قلعه تاريخي بيرجند، تنها یکی از چندین جاذبه تاریخی و تماشایی استان خراسان جنوبی است که بزرگترين و قديمي‌ترين بناي تاريخي بيرجند به شمار مي‌رود و بر فراز تپه اي مشرف بر بافت مسکوني شهر قرار دارد. همچنین، این قلعه با نام‌هايی چون قلعه ته ده و پايين شهر نيز معرفی می شود. قلعه بيرجند داراي طرح چهار ضلعي، شش برچ در چهار گوشه و ميانه باروي غربي و جنوبي است.