City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

سهم خانوارهاي ايراني از کتاب چقدر است؟ (1395/05/03)

وقتي سرانه فرهنگي و تفريحي يک خانوار تنها 20هزار تومان است، افراد اين خانواده چگونه بايد اقدام به خريد کتابي در رنج قيمت 10 تا 18هزار تومان کنند؟
 سهم خانوارهاي ايراني از کتاب چقدر است؟

به گزارش بزنيم بيرون ، در جديد‌ترين آماري که مرکز آمار کشور از هزينه‌هاي تفريحي و امور فرهنگي ۳۱ استان کشور منتشر کرده؛ سرانه فرهنگي خانواده‌ها در سطح نازلي - کاهش از ۳.۴ درصد در سال 83 به ۲.۵ درصد در سالجاري - قرار دارد. بنابر اين گزارش؛ خراسان جنوبي با سرانه ماهانه حدود ۸۰ هزار توماني براي يک خانواده 3 نفره خوش اقبال‌ترين استان کشور در استفاده از تفريح و محصولات فرهنگي است؛ در مقابل هرمزگان با سرانه ماهانه ۱۱هزار توماني براي همين تعداد نفر؛ کم‌بضاعت‌ترين استان است. اين مبالغ براي خانواده‌هاي کارگري ناچيز‌تر هم مي‌شود؛ به‌عنوان مثال بضاعت يک خانواده 3 نفره کارگري در خراسان شمالي براي هزينه کردن جهت امور فرهنگي و تفريحي، ماهانه ۱۲هزار تومان و در استان هرمزگان ۲هزار تومان براي هر نفر اعلام شده است.

براساس اين گزارش؛ هزينه ماهانه افراد براي کليه‌ي امور فرهنگي شامل موسيقي، تئا‌تر، سينما، هنرهاي تجسمي، نشر و کتاب در خانواده‌هاي کارگري کشور دامنه‌اي بين ۱۲ تا ۲ هزار تومان دارد. حال بايد ديد با چنين سرانه‌ي پاييني که سهم خانوارهاي ايراني براي هزينه کردن در امور فرهنگي مي‌شود، کتاب به‌عنوان يک کالاي فرهنگي که نقش اول را در رشد و توسعه هر فرهنگ و تمدني بازي مي‌کند؛ چه جايگاهي خواهد داشت؟

در تهران، شهري که مرکز آموزش کشور است و بيشترين تعداد دانشجو را دارد، 45 درصد از درآمدهاي خانوارها صرف مسکن مي‌شود. 12 درصد هزينه‌ها به درمان اختصاص پيدا مي‌کند، 14 درصد هزينه‌ها نيز حمل و نقل مربوط مي‌شود. پوشاک، خوراک و لوازم منزل نيز به ترتيب 6، 26 و6 درصد است. در اين ميان تنها 4 درصد از درآمد خانوارها به مجموع آموزش، فرهنگ و تفريح اختصاص مي‌يابد. از اين 4 درصد نيز تنها حدود 5 درصد هزينه‌ها به کتاب تعلق مي‌گيرد که اين يعني هيچ.

شايد بتوان افت قابل توجه شمارگان کتاب به همراه افزايش قيمت اين کالاي فرهنگي را از عوامل مهم و تاثيرگذار در عدم اقبال عمومي به کتاب و کتابخواني و به دنبال آن کاهش ميزان مطالعه در جامعه امروزي دانست.

در حدود سال‌هاي 59-1358 ميانگين تيراژ کتاب کشور 12 هزار نسخه بود که اين رقم شامل کتاب‌هاي آموزشي نمي‌شد و تنها تعداد کتاب هاي عمومي را دربرمي‌گرفت. در سال‌هاي اخير معدل تيراژ کتاب 3 هزار نسخه است که بخش عمده اين رقم هم به کتاب‌هاي کمک‌درسي مربوط مي‌شود و مي‌توان گفت تيراژ واقعي کتاب به 700 نسخه رسيده است. امسال هم متوسط تيراژ نزديک به 2000تعداد عنوان شده که بازهم کتاب‌هاي آموزشي و کمک‌درسي با ميانگين تيراژ 3900 بيشترين تعداد تيراژ را دارند. کتاب‌هاي کودک و نوجوان با تيراژ متوسط 3000تايي و داستان و رمان هم با تيراژي نزديک به عدد 1300 منتشر شده‌اند.

آمار توليد، تيراژ و قيمت کتاب در سال 93

 

رديف

موضوع

جمع

چاپ اول

تجديد چاپ

تيراژ کل

تيراژ متوسط

قيمت متوسط

1

کليات

1300

892

408

1521055

1186

138678

2

فلسفه

2739

1370

1369

3972780

1455

114323

3

دين

9686

5782

3906

24231243

2534

111788

4

علوم

6904

4529

2375

9777265

1426

129736

5

زبان

2117

1182

935

3473320

1652

124214

6

علوم

2314

1547

767

2932830

1275

159795

7

علوم عملي

11150

7905

3245

15024915

1355

195829

8

هنر

2240

1368

872

3300820

1484

149929

9

ادبيات

9652

6342

3310

12757523

1332

107859

10

تاريخ و جغرافيا

2981

1903

1078

5109876

1740

134868

11

کمک درسي

5962

1925

4037

23593126

3961

134691

12

کودک

10207

4586

5621

31021343

3058

50226

13

مجموع

67252

39331

27923

136716096

2047

124647

از سوي ديگر قيمت کتاب در طول سال‌هاي 1357 تا 1392 با رشدي 205 درصدي همراه بوده است، به طوري که در سال 1357 متوسط قيمت کتاب مبلغ 495 ريال بود و اين روند با رشدي سالانه در سال 1392 به مبلغ 101.875 ريال رسيد. اين رقم در سال 93 بازهم افزايش يافته و بهاي متوسط هر کتاب از حدود 10.500 تومان به حدود 13هزار تومان رسيد و اين يعني قيمت کتاب طي همين يک سال 2500 تومان بيشتر شده است. کتاب کودک و نوجوان با ميانگين قيمت 5000تومان و داستان و رمان نيز با قيمت متوسط پشت جلد 10هزار تومان از روند افزايش 20درصدي قيمت مستثني نبوده‌اند.

چنين رقمي طبيعتا براي طبقه متوسط و خانواده‌هاي کارگري، مي‌تواند رقم قابل ملاحظه‌اي تلقي شود، آن هم زماني که تمام هزينه‌هايي که يک خانواده‌ي 3نفري مي‌تواند خرج امور فرهنگي و تفريحي کند؛ در خوش‌بينانه‌ترين حالت 12هزار تومان اعلام شده است.

با يک حساب سر انگشتي مي‌توان دريافت که اگر حداکثر سرانه‌ي فرهنگي 12هزار توماني را درکنار ميانگين قيمت کتاب 10تا 13هزار توماني قرار دهيم، هر فرد در يک خانواده‌ي سه‌نفره مي‌تواند نهايتا يک کتاب در ماه بخرد و اين در شرايطي است که شخص مذکور هيچگونه هزينه‌اي را صرف ديگر امور فرهنگي مثل موسيقي، سينما و تئاتر نکند.

شايد گفته شود افراد خانواده مي‌توانند با يکديگر توافق کنند و سهم 12هزارتوماني تمام افراد را هر ماه براي خريد کتاب اختصاص دهند تا بتوانند تعداد کتاب بيشتري بخرند، طبعا سلايق و نيازهاي افراد مختلف جامعه در حوزه‌ي کتاب و کتابخواني متفاوت است و عملا هماهنگ کردن خريد کتاب براي افرادي که احتمالا به حوزه‌هاي گوناگون رمان، تاريخي، شعر و ... علاقه‌مند هستند کاري بسيار دشوار و سخت است. اصلا مگر مي‌توان کتاب‌هاي موردنياز و علاقه‌ي کودک، نوجوان، دانشجو يا يک مادر خانه‌دار را يکي درنظر گرفت؟ وقتي در استاني مانند لرستان سرانه فرهنگي و تفريحي کل خانوار تنها 20هزار تومان است، افراد اين خانواده چگونه بايد اقدام به خريد کتابي در رنج قيمت 10 تا 18هزار تومان کنند؟

جدول زير وضعيت استان‌هاي کشور را در امکان هزينه کردن هر فرد براي خريد کتاب نشان مي‌دهد.

سرانه تفريحي و امور فرهنگي و خريد کتاب

 
استان هزينه‌‌هاي تفريح و امور فرهنگي در خانوار (ماهانه) هزينه‌‌هاي تفريح و امور فرهنگي افراد (ماهانه) هزينه‌‌هاي تفريح و امور فرهنگي در خانوار کارگري با توجه به ميانگين جامعه (ماهانه) هزينه‌‌هاي تفريح و امور فرهنگي فرد در خانوار کارگري با توجه به ميانگين جامعه (ماهانه)

تعدا کتابي که فرد مي‌تواند بخرد

(ماهانه)

تعداد کتابي که فرد در خانوار کارگري مي‌تواند بخرد

(ماهانه)

آذربايجان شرقي 422922 126246 3000164 62503 1 0
آذربايجان غربي 363391 100108 2591051 53980 1 0
اردبيل 763625 204725 4772989 99437 2 1
اصفهان 638013 195710 3272907 68186 2 0
البرز 345895 103561 2045567 42616 1 0
ايلام 678908 164384 3545649 73868 1 0
بوشهر 534078 136876 3136535 65344 1 0
تهران 653586 201724 2591051 53980 2 0
چهارمحال و بختياري 565540 161123 3409287 71027 1 0
خراسان جنوبي 795893 218652 4909360 102278 2 1
خراسان رضوي 479011 140062 3682020 76709 1 0
خراسان شمالي 726471 200673 5863958 122166 2 1
خوزستان 479504 118396 2863793 59662 1 0
زنجان 322025 127448 3272907 68186 1 0
سمنان 757774 229628 4772989 99437 2 1
سيستان و بلوچستان 205436 46796 1909195 39775 0 0
فارس 618321 171280 3545649 73868 1 0
قزوين 559002 169909 3136535 65344 1 0
قم 688861 190820 4636618 96596 2 1
کردستان 409104 122120 3000164 62503 1 0
کرمان 673791 188737 4061133 85232 2 1
کرمانشاه 421426 120064 3409278 71027 1 0
کهگيلويه و بويراحمد 705851 168060 3000164 65503 1 0
گلستان 572810 158673 3954762 82391 1 0
گيلان 536017 173468 3272907 68186 1 0
لرستان 216883 63977 2045567 42616 0 0
مازندران 552129 170938 3682020 76709 1 0
مرکزي 494851 144693 3136535 65344 1 0
هرمزگان 111207 28810 1090969 22729 0 0
همدان 494393 148913 3545649 73868 1 0
يزد 652155 189580 4500246 93755 2 1

 

ميانگين تعداد کتاب‌هايي که يک فرد ايراني مي‌تواند در يک ماه بخرد نهايتا و اگر در هيچ حوزه‌ي فرهنگي و تفريحي ديگري هزينه نکند به 2 کتاب محدود مي‌شود و چنانچه مثلا در طي ماه سينما هم برود عملا امکان تهيه‌ي همين تعداد محدود کتاب را هم نخواهد داشت، به همين دلايل است که معاون فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مي‌گويد با وجود اينکه تعداد عناوين کتاب افزايش يافته ميزان سرانه مطالعه افزايش پيدا نکرده است.

براي مقابله با کاهش توان خريد کتاب، در مواجهه با اين افزايش قيمت، مثل هميشه کمک‌هاي دولتي اولين موردي است که به ذهن مي‌رسد؛ اما دولت همواره براي کتاب يارانه پرداخت کرده، آنجا هم که قرار بوده يارانه به دست مصرف‌کننده برسد؛ مصرف‌کننده هرگز واقعي نبوده و نحوه‌ي پرداخت يارانه به‌صورت فله‌اي به سازمان‌ها و نهادها و افراد بوده است. درنهايت يارانه‌ها نتيجه مطلوب براي بالا بردن قدرت خريد کتاب و افزايش سرانه مطالعه در کشور را نداشته است، حتي به قشرهاي مختلفي که از لحاظ مالي تأمين نيستد، بن کتاب داده شد؛ اما براي قريب به اتفاق آن‌ها به‌ويژه افرادي که در شهرستان‌ها زندگي مي‌کنند يا يارانه‌اي تدارک ديده نشده يا مقدار بن تعلق گرفته، آنقدرها قابل اعتنا نيست. پس بايد به دنبال راهکارهاي ديگري براي بالا بردن قدرت خريد کتاب در کشور بود تا کتاب و کتابخواني در ايران از ورشکستگي نجات يابد.


منبع : خبرگزاري ايلنا

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها