City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

سقاخانه ها؛ هويت مذهبي محلات پايتخت (1395/09/07)

هرچند «سقاخانه ها» در سال هاي اخير و به ويژه براي نسل جديد مفهوم گذشته خود را از دست داده اند اما بخش زيادي از هويت مذهبي محلات پايتخت را به همراه دارند.
 سقاخانه ها؛ هويت مذهبي محلات پايتخت

به گزارش بزنيم بيرون ، «سقاخانه» به فضاي کوچکي در معابر عمومي اطلاق مي ‌شود که اهالي و کسبه براي آب دادن به رهگذران تشنه احداث مي کردند؛ ظروف سنگي بزرگي حوز مانندي که آب آشاميدني در آنها ريخته و پياله ‌هايي با زنجير به آنها وصل مي شد تا عابران به راحتي آب بنوشند؛ سقاخانه ها به ياد امام حسين(ع) و 72 تن از ياران ايشان ايجاد و وقف مي شد تا همانند ساير بناها از جمله حمام، مدرسه و مسجد کاربري عمومي داشته باشد.

سقاخانه‌ها بيشتر جنبه خدماتي داشتند و بانيان آنها بيشتر به منظور ثواب بردن، اقدام به ساخت و نگه داري آنها مي ‌کردند؛ برخي سقاخانه ها بطور دائمي در طول سال براي عموم فعال بود و برخي نيز تنها در ايام عزاداري سيد الشهدا(ع) در ماه محرم برپا مي ‌شدند.
در گذشته براي آگاهي دادن به رهگذران در شب، شمع ‌هايي اطراف سقاخانه روشن مي ‌شد و بعدها کساني که نذر و نيازي داشتند با روشن کردن شمع، سقاخانه ‌ها روشن نگه مي داشتند.
در تهران تعداد کامل سقاخانه ها ثبت نشده و آمار دقيقي از تعداد آنها در دست نيست، پيگيري خبرنگار براي دريافت آماري از تعداد سقاخانه هاي موقوفي از اداره کل اوقاف و امور خيريه استان تهران نيز نتيجه اي نداشت.
احمد حکيمي پور رئيس کميته ميراث فرهنگي شوراي اسلامي شهر تهران در اين خصوص به خبرنگار ايرنا گفت: به عنوان عضو شوراي شهر از ابتداي حضور در شورا و فعاليت کميته ميراث فرهنگي به دنبال آمار دقيقي از سقاخانه هاي موجود در تهران بودم ولي نتوانستم آماري کسب کنم.
وي گفت: اين خلا موجب مي شود که چنانچه اين بناهاي تاريخي که هويت فرهنگي و پيشينه ميراثي تهران هستند، تخريب شود کسي در جريان قرار نگيرد.
روابط عمومي اداره کل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان تهران نيز آمار دقيقي از تعداد سقاخانه ها در شهر تهران ندارد و از هشت سقاخانه به عنوان سقاخانه هاي واجد ارزش تاريخي ياد مي کند.
سقاخانه هاي نوروزخان در خيابان 15 خردادماه، عزيز محمد و کل عباسعلي در خيابان وحدت اسلامي، آينه در خيابان ظهيرالاسلام، دباغ ها در بازار مولوي، گذر قلي در امتداد بازارچه پاچنار، شيخ هادي در خيابان شيخ هادي، حضرت ابوالفضل در خيابان ناصر خسرو، هشت سقاخانه اي است که اسامي آنها در اداره کل ميراث فرهنگي استان تهران به عنوان واجد ارزش تاريخي ذکر شده است.
نبود آمار دقيق از تعداد سقاخانه ها شايد نشاني از فراموش شدن آنها باشد؛ مکان هايي که روزي هويت مذهبي شهر تهران با نمايان مي کردند.
احمد حکيمي پور رئيس کميته ميراث فرهنگي شوراي اسلامي شهر تهران همچنين بر ضرورت حفظ سقاخانه ها در شهر تهران تاکيد دارد و مي گويد: اغلب سقاخانه ها در شهر تهران وقف عام هستند و متولي سقاخانه هاي وقفي قطعا اوقاف است.
وي گفت: شهرداري تهران و خصوصا سازمان زيباسازي شهرتهران نيز در برابر سقاخانه ها به عنوان يک المان شهري وظايفي دارند ولي اصولا متولي سقاخانه ها، نيستند.
وي افزود: کميته ميراث فرهنگي شوراي شهر تهران براي حفظ سقاخانه ها در تهران و جلوگيري از دزدي کاشي ها و تخريب آن به عنوان يک سازمان فرانهادي و سياستگذار و مردم نهاد محسوب مي شود که مي تواند مشارکت همه نهاد را جلب کند و از دستگاه ها در برابر مسائل مربوط به شهر بازخواست کند.
وي اظهار کرد: قطعا سقاخانه ها به عنوان يک سنت ديرينه و حسنه گذشتگان که غالبا همراه با طراحي زيبا و المان هاي شاخص از نظر معماري هستند، امروز نيازمند حفاظت و نگهداري است و شوراي شهر و کميته ميراث فرهنگي نيز در اين باره ورود داشته است.
حکيمي پور خاطرنشان کرد: در چند سال اخير شهرداري در مناطق داراي بافت تاريخي از جمله مناطق 12 و 11 تعدادي از سقاخانه هاي تاريخي تهران را مرمت کرده است.
وي يادآور شد: شهرداري تهران در سال هاي اخير نسبت به ايجاد تعدادي سقاخانه در شهر اقدام کرده و کميته ميراث فرهنگي شوراي اسلامي شهر تهران به عنوان يکي از وظايف خود موضوع سقاخانه ها را رصد مي کند.
وي با بيان اينکه سقاخانه ها به عنوان بخشي از فرهنگ تهران در سال هاي اخير مورد غفلت واقع شده اند اظهار کرد: سقاخانه ها در گذشته و با نبود آب شرب سالم براي همگان ساخته مي شد تا عابران و رهگذران تشنه لب سيراب شوند؛ اما پس از ورود آب شرب و لوله کشي شهر تهران و پيشرفت تکنولوژي کم کم اين فرهنگ قديمي و ديرينه پايتخت منسوخ شد.
وي گفت: امروز جز معدود سقاخانه هاي قديمي شهر، سقاخانه جديدي ايجاد نمي شود و جاي سقاخانه ها را آب سردکن ها با کارکردي ديگر گرفته اند.
عضو شوراي شهر تهران يادآور شد: بايد شوراي فرهنگ عمومي استان تهران و شوراي شهر با همکاري ساير نهادها بر اين موضوع تمرکز کرده و با ايجاد سقاخانه هاي جديد، هويت گذشتگان را احيا کنند.
سقاخانه ها و کارکرد آنها در ده هاي اخير هويت و کارکرد خود را نزد نسل حاضر از دست داده و نيازمند احيا هستند.

منبع : خبرگزاري ايرنا

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها