City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

تفريح چه جايي تو زندگي ما داره؟ (1395/06/19)

اگر اجازه دهيم «کودکي» مان از لايه هاي عميق درون بالا بيايد و نفس بکشد؛ و اجازه بدهيم کمي با ما سخن بگويد: حتما مي پرسد «هي! حواست کجاست؟ همه هفته را کار کرده اي، دويده اي، خسته شده اي! به خانواده نگاه کن! اصلا مي داني چند وقت است نرفتي پارک، سفر، گردش ... حواست هست که چند وقت است از تماشاي يک فيلم يا راه رفتن روي برگ هاي خشک پاييز خبري نيست ... سرت را بالا بگير، ببينم! داري کجا مي روي؟» آن وقت زندگي چقدر شادتر بود
تفريح چه جايي تو زندگي ما داره؟

به گزارش بزنيم بيرون ،  گاه همين «کودکي» است که خانواده اي را آن قدر به شور و جوش مي آورد که پدر و مادرش را وادار مي کند تا به پارک نزديک منزل شان بروند. مهين يک دختر جوان است او مي گويد: والدين من پير هستند و به خصوص پدرم حال و حوصله بيرون رفتن از خانه را ندارد. امشب به آن ها اصرار کرده ام تا شام را در پارکي که نزديک خانه مان است بخوريم. به چهره زوج سالخورده نگاه مي کنم و مي بينم چندان هم ناراضي نيستند که از هواي خوب پارک استفاده کنند و ظاهرا کودک درون آن ها هم در حال لبخند زدن است. راستي شما چقدر به تفريح اهميت مي دهيد؟ و تا چه اندازه حاضريد براي آن وقت بگذاريد؟ اين سوالات کافي است تا يک خبرنگار را به خيابان و پارک ها بکشاند تا از حال و هواي تفريح که يکي از نشانه هاي نشاط، شادماني و بهجت مردم جامعه است، آگاه شود.يکي از مهم ترين سوالات و مولفه هاي تفريح که به ذهن مي آيد، هزينه هاي آن است.

به نظر مي رسد شايد در نظر برخي از ما هرگونه تفريح و شادماني الزاما بايد با مخارجي همراه باشد. پس با همين نگاه صحبتم را با مهين ادامه مي دهم؛ مي گويد: «با توجه به روحيه پدرم که اصلا اهل گردش و تفريح نيست، گاهي من اصرار مي کنم و به اجبار هم که شده است آن ها را به مکان هاي تفريحي که براي سن و سال  آن ها هم مناسب است، مي برم و بارها با آن ها صحبت کرده ام که قرار نيست برويم جايي که حتما پول خرج کنيم، فقط از هواي آزاد استفاده مي کنيم تا کمي انرژي بگيريم و از محيط خانه و کارهاي روزمره فاصله بگيريم.» مهين و والدينش را که براي صرف شام آماده شده اند، تنها مي گذارم. مجيد، نوجوان ۱۷ ساله اي است که پاي سخنش مي نشينم. او فرزند پنجم يک خانواده پرجمعيت است و بيشتر برادر و خواهرانش ازدواج کرده اند. مي گويد: «با اين که رفتن به پارک يا هر جاي ديگري براي نشستن و غذاخوردن هيچ خرجي ندارد ولي پدر و مادرم اهل اين گونه گردش ها نبودند و نيستند ما خيلي کم به تفريح مي رويم شايد سالي يک بار در ايام عيد که به يکي از روستاهاي اطراف سر مي زنيم.» مادر مجيد خانه دار است و پدرش شغل آزاد دارد.درک حال و هواي مجيد برايم سخت نيست، وقتي که نگاهم در حسرت ديدن خانواده که همه با هم به تفريح واقعي آمده باشند، آرام بر سنگفرش پارک فرو مي غلتد .

اوقات فراغت را دريابيد

واقعيت آن است که در نظر گرفتن وقتي براي تفريح تحت تاثير نگاه ما به برنامه هاي اوقات فراغت مان است. «غلامرضا بابايي»، پژوهشگر مسائل اجتماعي در اين باره به خراسان مي گويد: موضوع تفريح در جامعه شناسي اوقات فراغت قرار مي گيرد. او ادامه مي دهد: افراد به جز نيازهاي رواني وفيزيولوژيکي، نيازهاي ديگري هم دارند که بايد آن ها را برطرف کنند و آن هم در نظر گرفتن ساعاتي براي اوقات فراغت است که متاسفانه در ايران اين موضوع، ساماندهي، مرتب و برنامه ريزي شده، نيست.بابايي با اشاره به شيوه زندگي روستايي در گذشته تاريخي مان مي افزايد: در آن دوران، چون افراد بيشتر وقت شان را براي کار در بيرون از خانه و به فعاليت هاي کشاورزي، دامپروري يا دامداري مي گذراندند در واقع اوقات فراغت را در خانه و کنار خانواده سپري مي کردند و چون زمان کار از هواي آزاد برخوردار بودند و به اندازه کافي تحرک داشتند احساس نياز به تفريح و اوقات فراغت را چندان تجربه نمي کردند ولي با گسترش زندگي شهري ديگر افراد تحرک چنداني ندارند و آن قدر جلوه هاي زندگي مدرن از در و ديوار نمايان است که وقتي براي اوقات فراغت باقي نمي گذارد.

بسياري تعريف درستي از اوقات فراغت ندارند

اين پژوهشگر نکته بسيار مهمي را يادآوري مي کند متاسفانه بسياري از افراد تعريف درستي از اوقات فراغت ندارند، يکي از مولفه هاي مهم اين موضوع آن است که فعاليت موردنظر در اوقات فراغت «انتخاب» فرد باشد؛ براي مثال کسي که به فرزندش قول داده است که هر دو هفته يک بار او را به پارک ببرد، نمي توان گفت که او تفريح مي کند زيرا او زير بار تعهد است نه يک انتخاب آزادانه.اين که چه کاري را مي توان «تفريح» ناميد؛ متناسب با شرايط هر فردي تفاوت دارد. به گفته بابايي کاري تفريح محسوب مي شود که آسايش و آرامش رواني در فرد ايجاد کند که اين امر در هر کسي به شکلي بروز مي يابد. اين پژوهشگر از نبود پژوهش و مطالعه اي جامع در کشور در مورد اين موضوع گلايه مند است و تاکيد مي کند: آمار چنداني از چگونگي گذراندن اوقات فراغت و سهم تفريح در سبد خانوار ايراني نداريم ولي آن چه مسلم است در سبد خانوار، تفريح به صورت منظم، برنامه ريزي نشده است.

وي خاطرنشان مي کند: در برخي کشورها ميلياردها تومان اعتبار صرف برنامه هاي ورزشي مي شود و در نتيجه اعتبار موردنياز براي درمان کاهش مي يابد، اين نشان مي دهد که سلامت و نشاط مردم چقدر اهميت دارد ولي در کشور ما اين نگاه وجود ندارد که نشان مي دهد ما به موضوع تفريح و نشاط اهميت نمي دهيم.علاوه بر اين مسائل؛ نگرش خانواده ها و توجه آن ها به در نظر گرفتن تفريح بسيار حائز اهميت است.

هدف تجديد روحيه است

افسانه خانمي ۳۵ ساله و خانه دار است. او مي گويد: من هميشه براي تفريح و گردش آمادگي دارم و منتظرم تا يکي از اقوام يا دوستانم براي بيرون رفتن با من تماس بگيرد، ولي شوهرم هميشه ترجيح مي دهد در خانه بماند و تلويزيون تماشا کند، اما سعي کرديم با هم به توافق برسيم. گاهي خواسته او مقدم و گاهي خواسته من اجرا مي شود، گاهي هم او در خانه مي ماند و من و بچه ها مي رويم. او در توضيح شيوه هزينه کردن براي تفريح خانواده شان مي گويد: تا بتوانيم از خانه وسايل و مواد مورد نياز را برمي داريم. اصلا حاضر نيستم خرج اضافه کنم. هدف اين است که برويم خوش بگذرانيم و روحيه اي عوض کنيم.خانواده افسانه هيچ وسيله نقليه اي هم ندارند ولي به گفته خودش بيشتر اوقات با خودروي اقوام از مکان هاي خوش آب و هواي بيرون شهر سر مي زنند.چرا برخي افراد به تفريح نمي پردازند؟ اين نگراني را با دکتر نگار اصغري پور روان شناس در ميان مي گذارم. در پاسخم مي گويد: متاسفانه برخي افراد که غرق گرفتاري هاي زندگي دنياي امروز هستند، گمان مي کنند براي شادي و تفريح حتما نياز به يک برنامه ساختارمند و از پيش تعيين شده دارند، در حالي که بايد بدانند گاهي چيزهايي بسيار کوچک انسان ها را شاد مي کند.

به خودتان حق بدهيد

اين روان شناس مي افزايد: گاهي افراد اين حق را به خود نمي دهند که وقتي را هم براي تفريح خود در نظر بگيرند و فکر مي کنند با اين کار وقت خود را هدر داده اند، در حالي که تفريح مناسب به آن ها براي انجام کارهاي شان انرژي مي دهد. اصغري پور تاکيد مي کند: تفريح يکي از ۵ نياز اساسي انسان در کنار نياز به آزادي، نياز به قدرت، نياز به محبت و نياز به بقاست و بايد به آن اهميت داد. اين کارشناس از باور اشتباهي ياد مي کند که بسيار هم رايج است و ادامه مي دهد: بسياري از افراد فکر مي کنند وقتي بايد به شادي و تفريح بپردازند که حس خوب و شادي دارند و وقتي غمگين اند نسبت به اين موضوع بي تفاوت هستند.اين باور درست نيست، هيچ گاه معجزه رخ نمي دهد، هر کسي انگيزه اوليه را بايد براي خودش به وجود بياورد نه اين که منتظر بماند تا حس و روحيه و خلق خوبي داشته باشد تا به تفريح بپردازد. اين افراد بايد بدانند هرچه منتظر بمانند بيشتر غمگين مي شوند و تغيير برايشان سخت تر خواهد بود.

اين روان شناس باليني به افرادي که انگيزه اي براي تفريح ندارند توصيه مي کند: گام اول را برداريد اگرچه همواره گام اول سخت است چون هميشه آغاز تغيير سخت است اما گام اول را بايد خودتان برداريد هرچند گامي کوچک  يا کاري را انجام دهيد که حتما هم از عهده آن بربياييد و هم از آن لذت ببريد تا احساس خوبي داشته باشيد البته اين کارشناس کمک گرفتن از ديگران را نيز يادآور مي شود.گفته هاي اصغري پور من را به ياد خانواده هايي مي اندازد که براي تفريح و شادابي خود اهميت قائل هستند و بدون هيچ سخت گيري در برنامه ريزي، آن را جزو اولويت هاي اول خود قرار داده اند. خانواده توسلي يکي از آن هاست. سعيد عضو ميان سال اين خانواده با خنده مي گويد: ما الان با ۳ خودرو آمده ايم مسافرت. بدون اين که نگران غذا و خوراک مان باشيم همه ما همان اول با هم هماهنگ کرديم تا با غذاهاي ساده، سبک و ارزان وعده هاي غذايي مان را تامين کنيم تا هزينه هاي بالاي سفر مانع تفريح ما نشود. نکته جالب سخنان سعيد اين بود که گفت ما خانواده اي هستيم که به لحاظ توان مالي متوسط و شايد کمي هم پايين تر از متوسط هستيم ولي همه يا بيشتر روزهاي تعطيل همان غذايي را که در خانه درست کرده ايم برمي داريم و با يک هماهنگي تلفني با آشنايان به تفريح مي رويم و به مکان هاي گران قيمت هم سر نمي زنيم.

بستر ها، فراهم نيست!

احمد رمضاني؛ دانشجوي مقطع دکتراي جامعه شناسي و پژوهشگر اجتماعي نيز در گفت وگو با خراسان با اشاره به اهميت موضوع تفريح در بحث نشاط اجتماعي و تاثيرات مهم آن در سطح جامعه مي گويد: اگر نشاط اجتماعي وجود داشته باشد، آسيب هاي اجتماعي کاهش مي يابد. رمضاني ادامه مي دهد: ما نياز داريم بستر هاي نشاط و شادي را ايجاد کنيم. ميزان شادي و نشاط در کشور ما در مقايسه با کشورهاي ديگر پايين تر است، آن ها براي اين موضوع راهکار اجرايي دارند. متاسفانه ما الگوي شادي خاصي نداريم بنابراين نمي توانيم شاد باشيم و آموزش هاي لازم را به مردم ارائه نکرده ايم. رمضاني با مرتبط دانستن بحث تفريح و نشاط و شادي در جامعه خاطرنشان مي سازد: مباحث تفريح و گردش در زمان بيکاري و اوقات فراغت افراد تحت تاثير سبک زندگي آن هاست و هرچه سبک زندگي کيفي سازي شود، اوقات فراغت و در پي آن تفريح هم نهادينه تر و موثرتر مي شود.وي ادامه مي دهد: مردمي که احساس شادکامي بيشتري دارند، بيشتر تلاش مي کنند و اميد به زندگي در آن ها افزايش مي يابد و موجب غناي اوقات فراغت مي شود که نتيجه آن داشتن احساس بهتر به زندگي و کاهش افسردگي و استرس است.

حتي يک ريال!

در کنار همه اين مسائل و نقش فرد و خانواده که در انجام تفريح بسيار مهم است نبايد نقش دولت، رسانه ها و برنامه ريزان را فراموش کرد. توسعه امکانات تفريحي و گسترش فضاهاي شاد جمعي نيازي است که سال هاست کارشناسان مختلف از آن ياد مي کنند. يادمان باشد براي شاد بودن و برخي از تفريح ها به پول نياز نيست، شاد بودن را با لبخند زدن مي توان تمرين کرد. حذف مشکلات و گرفتاري ها از زندگي هيچ گاه محقق نخواهد شد اما وسعت بخشيدن به دل ها و احساس شادي و اميد را مي توان انجام داد، بدون هزينه کردن حتي يک ريال.
سلامت نيوز: جاي تفريح در زندگي ما کجاست ؟


منبع : چيدانه

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها