City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

جاي خالي هنرهاي سنتي در آذين‌بندي تکايا و حسينيه‌ها (1396/07/10)

در دوراني، براي تزيين تکايا و حسينيه‌ها، از هنرهاي سنتي استفاده مي‌شد. معمولا پارچه‌هاي قلمکار که اشعار بزرگان روي آن‌ها نوشته شده بود يا پارچه‌هاي دستبافت براي پوشش علم يا تزيين تکايا به کار مي‌رفتند.
 جاي خالي هنرهاي سنتي در آذين‌بندي تکايا و حسينيه‌ها

به گزارش بزنيم بيرون ، در حالي که در بيشتر تکايا و حسينيه‌هاي ايران، جاي خالي هنرهاي سنتي به‌شدت احساس مي‌شود، همچنان استفاده از اين هنرهاي اصيل در معدود حسينيه‌ها و تکايا دلگرم‌کننده است. حسينيه ۲۰۰ ساله «سادات اخوي» در تهران بهترين نمونه براي استفاده از هنرهاي سنتي و پارچه‌هاي قلمکار در مراسم مذهبي است. پارچه‌هايي که برخي از آن‌ها به‌دليل قدمت زيادشان، حتي پوسيده شده‌اند؛ اما چرا هنرهاي اصيل و سنتي جايگاه خود را در مراسم مذهبي از دست داده‌اند؟

لاله سادات لاريجاني - کارشناس حوزه صنايع دستي درباره جايگاه هنرهاي سنتي در آذين‌بندي تکايا، اظهار کرد: در گذشته، چاپ‌هاي قلمکار مورد مصرف روزمره مردم بود، اما متاسفانه در حال حاضر به دلايل مختلف از جمله اين‌که توليد آن‌ها شامل طي روندي دشواري است، اين‌گونه آثار توليد نمي‌شوند. حتي در استان اصفهان نيز کسي چاپ قلمکار را به شيوه سنتي و با رنگ‌هاي گياهي انجام نمي‌دهد.

او در پاسخ به اين‌که آيا راهکاري براي احياي اين هنر صنعت در تکايا و مکان‌هاي مذهبي وجود دارد؟ گفت: پيش از اين، عَلَم‌ها با پارچه‌هاي دستبافت از جمله ترمه و شال که ارزش زيادي داشتند و مردم آن‌ها را نذر مي‌کردند، تزيين مي‌شدند. قيمت اين پارچه‌ها بسيار زياد بود، اما متاسفانه امروزه پارچه‌ها و سوزن‌دوزي‌هاي ماشيني يک‌شکل جاي آن‌ها را گرفته است.

وي ادامه داد: يکي از راهکارهاي احياي اين هنرها، آن است که طبق آيين مذهبي، وقتي مي‌خواهيم نذري را ادا کنيم، آن را به بهترين شکل انجام دهيم و اگر کسي مي‌خواهد ترمه‌اي را به‌عنوان نذر به حسينيه يا تکيه‌اي دهد، مطمئن باشد که از نذر او به درستي استفاده مي‌شود و با چيز ديگري عوض نمي‌شود. وقتي فردي متوجه شود، يک پارچه با کيفيت نازل را جايگزين نذر او کرده‌اند، يا پارچه ارزشمند اهداشده را ‌مي‌فروشند و با آن، پلو و خورش درست مي‌کنند، قاعدتا چنين کاري را انجام نمي‌دهد.

لاريجاني بيان کرد: مي‌توان از طريق آموزه‌ها و مسائل مذهبي به توليد و حفظ هنرهاي سنتي کمک کرد. اگر براي هنرهاي سنتي ارزش بيشتري قائل باشيم، قاعدتا بيشتر توليد خواهد شد. اگر هر چيزي که نذر مي‌کنيم، اصالت داشته باشد و از طرفي، تکايا و حسينيه‌ها براي نذرها ارزش قائل باشند، قطعا هنرهاي سنتي هم جايگاه خود را در مراسم مذهبي به‌دست مي‌آورد.

اين مدرس دانشگاه درباره پرکاربردترين رشته‌ صنايع دستي که در گذشته استفاده مي‌شد، گفت: فکر مي‌کنم کُتل‌ها و علم‌هايي که در مراسم مذهبي استفاده مي‌شدند و حجم‌ها و حيوان‌هايي که عَلَم‌ها را با آن‌ها آذين مي‌کردند، يکي از قديمي‌ترين صنايع دستي استفاده‌شده در مراسم مذهبي بوده باشند. همچنين از پارچه‌هاي دستبافت براي تزيين عَلَم‌ها استفاده مي‌شد.   

او اظهار کرد: نخل‌هايي که مي‌گردانند، از جمله هنرهاي ارزشمند است که آن‌ها را با پارچه‌هاي دستبافت آذين مي‌کنند؛ اما نمي‌دانم همچنان از همان پارچه‌ها براي نخل‌گرداني استفاده مي‌شود يا خير. در حال حاضر نوعي يکسان‌سازي در مراسم مذهبي به چشم مي‌خورد که اين موضوع به حفظ هنرهاي سنتي کمک نمي‌کند. اگر قرار باشد در مراسم عزاداري، نخل‌هاي قديمي را با پارچه‌هاي مشکي دور دوز طلايي آذين کنند، اثري از هنرهاي سنتي در مراسم مذهبي باقي نمي‌ماند. مي‌توان براي نمونه به پارچه‌اي که براي پوشش خانه خدا استفاده مي‌شود، اشاره کرد که هميشه از بهترين‌ها براي آن استفاده مي‌کنند. 

لاريجاني با بيان اين‌که براي حفظ هنرهاي سنتي مي‌توانند از زناني که با هنرهاي سنتي آشنا هستند، خواهش کنند که اين کار را ادامه دهند، ادامه داد: زماني براي آذين‌بندي حسينيه‌ها و تکايا از پارچه‌هاي قلمکاري که اشعار کليم کاشاني روي آن‌ها بود، استفاده مي‌کردند، البته در زمان قاجار، از نقش‌هاي انساني يا حيواني هم روي پارچه‌ها استفاده مي‌کردند.

اين کارشناس حوزه صنايع دستي و هنرهاي سنتي اضافه کرد: من و همکارانم در کارگاه‌مان، پرده‌هايي را خطاطي کرده‌ايم که به تِم عاشورا نزديک بود. مي‌توان اِلمان‌هاي سنتي را با روش‌هاي راحت‌تري روي پارچه پياده کرد تا هويت مذهبي داشته باشند.


منبع : ايسنا

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها