيرزمين اين بناي تاريخي نزديک به سازه‌هاي آبي شوشتر وسايل قديمي را جمع‌آوري و آن محل را به موزه تبديل کرده و اطلاعات هر شيء را نيز نوشته است تا هر گردشگري که از فضاي سفره‌خانه استفاده مي‌کند بتواند از اين موزه هم بازديد داشته باشد. به اين ترتيب مي‌توان گفت راه‌اندازي يک موزه در يک فضاي خانگي کار دشواري نيست تنها کمي ذوق مي‌خواهد و کمي اراده.

شايد به همين ترتيب است که محمد رضا کارگر مديرکل امور موزه‌هاي کشور در مصاحبه‌ها و همايش‌هاي مختلف اعلام مي کند که به راحتي مي‌توان شعار «هر خانه يک موزه» را عملي کرد تا افراد به هويت خانوادگي خود حتي در حد نگه داشتن يک سند قديمي و يک کتاب قديمي احترام گذاشته و از آنها محافظت کنند.

با اين وجود هستند بسياري از موزه‌هايي که از اموال تاريخي و به ارث رسيده مردم نگهداري مي‌کنند و يا آن را در معرض ديد عموم مردم قرار مي‌دهند مانند موزه آستان حضرت عبدالعظيم حسني (ع) که ميزبان کتب و نسخ قديمي بسياري از اهالي شهرري هست.

محمدرضا کارگر مديرکل امور موزه‌هاي کشور  روز گذشته در همايش روز جهاني موزه‌ها گفت که در سال گذشته هر دو هفته يک موزه افتتاح شده و مي‌خواهد امسال اين زمان را به هر ده روز يک موزه کاهش دهد و در سال‌هاي آينده شاهد باشد که هر روز يک موزه افتتاح مي شود. از نظر او موزه مي‌تواند نگه داشتن يک شي در خانه باشد به همين دليل اعلام کرد که اداره کل موزه ها مي تواند اين موزه‌هاي خانگي را هم ثبت کند.

آيا موزه‌هاي متعدد در ايران مخاطب دارد؟

اما آيا اين همه موزه در کشور مي‌تواند بازديدکننده داشته باشد؟ آيا موزه‌هايي که تاکنون در کشور افتتاح شده بازديد کننده دارند که مسئولان سازمان ميراث فرهنگي مي خواهند تعداد موزه‌هاي کشور زيادتر شود؟

در اين باره، مسعود صمدي کارشناس ميراث فرهنگي و موزه داري به خبرنگار مهر گفت: اگر هر کسي بتواند نام ۵ موزه را در لحظه به ياد بياورد نشان مي‌دهد که آن موزه‌ها در معرفي خود موفق بوده‌اند. اين تعداد موزه غير از کاخ موزه‌ها بايد باشند چرا که کاخ موزه‌ها به سبب داشتن فضاي سبز بسيار عالي به تنهايي و بدون هيچ برنامه‌اي مي‌توانند در فهرست مکان‌هاي گردشگري قرار گيرند. مهم اين است که مردم کشورمان بتوانند نام چند موزه را به ياد بياورند و يا درباره آن توضيح دهند اين موضوع باعث مي‌شود تا بفهميم چقدر در جذب مخاطب موفق عمل کرده ايم.

وي ادامه داد: بهتر است به جاي اينکه هزينه‌ها را صرف ايجاد موزه کنيم، موزه‌هايي که در اختيار داريم را مرمت، تجهيز و ساماندهي کنيم و يا برنامه‌اي براي آنها ترتيب دهيم که بتوانند پويا باشند به اين ترتيب نام اين موزه‌ها در اذهان باقي مي‌ماند. 

صمدي گفت: اکنون تنها موزه‌هايي در ايران موفق عمل کرده‌اند که هر هفته يا کارگاه و برنامه‌هاي آموزشي و فرهنگي دارند و يا توانسته اند با يک ترفندي مخاطب را جذب کنند مانند موزه ملک که هر از گاهي يک شي را از مخزن خود بيرون آورده و آن را نمايش مي دهد تا بازديد کننده به بهانه ديدن از آن شي هم که شده تا موزه برود. برخي اوقات مي بينيم که موزه ملي ايران هم نمايشگاهي برگزار مي کند که اين نيز مي تواند در جذب مخاطب و پويايي آن مثمرثمر باشد.

لزوم برقراري ارتباط نزديک ميان مردم و موزه‌ها

در اين باره، عباس عليزاده، باستان شناس موسسه شيگاگو نيز در گفتگويي با خبرنگار مهر گفت: در شيگاگو موزه داران موظف هستند که با مردم ارتباط نزديکي برقرار کنند به همين دليل براي آنها کارگاه‌هاي آموزشي برگزار کرده و از مرمت يک شي گرفته تا حد آموزش موزه داري را به آنها ياد مي‌دهند.

به گفته عليزاده، وقتي ارتباط مردم با موزه‌ها نزديک مي‌شود، آنها خودشان به نوعي محافظ آن موزه هم محسوب خواهند شد چون موزه را يکي از اجزاي مهم شهر خود مي‌دانند. اما اگر هر از گاهي به موزه بروند ديگر آن تعلق خاطر به موزه در آنها شکل نمي گيرد.

الگوهاي موفق از  پويايي موزه‌ها در کشور کم نيست منتها در اختيار همگان قرار نمي‌گيرد. با اين وجود همايش‌هاي متعددي در روز جهاني موزه  و ميراث فرهنگي برگزار مي‌شود که تنها به بيان بدهيات حوزه موزه‌داري اشاره مي‌شود.

در اين ايام راه‌هاي جذب مخاطب بررسي نمي‌شود و مديران دولتي نيز در اين همايش‌ها برنامه‌اي ارائه نمي‌کنند به همين دليل است که بعد از صد سال موزه‌داري در ايران، هنوز موزه داران کشورمان گمان مي‌کنند؛ تنها وظيفه‌اي که دارند نمايش اشياي تاريخي است.


منبع : خبرگزاري مهر

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها