City Id =8

انتخاب استان

برنامه ریز

چقدر میخوای خرج کنی؟! (قیمت ها به تومان است) چیکار می خوای بکنی ؟ چقدر وقت داری؟!

چهارشنبه سوري مروج نشاط و همبستگي (1396/12/20)

سنت شادي آفرين چهارشنبه سوري در گذشته سرشار از خاطرات خوش نظير برافروختن آتش، اسپند دودکردن وقاشق زني بود اما امروز افرادي با ترقه بازي و پراکندن آتش سلامتي مردم را هدف مي گيرند و با تن دادن به رفتاري آميخته به هرج و مرج اين آيين کهن را تحريف مي کنند.
 چهارشنبه سوري مروج نشاط و همبستگي

به گزارش بزنيم بيرون ، از جاذبه‌هاي مهم سيستان و بلوچستان ويژگي‌هاي فرهنگي کم نظير آن است، اين ويژگي‌ها بيشتر در عناصر فرهنگي همانند ادبيات شفاهي، دانش بومي، زبان، دين و مذهب، لباس، موسيقي، بازي‌هاي محلي، طب سنتي، خوراک و پوشاک محلي، جشن‌ها و آيين‌هاي مذهبي ملي، انواع هنرهاي سنتي، مجموعه دست بافته‌ها و دست ساخته‌هاي زيبا با عنوان صنايع ‌دستي و غيره به چشم مي ‌خورد.
بدون شک آيين هاي نوروزي و پيش درآمد آن يعني چهارشنبه سوري از سنت هاي زيبا و پسنديده ايران باستان است که از همان دوران تاکنون در سيستان و بلوچستان به عنوان پهناورترين استان ايران نيز با خصوصياتي که برگرفته از تمدن کهن و فرهنگ بومي اين ديار است پابرجا مانده است.
دور زماني نبود که چهارشنبه سوري با برافروختن آتش، دود کردن اسپند، افشاندن گلاب و مواد خوشبو کننده، قاشق زني، پخش آجيل مشکل گشا ، خواندن شاهنامه فردوسي ، آوازها و ترانه هاي شاد محلي همراه بود که اکنون ديگر حتي نامي از آنها برده نمي شود.
چهارشنبه سوري يکي از جشن هاي ايراني است که در شب آخرين چهارشنبه سال (سه شنبه شب) برگزار مي شود و در شاهنامه فردوسي اشاره هايي درباره آن وجود دارد که نشان دهنده کهن بودن اين جشن است.
چهارشنبه سوري از 2 واژه چهارشنبه که نام يکي از روزهاي هفته است و سوري که به معني سرخ و جشن و شاديست ساخته شده است.
بر اساس اين سنت ديرينه مردم ايران زمان غروب آفتاب آتش روشن مي کنند و از روي آن مي پرند و مي خوانند زردي من از تو، سرخي تو از من و اين گونه بيماري ها، ناراحتي ها و نگراني هاي سال کهنه را به آتش مي سپارند تا سال نو را با آسودگي و شادي آغاز کنند. چهارشنبه سوري جشني نيست که وابسته به دين يا قوميت افراد باشد و در ميان عموم ايرانيان رواج دارد.
به گفته کارشناسان اعتقاد بر اين بوده که خاکستر چهارشنبه سوري نحس است زيرا مردم هنگام پريدن از روي آن زردي و بيماري خود را از راه جادوي سرايتي به آتش مي دهند و در عوض سرخي و شادابي آتش را به خود منتقل مي کنند.
اين سنت ديرينه چندي سالي است که به نوعي به صحنه آتش بازي و انفجار ترقه و نارنجک براي جوانان و نوجوانان تبديل شده که گاه آتش و صداي آن موجب آزار شهروندان مي شود و دامن برخي افراد بي گناه را مي گيرد.
کارشناس معاونت پژوهشي اداره کل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري سيستان و بلوچستان در گفت و گو با خبرنگار ايرنا اظهار داشت: مردم ايران با تمدني کهن و چندين هزار ساله داراي آداب و رسوم و سنت هاي خاصي از جمله مراسم چهارشنبه سوري در آخرين سه شنبه شب هر سال هستند که حفظ و حرمت اين قبيل سنت ها آن هم با اهداف خاص خود مي تواند محبت و نزديکي را بيشتر کند و شادي و نشاط را براي مردم به همراه داشته باشد.
محمد علي ابراهيمي ادامه داد: جشن چهارشنبه سوري از منظر ايرانيان باستان نوعي جشن تطهير «زدوده شدن بدي ها از تن و دريافت انرژي مثبت از آتش» محسوب مي شود که از ساليان دور در شب آخرين چهارشنبه سال (سه شنبه شب) به منظور پيش درآمد و پيشواز نوروز برگزار مي شده است.
وي گفت: در قلعه تاريخي چهل دختران شهرستان نيکشهر در زمانهاي قديم عبادتگاه مردم بوده به طوري که در هنگام عيد مردم با روشن کردن آتش به نماز و نيايش مي ‌پرداختند.
وي بيان کرد: جشن سور از گذشته بسيار دور در ايران زمين مرسوم بوده ‌است که به عنوان جشني ملي و مردمي چهارشنبه سوري نام گرفته‌ است که طلايه‌ دار نوروز است.
وي با اشاره به برخي آيين‌هاي چهارشنبه سوري در سيستان و بلوچستان گفت: از آنجايي که در سيستان مردم به نذر و نذورات اعتقاد زياد دارند در ايام مختلف هر آنچه در توان دارند نذر مي دهند تا از خداوند متعال طلب عافيت کنند.
کارشناس معاونت پژوهشي اداره کل ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي سيستان و بلوچستان افزود: در اين ديار در گذشته در شب چهارشنبه سوري اهل خانه و خويشاوندان گرد هم مي آمدند و آخرين دانه هاي نباتي مانند تخم هندوانه، تخم کدو، پسته، فندق، بادام، نخود، تخم خربزه، گندم و شاهدانه را که از ذخيره زمستان باقي مانده بود روي آتش بو داده و مي خوردند و بين ديگران نيز پخش مي کردند يا شاخه هاي گندم نورس را که به آن «پَلو» گفته مي شود بر روي آتش مي ‌پختند و مي خوردند.
ابراهيمي تصريح کرد: مردمان سيستان وبلوچستان در شب چهارشنبه سوري بنا بر رسم قديمي کوزه هاي سفالي کهنه را بالاي بام خانه برده، به زير افکنده و آن ها را مي شکستند و کوزه نويي را جايگزين مي کردند.
وي افزود: اين رسم که اکنون در برخي از مناطق ايران معمول است نشان از اين باور بوده که در طول سال بلاها و قضاهاي بد در کوزه جمع مي شود که با شکستن کوزه آن بلاها دور خواهد شد.
وي گفت: خانواده هايي که بيمار يا حاجتي داشتند براي برآورده شدن حاجت و بهبود يافتن بيمارشان نذر مي کردند به طوري که در شب چهارشنبه آخر سال آش بيمار مي پختند و آن را اندکي به بيمار مي خوراندند و بقيه را هم ميان فقرا پخش مي کردند.
وي با اشاره به تحريف آيين چهارشنبه سوري گفت: رفتار خشونت آميز و مغاير با عرف و منش جامعه نظير آنچه که امروزه تحت نام چهارشنبه سوري شاهد آن هستيم در هيچ کدام از اين آيين ها ديده نمي شود.
وي ادامه داد: بهتر است بگوييم کساني که با منفجر کردن ترقه و پراکندن آتش سلامتي مردم را هدف مي گيرند، با تن دادن به رفتاري آميخته به هرج و مرج روحي آيين چهارشنبه سوري را تحريف کرده اند.
وي تاکيد کرد: به گفته کارشناسان هم اينک چهارشنبه سوري پايان سال در حال تبديل شدن به يک معضل اجتماعي و انساني است که جان و روان انسان ها را در وهله نخست هدف قرار داده است.
وي افزود: متاسفانه در سال­‌هاي اخير مراسم چهارشنبه سوري شکل سنتي خود را از دست داده و تبديل به بازي­هاي خطرناک با مواد منفجره و محترقه شده است.
ابراهيمي اضافه کرد: در برخي نقاط استان نيز چند سالي است که برنامه هاي سنتي جاي خود را به شادي هاي کاذب و مخرب داده اند، شادي هايي از جنس ترقه، انفجار، گاز بيهوده موتور سيکلت ها و پيامد آن آلودگي هاي صوتي و صدمات محيطي نظير تخريب چمن و فضاي سبز پارکها و خطر نابودي زيست محيطي و همچنين پخش شدن مواد شيميايي و بوي باروت در فضا و کلي پيامدهاي منفي ديگر.
وي تاکيد کرد: ضروري است تفکر و ديدگاه خانواده ها را به سمتي سوق داد که ضمن آشنايي صحيح با آيين هاي کهن ايراني و سنت هاي گذشته، به جوانان خود بياموزد که به جاي صرف هزينه هاي مالي فراوان چند ميليوني از آن سرمايه در راستاي رضاي خدا و کمک به ايتام، نيازمندان و خانواده هاي بي بضاعت استفاده کنند.

*** تبديل سنت زدودن کدورت ها به عزا و ماتم
کارشناس امور اجتماعي و مدير کل بهزيستي سيستان و بلوچستان گفت: آيين کهن چهارشنبه سوري با هدف زدودن کدورت ها، گسترش دوستي ها، پاکسازي محيط زندگي و برطرف کردن اختلافات ميان اقوام و همسايه ها برگزار مي شد تا با دلي پاک و به دور از هرگونه کينه ورزي و خصومت فرارسيدن عيد نوروز و آغاز سال نو را جشن بگيرند.
محمدرضا سراواني افزود: متاسفانه چند سالي است که اين مراسم زيبا و سنتي بجاي مانده از نياکان ما رنگ و بوي ديگري به خود گرفته و نه تنها دوستي ها و شاديها را بيشتر نمي کند بلکه بازي هاي خطرناک با مواد منفجره و محترقه خانواده هايي را دغدار و عاملي براي ايجاد اختلاف شده است.
وي ادامه داد: سنت زيبايي که بايد صلح و دوستي و صميمت را بين مردم گسترش دهد توسط عده اي افراد سودجو با تهيه و فروش موادمنفجره و محترقه و استفاده برخي جوانان و نوجوانان ناآگاه و احساسي به غم و اندوه براي خانواده ها تبديل مي شود.
وي اضافه کرد: با وجودي که در ساير استانها ترقه بازي و انفجار مواددست ساز هر سال افزايش پيدا مي کند خوشبختانه در استان سيستان و بلوچستان به سبب کنترل خانواده ها و هوشياري جوانان و نوجوانان اين معضل کمتر به چشم مي خورد.

** نقش آموزش جوانان و نوجوانان در کاهش معضلات
يکي از جوانان زاهداني به خبرنگار ايرنا گفت: سنت هاي حسنه اي که باعث رفع کدورت ها و اختلافات و افزايش دوستي ها مي شود بايد بيش از پيش گسترش يابد و مردم و مسئولان تلاش کنند اين گونه آيين ها و رسوم به انحراف کشيده نشود.
رامين راهپيما افزود: آنگونه که پدر و پدربزرگم تعريف مي کنند چهارشنبه سوري در گذشته با دوستي و صميمت همراه بود، اعضاي خانواده ها و همسايه ها در اين شب دور هم جمع مي شدند و با روشن کردن مقداري آتش از روي آن مي پريدند و با شادي و نشاط فرياد مي زدند زردي من از تو سرخي تو از من و بعد از آن در همان کوچه و محله همه با هم مشغول صحبت کردن و آجيل و چاي خوردن مي شدند و کودکان و نوجوانان نيز به بازي و شيطنت کودکانه مشغول مي شدند.
وي ادامه داد: متاسفانه در سالهاي اخير چهارشنيه سوري به ترقه بازي و وحشت و نگراني براي خانواده ها تبديل شده است، بايد والدين بيشتر فرزندان شان را کنترل کنند البته آموزش از طريق مدارس و رسانه ها نقش بسيار مهمي در پيشگيري از اين حوادث دارد و انتظار است کودکان و نوجـوانان از حوادث پيش آمده در سالهاي گذشته درس عبرت بگيرند و شادي و نشاط شان را به يک عمر پشيماني تبديل نکنند.

**چهارشنبه سوري جزو برنامه هاي ملي ايرانيان است
استاد دانشگاه سيستان و بلوچستان در گفت و گو با خبرنگار ايرنا گفت: سنت هاي ايرانيان ارزشي و فرهنگ ملي ايران بر پايه شادي و شادماني استوار است.
دکترمحمدرضا بهاري افزود: در گذشته هاي دور همه به بهانه هاي مختلف تلاش مي کردند اين فرهنگ شادي را به مردم انتقال دهند.
وي ادامه داد: بررسي زندگي مردم ايران در گذشته نشان مي دهد که مردم به هر بهانه اي مانند دندان درآوردن فرزند، چهل روزگي فرزند، ختنه سوران و يا اعياد ملي و مذهبي به اجراي برنامه هاي شادي آفرين مي پرداختند.
وي تصريح کرد: يکي از آيين هاي ارزشمند ايرانيان از قديم الايام تا به امروز چهارشنبه سوري بوده است که در هفته پاياني سال برگزار مي شود به اين سبک که آتش کوچکي به عنوان مظهر نور و گرما و رهايي از ظلمت و دور شدن از تاريکي روشن مي کنند و از روي آن مي پرند.
اين محقق و پژوهشگر سيستان و بلوچستان گفت: چهارشنبه سوري جزو برنامه هاي ملي ايرانيان است که بايد با رعايت اصلي شادي آفريني آن به دور از تفريحات خطرآفرين مانند ترقه بازي و غيره آن را به شادي برگزار کنيم.
بهاري افزود: اين مراسم در سيستان و بلوچستان همانند ساير نقاط کشور برگزار مي شود با اين تفاوت که مردم اين ديار براي استقبال از نوروز و آغاز سال جديد در کنار برگزاري مراسم چهارشنبه سوري با هدف دور هم جمع شدن خانواده ها و ايجاد اتحاد و نزديکي، خانم ها و حتي مردان و ساير اعضاي خانواده و فاميل با شادي و نشاط اقدام به تهيه کلوچه ها و شيريني هاي محلي مي کردند؛ بر خلاف زندگي هاي کنوني که کمتر شاهد اين اجتماعات خانوادگي هستيم.
وي تاکيد کرد: امروزه گروهي تحت عنوان مسائل مذهبي هر روز پيامدهاي ناگواري را دامن مي زنند و سعي مي کنند ما هميشه در گريه، عزا و مصيبت غرق باشيم که عقلا کار صحيح و پسنديده اي نيست.
قاسم سياسر يکي ديگر از محققان سيستان و بلوچستان گفت: در اديان ايران قبل از اسلام مانند کيش زرتشتي نگاه کاملا مثبتي نسبت به طبيعت و مظاهر طبيعي وجود داشته و به شادي خيلي اهميت مي دادند و مراسم چهارشنبه سوري يکي از جشن هايي بود که در ايران قبل از اسلام نيز برگزار مي شد.
وي خاطرنشان کرد: اسلام به هر کجا که وارد شد با آداب و رسوم موجود آن مناطق مخالفتي نکرد و فقط بر اساس مصلحت زندگي اجتماعي به اين آداب و رسوم تا جاي امکان صورت ديني داد.
وي ادامه داد: با صورت ديني دادن اين مراسم مشروعيت پيدا مي کرد به عنوان نمونه در مراسم عيد نوروز به عنوان يک سنت ايراني بعد از ورود اسلام خواندن قرآن نيز اضافه شده است.
وي افزود: مراسم چهارشنبه سوري با توجه به روشن کردن آتش که جايگاه بالايي در ميان زرتشتيان دارد صورت ديني نگرفت اما به اين معني نيست که چون صورت ديني نگرفته رد شده است.
وي تصريح کرد: امروزه مساله نوع بروز و ظهور مراسم چهارشنبه سوري است يعني اين مراسم سنتي بدور از ابزار خطر آفرين به صورت اصيل خود همراه با شادي و سرور در قالب برپا کردن آتش کوچک و پريدن از آن همراه با خواندن شعر معروف 'زردي من از آن تو - سرخي تو از آن من' برگزار شود.
به گزارش ايرنا، با تدابير خوب دستگاههاي دست اندرکار از جمله شهرداري، جمعيت هلال احمر، دانشگاه علوم پزشکي، مديريت بحران، نيروي انتظامي و غيره مراسم چهارشنبه سوري در زاهدان در دو سه سال اخير به خارج از شهر کشيده شده و مکانهاي وسيعي در مسير بوستان ملت براي اين منظور آماده سازي شده است و مردم اين شهر به اتفاق خانواده هايشان غروب سه شنبه در اين مکانها به تفريح و شادي مي پردازند.
هر چند که در اين ميان برخي افراد ناآگاه شايد اقدام به انفجار ترقه کنند اما جلوگيري از اين قبيل مزاحمت ها و بروز حادثه هاي تلخ و ناگوار توسط دستگاههاي مسئول موجب خرسندي و رضايت مندي شهروندان شده است.
شماري از شهروندان زاهداني با تقدير از تلاش مسئولان براي جلوگيري از برخي حرکات و اقدامات خشن و نگران کننده توسط عده اي از جوانان ناآگاه، از خانواده ها در خواست کردند بيش از پيش مراقب فرزندانشان باشند تا هم خودشان و هم ديگران مراسم سنتي چهارشنبه سوري را با خوشي و محبت و صميمت سپري و سالي سراسر شادي را آغاز کنند.


منبع : بزنيم بيرون

این خبر را با دوستان خود به اشتراک بگذارید



تگ ها