City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

گشت و گذار در پايتخت سنگ هاي قيمتي جهان (1395/06/19)

مشهد، تنها يک شهر تاريخي و مذهبي مهم ايران و جهان نيست . مشهد، پايتخت سنگ هاي قيمتي ايران و يکي از مقصد هاي اصلي تجارت براي عاشقان سنگ و جواهرات در جهان است .
گشت و گذار در پايتخت سنگ هاي قيمتي جهان

به گزارش بزنيم بيرون ،  ايران پهناور چهار فصل زيبا، يکي از جذاب ترين مقاصد گردشگري جهان در هزاره سوم به شمار مي رود که روز به روز، ظرفيت هاي تاريخي،‌باستاني، فرهنگي، هنري و طبيعي آن بر ايرانگردان و ايرانشناسان جهان، آشکار مي شود. اگر چه از بين هزاران اثر تاريخي و باستاني و ميراث معنوي ايرانيان، تنها ۲۱ اثر در فهرست ميراث جهاني يونسکو ثبت شده است، اما کاوش هاي باستان شناسي و تلاش هاي گسترده اي که براي شناسايي، ثبت، نگهداري و صيانت از ميراث مادي و معنوي سرزمين پارسي صورت مي گيرد، هر روز توانايي هاي فوق العاده اين اقليم را بر همگان هويدا مي کند که سنگ هاي قيمتي، يکي از اين توان مندي هاي به شمار مي رود.

خراسان: مهد سنگ هاي قيمتي ايران


با وجود توان مندي هاي گردشگري و مذهبي فوق العاده اين خطه ، مشهد با داشتن معادن فوق العاده، پايتخت سنگ هاي قيمتي ايران و جهان نيز معرفي شده است. سنگ هاي قيمتي مشهد، شهره خاص و عام و آوازه جهاني دارد که همين امر سبب شده تا مشهد اخيرا از سوي شوراي جهاني صنايع دستي www.wcc-aisbl.org)  ) به عنوان شهر جهاني سنگ هاي قيمتي انتخاب شود.

تنها معدن سنگ باکيفيت جواهر(Gemstone Quality)کشور با پيش‌بيني ۵۰۰ کيلوگرم جواهر در خراسان رضوي وجود دارد. اين معدن داراي سنگ «آکوامارين» (Aquamarine) است که در منطقه خواجه‌مراد واقع شده است. از مجموع ۳۷ نوع سنگ قيمتي و نيمه‌قيمتي کشور، ۲۲ نوع در خراسان‌رضوي شناسايي شده است که سنگ‌هاي قيمتي موجود در خراسان‌رضوي شامل چندين نوع گارنت، فيروزه و کريزوکولا (Chrysocolla) است.



جواهر گارنت يک گروه بزرگ با ۱۵ زير شاخه است و گارنت سبز بيشتر از انواع ديگر در ايران يافت مي‌شود، البته انواع سنگ‌هاي قيمتي و تزئيني در ايران بسيار زياد است، اما در ايران امکان استخراج بسياري از آن‌ها و تراش تقريبا همه آن‌ها وجود ندارد. اکثر سنگ‌هاي استخراج شده در ايران و آنچه از افغانستان به صورت قاچاق به ايران مي‌آيد، به صورت چمداني به کشورهايي از جمله آمريکا و اروپا صادر مي‌شود.

خراسان‌ رضوي از ديرباز مرکز سنگ‌هاي قيمتي و نيمه ‌قيمتي بوده است و وجود مرغوب‌ترين معدن فيروزه جهان و ساير ظرفيت‌هاي معدني در حوزه سنگ‌هاي قيمتي و نيمه‌قيمتي، حضور بيش از ۸۵درصد واحدهاي تراش سنگ‌هاي قيمتي و نيمه‌قيمتي در مشهد و اشتغال بيش از ۷۰درصد توليدکنندگان طلا و جواهر به امر جواهرسازي، مشهد را به بزرگترين کانون دادوستد اين‌گونه سنگ‌ها تبديل کرده است.

معدن فيروزه نيشابور خراسان، نه تنها مهم‌ترين معدن فيروزه ايران است بلکه در سطح جهاني نيز به دليل کيفيت عالي ان به خصوص انواع عجمي و شجري، ممتاز بوده و از معروفيت بين المللي برخوردار شد. اين معدن با ذخيره ۹ هزار تن و ظرفيت توليد سالانه ۱۹ تن در ۵۵ کيلومتري شمال غربي نيشابور، در جاده قديم سبزوار و در روستاي «معدن» قرار دارد.

به طور تقريبي از هر تن سنگ فيروزه خام اين معدن ۸ تا ۱۰ کيلوگرم فيروزه به دست مي‌آيد. معدن نيشابور، گران قيمت ترين غار ايران است که اتفاقا در سال هاي اخير، ژئو تورهايي توسط موسسات گردشگري براي بازديد از ان در اختيار طبيعت گردان و عاشقان سنگ هاي قيمتي ايران برگزار مي شود.

هنر سنگ تراشي در خراسان سابقه ديرينه اي دارد. از بررسي هاي باستان شناسي در اطراف مشهد و توس ظروف سنگي به دست آمده که تعدد اين ظروف، حکايت رواج حرفه سنگتراشي و اهميت آن و کاربرد ظروف سنگي در زندگي روزمره مردم دارد.

اهميت سنگ هاي قيمتي و تجارت اين حوزه، فقط مربوط به دوران معاصر نيست. در عيون الاخبارالرضا شيخ صدوق از اباصلت هروي يار نزديک امام رضا نقل شده است: «حضرت رضا (ع) چون به قريه سناباد رسيد به کوهي که مردم از سنگ آن براي تهيه غذاي خود ديگ‌‎ها مي‌ساختند تکيه داد و فرمود: «پروردگارا اين کوه را براي مردم نافع قرار بده و برکت را در آن و ظرف هايي که از آن تهيه مي کنند زياد فرما.» سپس دستور داد، تا از آن کوه ظرف‌هايي براي حضرتش تهيه کردند حضرت رضا (ع) دستور مي دادند در همان ظرف هاي سنگي برايشان غذا درست کنند.

تاريخ چند صد ساله مشهد در حوزه سنگ هاي قيمتي، به خودي خود مي تواند مشهد و سنگ هاي قيمتي اش را در ميراث معنوي و جهاني يونسکو به ثبت برساند .

سوغات جديد مشهدي ها با سنگ قيمتي

مسئول دبيرخانه سوغات زيارت مشهد، چندي پيش اعلام کرده بود که تسبيحي از جنس سنگ هرکاره، توسط هنرمندان صنايع دستي خراسان رضوي به عنوان محصول جديد سوغات زيارت در مشهد توليد شد.

در واقع از دوره امام رضا تا دوره هاي کنوني مردم مشهد از برکت کوه سنگي که تکيه گاه شهر است ديگ هايي مي سازند و با وجود هجوم ظروف تفلون، لعابي و پيرکس به شهرها برخي از خانواده ها ترجيح مي دهند آبگوشت و يا حتي برخي از خورشت ها را در اين ظروف که موسوم به هر کاره است، تهيه کنند.

سنگي که يکي از بزرگترين منابع آن «يعني کوه سنگي» در کنار شهر مشهد قرار دارد. پيوند نام اين سنگ با ظروف سنگي آنچنان زياد بود که چنانچه الان نيز در مشهد متداول است. به ديگ هر کاره يا به گويش محلي (هرکره Harkara) مي گفتند.

سنگ هر کاره گونه اي از سنگ هاي دگرگوني است که «تاليشيست Taleshiste» ناميده مي شوند. اين سنگ در ضمن اين که حرارت هاي زياد را تحمل مي کند با ناخن خط برمي دارد و چون خوب شکل مي گيرد از آن جهت ساختن ديگ و ابزار و وسايل تزييني استفاده مي کنند.  به سنگ هرکاره «سنگ ديگ» نيز گفته مي شود.

معادن اين سنگ خاص در مناطقي چون زنجان، سيستان، کرمان، خوي، ماکو، سبزوار، تربت حيدريه و بيرجند يافت مي شود اما استخراج عمده و انبوه آن از معادن اطراف مشهد مقدس است.

اين سنگ ها پس از استخراج از معدن در کارگاه به کمک ابزاري چون تيشه، سوهان، پرگار و اسکنه پرداخت مي شدند. سنگ تراش به کمک تيشه ناهمواري هاي سنگ را مي تراشيد و از اسکنه جهت خالي کردن درون سنگ بهره مي برد و پس از پايان کتيبه هاي موردنظر را روي ظرف حکاکي مي کرد.

مهم‌ترين معادن سنگ مشهد عبارتند از «بزه اوشر» Baze ušar، «بزه انقى» Baze annaqi، «بزه زکريا» Baze zakaria و «بزه نجفى» Baze najafi که عموماً در جنوب شهر مشهد واقع هستند. توليد ظروف سنگي و مجسمه از اين سنگ در بسياري از کشورهاي جهان مانند هند، برزيل، چين و … از ديرباز انجام مي‌شده است اما جالب است بدانيد بسياري از قديمي‌ترين ظروف و آثار ساخته‌شده اين سنگ در جهان در سايت‌هاي باستان‌شناسي کرمان مانند «تپه يحيي»، «شهداد» و «جيرفت» يافت شده‌اند.

ظروف يافت‌شده از اين سايت‌هاي باستاني مربوط به اوايل هزاره سوم پيش از ميلاد است. اين سنگ امروزه نيز در بسياري از کشورها براي توليد ظروف و مجسمه و سوغات استفاده مي‌شود و شايد مثال شناخته شده از کاربرد امروزه اين سنگ، مجمسه «مسيح نجات‌دهنده» در شهر ريودوژانريو با ارتفاعي بالغ بر ۳۷ متر باشد.

همه اين توصيفات بيان گر اين حقيقت است که مشهد، به درستي به عنوان پايتخت سنگ هاي قيمتي جهان انتخاب شده است.

روابط عمومي اداره کل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري خراسان رضوي اخيرا اعلام کرد: : پس از ارسال پرونده مشهد به شوراي جهاني صنايع دستي، داوران اين شورا ارديبهشت ماه امسال از مشهد بازديد کردند. پس از بررسي‌هاي نهايي و اعلام نظر روساي چهار منطقه اروپا، آمريکاي لاتين، آمريکاي شمالي و آفريقا، طبق نامه خانم غدا هيجاوي رئيس منطقه آسيا و اقيانوسيه شوراي جهاني صنايع دستي و بر اساس اعلام رسمي دفتر رئيس اين شورا، مشهد به عنوان شهر جهاني سنگ هاي قيمتي انتخاب شد.

بررسي ها نشان مي دهد که در حوزه صنايع دستي ايران، بيش از ۷۰ مورد از آن در استان خراسان رضوي فعال بوده و ۹۰ درصد تراش، توليد، فروش و صادرات سنگ هاي قيمتي و نيمه قيمتي ايران در اين استان و در شهر مشهد انجام مي شود.

به فکر پايتخت سنگ هاي قيمتي باشيم

 پرهيز از خام فروشي و توليد ارزش افزوده، مي تواند پايتخت سنگ هاي قيمتي جهان را به يکي از محورهاي اقتصاد مقاومتي و صادرات صنايع دستي ايران تبديل کند

با آن چه در اين گزارش مختصر درباره پايتخت سنگ هاي قيمتي جهان اشاره کرديم مي توان دريافت که مشهد، تنها قطب گردشگري مذهبي نيست و مي تواند قطب ژئوتوريسم براي سنگ هاي قيمتي و تجارت اين کالاي با ارزش نيز به شمار رود.

حمايت از ميراث فرهنگي و مادي و معنوي ايران، به اندازه حمايت از ظرفيت هاي معدني کشور اهميت دارد. در حالي که معدن فيروزه نيشابور بزرگترين معدن فيروزه جهان است، سنگ‌هاي درخشان اين معدن به نام و کام ترک‌ها در جهان تجارت مي‌شوند. همچنين به دليل نبود علم، هنوز با فناوري قديمي و با استفاده از مواد منفجره، عمليات استخراج صورت مي‌گيرد که باعث کاهش ارزش اين سنگ گران‌ بها مي‌شود.

اين در حاليست که در کشورهايي همچون آمريکا و هند که معادن آنها از لحاظ کيفيت در مقابل فيروزه نيشابور حرفي براي گفتن ندارند، استخراج با روش‌هاي علمي انجام مي‌شود و باعث شده هر روز شاهد ارزش افزوده در محصولات استخراج‌ شده آنها باشيم.

علي رغم اينکه ايران بعد از هند و برزيل، سومين توليد‌کننده سنگ‌هاي تزييني قلمداد مي‌شود و سابقه درخشاني در اين حوزه به ويژه فيروزه نيشابور دارد، تجارت فيروزه ايراني از قديم‌الايام در ترکيه انجام مي‌شد و از همان زمان تاکنون نام “تورکيوس” را در جهان کسب کرده است. ايران از نظر سنگ‌هاي تزييني و سنگ نما وضعيت خوبي دارد؛ به طوري که در حال حاضر چهار ميليارد تن ذخيره سنگ‌هاي تزييني در ايران وجود دارد که سالانه بيش از ۱۳٫۵ ميليون تن توليد دارند.

چند توصيه
۱-سال ۲۰۱۷ ميلادي، مشهد به عنوان پايتخت فرهنگ اسلامي توسط ISESCO برگزيده شده است و انتظار مي رود شمار گردشگران بين المللي به اين شهر سال آينده افزايش چشمگير داشته باشد. برندينگ براي سنگ هاي قيمتي مشهد يي از اولويت هاي برنامه ريزي براي برگزاري شکوهمند ويژه برنامه هاي سال جهاني ۲۰۱۷ براي مشهد است.

براي کسب اطلاعات بيش  تر به سايت رسمي mashhad2017.org مراجعه کنيد.

۲-سنگ هاي قيمتي مشهد،‌ نيازمند سايت جامع بين المللي چند زبانه است تا دنيا درک بهتري از ظرفيت هاي فوق العاده سنگ هاي قيمتي پايتخت جهاني اش داشته باشد که رونق کسب و کار و صنايع دستي مشهدي ها و استان هم هم جور را نيز به دنبال خواهد داشت.

۳-ژئو توريسم در مشهد اهميت بسياري دارد. سازمان گردشگري کشورمان، براي توسعه اکورتوريسم و ژئوتوريسم در خراسان، تلاش هاي بيش تري را در دستور کار قرار دهد و از تجارب کشورهاي صاحب سبک دنيا در اين عرصه استفاده نمايد.

۴-معرفي ظرفيت هاي سنگ هاي قيمتي مشهد در رسانه ملي و حتي در مراکز گردشگري ايران و جهان، مقوله اي ملي و داراي اهميت و پرستيژ فوق العاده براي عاشقان سنگ هاي قيمتي و لوکس بازان  است که ان ها را به سفر به ايران به جاي تايلند (پايتخت سنگ هاي قيمتي رنگي آسيا) تشويق مي کند.


منبع : روزياتو

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها